Chị họ đẩy tôi gả cho Hạ Trình, người được đồn bệnh nặng, sống không quá nửa năm, để tránh xui xẻo cho chính mình.
Tôi khóc suốt chuyến xe hoa, tưởng sắp thành góa phụ.
Ngày đầu về nhà chồng, anh ngồi trên xe lăn, sắc mặt nhợt nhạt, nhẹ giọng: "Em đừng sợ."
Tôi chăm sóc anh tận tụy, ngày nấu cháo, đêm đắp chăn.
Ba tháng sau, anh vẫn sống nhăn.
Sáu tháng sau, anh đứng dậy khỏi xe lăn, vác nguyên bao gạo năm mươi ký lên vai như không.
Tôi trợn mắt: "Anh... không phải sắp chếc sao?"
Hạ Trình gãi đầu, hơi ngượng: "Bác sĩ chẩn đoán sai. Anh cũng mới biết."
Tôi tức quá, ném cái gối vào anh. Anh đỡ gối, nhìn tôi cười hiền:
"Vợ đừng giận. Anh sẽ sống thật lâu để chăm sóc cho em."
01
Chị họ tôi nói Hạ Trình sống không quá nửa năm, cho nên người ngồi khóc trong chiếc xe hoa hôm nay là tôi, không phải chị ấy.
Lớp phấn nền hai tiếng đồng hồ của thợ trang điểm đã trôi gần hết xuống cổ áo. Chú tài xế họ Phùng ngồi phía trước, tóc hoa râm, vai áo vest thẳng tắp. Cứ qua mỗi ngã tư, chú lại lặng lẽ đưa ra phía sau một tờ khăn giấy, không nói gì, như thể đã quen với cảnh này.
"Cô dâu đừng khóc nữa." Đến tờ thứ chín, chú mới lên tiếng. "Cậu chủ nhìn thấy sẽ buồn."
"Cháu xin lỗi." Tôi hỉ mũi một cái rõ to. "Cháu chỉ đang... tập khóc trước cho quen."
Tôi tên Lâm Mãn, hai mươi bốn tuổi, nhân viên dinh dưỡng của căng tin một trường đại học. Bố mẹ tôi mất trong một vụ tai nạn xe khách khi tôi chín tuổi, từ đó tôi sống ở nhà bác cả, nơi tôi được gọi bằng đủ thứ tên trừ tên thật: "con bé nhà Lâm Kiến Quốc", "đứa ăn nhờ", "cái Mãn kia".
Ba tuần trước, bác gái Chu Thục Phân gọi tôi vào bếp, đóng cửa lại, và đặt lên bàn một đĩa trái cây đã gọt sẵn. Đó là lần đầu tiên trong mười lăm năm bác gọt trái cây cho tôi, nên tôi biết ngay có chuyện chẳng lành.
"Nhà họ Hạ ở thành Đông ấy." Bác nói. "Cậu con trai cả, Hạ Trình, hai mươi chín tuổi. Có bệnh nặng, bác sĩ nói là..." Bác hạ giọng. "Không qua nổi nửa năm. Nhà họ muốn tìm một cô gái cưới vào để chăm sóc những ngày cuối, sính lễ tám trăm tám mươi nghìn."
"Nhà họ muốn cưới chị Khiết ạ?"
"Ban đầu là Khiết." Bác gái nhìn đi chỗ khác. "Nhưng con biết chị con đang quen Gia Minh, người ta sắp cầu hôn. Nó mà dính vào chuyện này, chồng chưa cưới chưa kịp nên duyên đã thành người chếc, xui xẻo cả đời. Mãn à, bác nuôi con mười lăm năm..."
Câu ấy tôi thuộc làu từ năm mười hai tuổi. Mỗi lần bác nói, phía sau luôn có một yêu cầu.
Chị họ Lâm Khiết lúc đó đứng ở cửa bếp, tay cầm điện thoại, ngón cái vẫn lướt không ngừng. Chị không nhìn tôi. Chị chỉ nói, giọng nhẹ như đang bàn chuyện đổi áo: "Em đi đi. Dù sao em cũng chẳng có ai. Cưới xong nhà họ Hạ lo hết, em còn được đứng tên căn nhà."
Căn nhà là thật. Hôm gặp phu nhân nhà họ Hạ ở quán trà, bà đặt trước mặt tôi một bản thỏa thuận mỏng, dặn từng chữ: nếu Hạ Trình qua đời, căn hộ ở khu Tây Hồ chuyển sang tên tôi, tôi muốn đi hay muốn ở đều tùy ý. Bà là một người phụ nữ gầy, mắt sưng đỏ, nắm tay tôi nói một câu mà tôi nhớ mãi: "Con không cần yêu nó. Chỉ cần để nó không phải ở một mình."
Tôi gật đầu, ký tên, và tự nhủ suốt ba tuần rằng đổi một cái nhà lấy nửa năm làm người chăm bệnh là một món hời. Tôi còn nghĩ ra cả một bản kế hoạch cho cuộc đời góa phụ. Đêm cuối cùng ở nhà bác, lúc ba giờ sáng, tôi xé một trang vở bài tập cũ, viết lên đầu trang dòng chữ "Danh sách việc sau khi góa", rồi viết mục đầu tiên: "Mua cho anh ấy một bộ vest vừa người, nghe nói anh ấy đã không còn mặc vừa bộ nào."
Viết xong tôi khóc đến mức ướt cả trang giấy, nhét nó vào ngăn kéo bàn học, định sáng mai vứt. Sáng mai tôi quên mất.
"Cô dâu." Chú Phùng khẽ gọi. "Sắp đến rồi."
Tôi nhìn ra ngoài cửa kính. Cổng sắt cao dần hiện ra sau hai hàng ngân hạnh vàng rực, và tôi khóc to thêm một tông.
02
Nhà họ Hạ là một căn biệt thự trắng ba tầng, yên ắng đến mức nghe được tiếng lá rơi. Không có pháo, không có khách khứa ồn ào, chỉ vài người giúp việc đứng hai bên và phu nhân Tô Uyển đứng ở bậc thềm, mặc áo dài màu đỏ sẫm, hai tay nắm vào nhau.
"Mãn." Bà bước đến nắm tay tôi, tay bà lạnh và run. "Con đến rồi."
"Dạ, con chào bác."
"Gọi mẹ." Bà mỉm cười rất nhanh, rồi mắt lại đỏ lên. "Thôi, từ từ cũng được."
Bà dẫn tôi vào phòng khách. Giữa sảnh lát đá sáng bóng, một chiếc xe lăn quay lưng về phía cửa. Tôi chỉ thấy mái tóc đen hơi dài, bờ vai gầy trong chiếc áo sơ mi trắng quá rộng, và cổ áo hở ra xương quai xanh nhô cao.
Xe lăn từ từ xoay lại.
Tôi từng tưởng tượng rất nhiều về Hạ Trình trong ba tuần qua: một ông già trong thân xác trẻ tuổi, thân hình teo tóp, thở bằng bình oxy. Người xoay xe lăn lại không giống bất kỳ thứ gì trong số đó. Anh có đôi lông mày sắc, sống mũi cao, môi nhạt màu. Làn da trắng bệch đến mức thấy rõ mạch xanh ở thái dương. Dù ngồi gầy gò trên xe lăn, anh vẫn có cái dáng ngay ngắn của người từng quen đứng thẳng.
Anh nhìn tôi, nhìn lớp phấn nhòe nhoẹt trên mặt tôi, rồi nhẹ giọng:
"Em đừng sợ."
Giọng anh khàn, ấm, như người đã lâu chưa nói chuyện với ai.
Tôi vốn chuẩn bị sẵn một câu chào đoan trang. Nhưng vì mắt đã nhòe, tôi vấp ngay vào gấu váy cưới trên bậc cửa, cả người đổ về phía trước.
Một bàn tay chộp lấy khuỷu tay tôi. Rất nhanh, rất chắc, như một gọng kìm. Tôi chưa kịp kêu thì đã đứng thẳng lại, chỉ thấy người đàn ông trên xe lăn buông tay ra, hơi nghiêng đầu nhìn chỗ khác.
"Xin lỗi." Anh nói. "Phản xạ."
"Không... Cảm ơn anh." Tôi lúng túng. "Tay anh khỏe thật."
"Hồi còn đi leo núi." Anh đáp rất nhanh. "Còn sót lại chút ít."
Mẹ chồng nhìn đi chỗ khác. Chú Phùng đứng sau lưng tôi, đột nhiên ho một tiếng thật to.
Buổi lễ cưới chỉ kéo dài mười lăm phút. Chúng tôi cúi chào bàn thờ tổ tiên, anh cúi đầu từ trên xe lăn, tôi cúi đầu bên cạnh. Mẹ chồng đưa một chiếc nhẫn bạc cho tôi và một chiếc cho anh, rồi lau nước mắt: "Hai đứa tự đeo cho nhau."
Ngón tay anh dài, thon, hơi lạnh. Khi tôi lồng nhẫn vào, anh khẽ nói, chỉ đủ cho hai người nghe:
"Nếu em muốn đi, bất cứ lúc nào, anh sẽ không giữ."
Tôi ngẩng lên. Ánh mắt anh rất bình thản, như đã sẵn sàng bị bỏ lại từ lâu rồi.
"Em không đi." Tôi nói. Tôi chẳng hiểu sao mình nói vậy. "Ít nhất là tối nay thì không."
Anh khẽ cong khóe môi. Đó là nụ cười đầu tiên của anh dành cho tôi, nhỏ xíu, mệt mỏi, nhưng lại sáng một cách bất ngờ.
Đêm tân hôn, căn phòng trên tầng hai thơm mùi gỗ tuyết tùng. Giường lớn trải ga trắng, chăn gấm đỏ gấp gọn ở chân giường. Anh được chú Phùng đỡ lên giường, tựa lưng vào gối, thở ra một hơi dài như vừa đi xa về.
"Em ngủ trên giường." Anh nói. "Anh ngủ ghế sofa."
"Anh là bệnh nhân." Tôi cãi. "Anh ngủ giường, em ngủ sofa."
"Anh quen rồi."
"Em cũng quen." Tôi nói dối trơn tru. "Ở nhà bác em ngủ trên chiếc ghế gấp suốt mười lăm năm."
Câu ấy buột miệng. Anh im lặng, nhìn tôi lâu hơn một nhịp, rồi nhẹ giọng: "Vậy tối nay em ngủ giường. Ngày mai anh sẽ nhờ người mua cho em một chiếc sofa thật tốt."
"Không cần..."
"Cần." Anh chỉ nói thế rồi nhắm mắt lại.
Tôi ôm gối chăn ra sofa. Chừng nửa đêm, giữa im lặng, tôi nghe một tiếng "ục ục" kéo dài rất rõ từ phía giường.
Tôi ngồi dậy. "Anh đói à?"
Trong bóng tối, người nằm trên giường cứng đờ.
"Không." Anh nói. "Bụng anh... quen kêu."
"Phu nhân bảo anh gần như không ăn gì."
"Không ăn được."
"Nhưng bụng anh vừa kêu."
Im lặng dài. Rồi anh thở ra, giọng rầu rĩ hơn tôi tưởng: "Ăn không nổi. Ăn gì cũng nhạt như nhai giấy."
Tôi nằm xuống lại, nhìn lên trần nhà, trong lòng nảy ra một ý nghĩ rất nhỏ. Tôi là nhân viên dinh dưỡng. Nấu ăn cho người ăn không nổi vốn là nghề của tôi.
03
Sáng hôm sau, tôi dậy từ năm giờ, rón rén xuống bếp. Bà giúp việc họ Trương đang hâm sữa đậu nành, thấy tôi thì giật mình.
"Mợ cả dậy sớm thế!"
"Cô ơi, cho cháu mượn bếp một lát." Tôi xắn tay áo. "Bình thường cậu Trình ăn gì ạ?"
"Cháo trắng, chút sữa." Cô Trương thở dài. "Mà ăn cũng chỉ vài thìa. Phu nhân khóc hết nước mắt rồi. Từ hồi cậu chủ nhận kết quả bệnh, cậu ấy... không muốn ăn gì nữa."
Tôi gật đầu. Nấu cho người chán ăn không được dùng đồ nặng mùi, cũng không thể nhạt. Tôi lấy gạo tám thơm ngâm sẵn, nấu nhừ với nước hầm xương gà, thêm vài lát gừng non và một nhúm hạt sen. Khi cháo sôi lục bục, tôi xé thịt ức gà thật nhỏ, rắc hành lá, nhỏ vài giọt dầu mè, rồi đập một quả trứng muối, để lòng đỏ sánh vàng tan vào bát.
Đến tám giờ, tôi bưng khay lên phòng.
Anh đã tỉnh, ngồi tựa đầu giường, mặt trắng hơn hôm qua, quầng thâm dưới mắt rõ rệt. Anh nhìn bát cháo, rồi nhìn tôi, vẻ mặt đầy lịch sự của người sắp từ chối.
"Em không ép." Tôi đặt khay lên đùi anh. "Anh ăn một thìa thôi, nếu không hợp thì em đổ đi."
Anh cầm thìa lên, chậm rãi đưa vào miệng.
Căn phòng im bặt.
Anh ăn thìa thứ hai. Thìa thứ ba. Đến thìa thứ năm, tôi nhận ra tốc độ của anh nhanh dần, rồi nhanh hơn nữa, và khi tôi hoàn hồn thì bát cháo đã cạn sạch, anh đang cúi gần như úp mặt vào bát để nhặt từng hạt sen cuối cùng.
Anh ngẩng lên, nhìn tôi, chợt sựng lại như người vừa bị bắt quả tang.
"Còn không?" Anh hỏi, giọng nhỏ xíu.
Tôi không nhịn được nữa, bật cười. "Còn một nồi."
Mẹ chồng đứng ở cửa lúc nào không hay. Bà úp hai tay lên miệng, nước mắt chảy ròng ròng, quay đi lau vội. "Ba tháng... Ba tháng rồi nó không ăn nổi nửa bát cháo."
Tôi nhìn Hạ Trình. Anh quay mặt sang cửa sổ, tai đỏ ửng.
"Ngon." Anh nói với cửa kính. "Em nấu... rất ngon."
Từ hôm đó, cuộc sống của tôi chia thành những việc rất đơn giản. Sáng nấu cháo. Trưa nấu canh. Chiều nấu thêm món gì đó mà tôi tìm được trong sách dinh dưỡng, canh hầm cá chép, gan lợn xào hành, bí đỏ hấp mật. Tối đến, tôi bôi dầu nóng xoa bóp hai chân anh theo cách tôi học được từ mấy lớp điều dưỡng cũ, rồi đắp chăn, chỉnh điều hòa, tắt đèn, trở về sofa.
Anh ngoan hơn bệnh nhân nào tôi từng thấy. Anh luôn nói "cảm ơn", luôn hỏi "có phiền em không". Chỉ có một điều làm tôi bối rối: đôi chân anh gầy, nhưng da thịt không lạnh và mềm nhũn như chân người liệt lâu ngày. Mỗi lần ấn vào bắp chân, tôi cảm nhận cơ bắp phản ứng, săn lại, như một sợi dây thừng bị kéo.
Tôi nghĩ có lẽ người bệnh nặng thì vẫn thế. Tôi chưa từng chăm sóc ai sắp chếc bao giờ.
Tối hôm ấy, khi anh ngủ say, tôi lấy ra một tờ lịch nhỏ mua ở siêu thị, vẽ một bảng một trăm tám mươi ô, dán lên mặt trong cánh tủ quần áo, nơi chỉ mình tôi nhìn thấy. Một trăm tám mươi ngày, đúng nửa năm. Tôi cầm bút đỏ gạch ngày đầu tiên, xong đứng đó rất lâu.
Trong bóng tối, từ phía giường, tiếng thở của anh đều đặn, nhẹ nhàng. Tôi kéo chăn đắp lại cho anh, khẽ nói, như hứa với một người sắp rời xa:
"Một trăm bảy mươi chín ngày. Em sẽ nấu cho anh ăn hết."
Anh trở mình trong giấc ngủ, vô thức lẩm bẩm gì đó. Tôi cúi sát nghe được hai chữ.
"Cháo gà."
Tôi lại khóc, nhưng lần này thì không biết vì lý do gì.
04
Tuần thứ hai, Hạ Trình đưa cho tôi một tờ giấy.
"Danh sách điều ước." Anh nói rất nghiêm túc, tựa lưng vào gối, như đang đọc điều khoản hợp đồng. "Mẹ anh nói người ở tình trạng như anh nên có một cái. Anh viết thử rồi. Ba điều thôi."
Tôi cầm tờ giấy, chữ anh vuông vắn, nét mạnh, hoàn toàn không giống chữ của một người sắp tắt thở.
Một: Ăn bánh hẹ ở chợ Tây.
Hai: Ngồi bên hồ nhìn mặt trời lặn.
Ba: Xem một trận bóng đá, ngồi ở khán đài chứ không phải trên ti vi.
Tôi nhìn một lúc lâu, ngẩng lên: "Anh chỉ ước thế thôi sao?"
"Ít thế à?"
"Em tưởng ít nhất cũng là đi Bắc Cực, hay nhảy dù, hay..."
"Anh ngồi bảy tháng trong phòng." Anh nói. "Anh chỉ muốn ăn một cái bánh hẹ nóng, nghe tiếng người bán hàng chửi nhau với khách."
Tôi thấy mũi cay cay, vội quay đi, giả vờ sửa lại cổ áo cho anh. "Vậy chiều nay đi."
Chiều đó chúng tôi đi chợ Tây. Chú Phùng lái xe, tôi đẩy xe lăn, Hạ Trình ngồi thẳng tắp, đeo khẩu trang và kính râm, trông vừa giống ngôi sao bị săn ảnh vừa giống tội phạm đang lẩn trốn. Người bán hàng thấy tôi đẩy chồng, bà bán cam nhét thêm cho tôi bốn quả, thở dài: "Cô bé trẻ thế mà chịu khổ."
Tôi cười chữa: "Dạ không khổ đâu ạ."
Anh ngồi trên xe lăn, vai run lên rất khẽ. Tôi cúi xuống nhìn thì thấy anh đang nhịn cười.
Quán bánh hẹ nằm cuối chợ. Chủ quán lật bánh trên chảo, dầu xèo xèo, mùi hẹ bốc lên thơm nức. Tôi mua hai cái đầu tiên, đưa cho anh. Anh cắn một miếng, nhắm mắt lại, chậm rãi như đang nghe nhạc.
"Ngon không?"
"Ngon." Anh mở mắt ra, hơi ngượng ngùng. "Anh ăn thêm một cái nữa được không?"
Anh ăn tổng cộng năm cái. Khi tôi hỏi anh no chưa, anh nói: "No rồi." Nhưng ánh mắt anh lại liếc về phía chảo bánh, liếc nhanh, rồi liếc đi chỗ khác, như một đứa trẻ giả vờ không để ý đến món đồ chơi.
Tôi mua thêm cái thứ sáu. Anh nhận lấy, tai đỏ lên, thì thầm: "Cảm ơn."
Lúc về, xe dừng ở bờ hồ để anh ngắm hoàng hôn. Mặt trời đỏ lựng trượt dần xuống nước, mặt hồ vàng như đồng nung. Anh ngồi yên, gió thổi tung mái tóc đen, nét mặt tĩnh lặng. Tôi đứng bên cạnh, bất giác nhận ra mình đang nhìn anh nhiều hơn nhìn hồ.
"Mãn." Anh nói.
"Dạ?"
"Hôm nhận kết quả bệnh, anh ngồi trong xe ngoài bệnh viện hai tiếng." Giọng anh bình thản, chỉ có ngón tay đặt trên tay vịn khẽ siết lại. "Anh đang tập đi sau tai nạn. Bác sĩ nói tập thêm bốn tháng là có thể bỏ xe lăn. Rồi anh nhận được cái kết quả ấy. Anh nghĩ, nếu chỉ còn mấy tháng, tập đi để làm gì?"
Tôi nghĩ một lúc, rồi đáp: "Để đi chợ ăn bánh hẹ."
Anh quay sang nhìn tôi, im lặng, rồi bật cười thành tiếng. Tiếng cười thật sự đầu tiên của anh mà tôi nghe được, trầm, vỡ vụn, giống như một thứ đã bị cất trong ngăn kéo quá lâu.
"Ừ." Anh nói. "Để ăn bánh hẹ."
Tối đó trong bếp, tôi lén đếm số cái bánh anh ăn rồi cẩn thận gạch ngày thứ mười lăm. Còn một trăm sáu mươi lăm ngày. Tôi tự nhủ: không sao, một trăm sáu mươi lăm ngày thì ăn được rất nhiều bánh hẹ.
05
Tháng thứ hai, bác sĩ Đường Chính, bác sĩ riêng của nhà họ Hạ, đến khám định kỳ.
Ông khám xong, đứng trên hành lang cau mày rất lâu, lẩm bẩm: "Kỳ lạ."
"Có gì không ổn ạ?" Mẹ chồng nắm chặt tay.
"Ngược lại." Bác sĩ Đường chỉnh kính. "Chỉ số của cậu Trình ổn định hơn dự đoán rất nhiều. Cân nặng tăng, mạch ổn, huyết sắc tố cũng khá lên. Tôi... chưa gặp ca nào có diễn biến thế này."
Bà bật dậy, mắt sáng lên. Tôi cũng thấy tim mình thình thịch.
"Nhưng phu nhân đừng mừng sớm." Bác sĩ Đường vội đưa tay ra. "Đôi khi bệnh nhân giai đoạn cuối có một quãng hồi phục tạm thời trước khi... Người ta gọi là hồi quang phản chiếu. Tôi chỉ nhắc để mọi người chuẩn bị tâm lý."
Nụ cười của mẹ chồng tắt phụt. Tôi đứng nép sau cánh cửa, lạnh người.
"Còn một chuyện nữa." Bác sĩ Đường tiếp tục. "Báo cáo chẩn đoán là của bệnh viện Thành Đông, tôi chỉ đọc bản tóm tắt, chưa xem phim gốc. Lần tới tôi muốn đề nghị cậu Trình đi chụp lại toàn bộ để đối chiếu."
Từ trong phòng, giọng Hạ Trình vọng ra, vẫn nhẹ nhàng nhưng không cho thương lượng: "Để sau đi bác sĩ."
"Cậu Trình..."
"Chụp thêm cũng chỉ thấy thêm một lần." Anh nói. "Cháu không muốn nhìn nữa."
Bác sĩ Đường im lặng, cuối cùng thở dài, gật đầu.
Tối đó, khi tôi bôi dầu xoa bóp chân cho anh, tôi hỏi nhỏ: "Sao anh không muốn chụp lại?"
"Vì nếu kết quả vẫn thế, mẹ anh sẽ khóc thêm một lần." Anh nhìn bàn tay tôi. "Còn nếu khác đi thì..."
"Thì sao?"
"Thì anh sẽ phải hy vọng." Anh cười nhạt. "Hy vọng là thứ tốn sức hơn tuyệt vọng nhiều."
Tay tôi khựng lại. Tôi không biết trả lời thế nào, bèn lặng lẽ ấn mạnh hơn vào bắp chân anh. Anh rên khẽ một tiếng, rồi hít vào: "Ơ, đau."
"Đau mới có tác dụng."
"Em học ở đâu cách này?"
"Hồi nhỏ em nhìn bác gái đánh nhau với bắp chân của bác ấy mỗi tối." Tôi đáp.
Anh sững người, rồi cười đến mức phải đưa tay che mắt.
Điện thoại tôi rung. Tin nhắn của chị họ Lâm Khiết hiện ra trên màn hình:
[Nó chếc chưa?]
Tôi nhìn dòng chữ ấy, chưa kịp tắt màn hình thì tin thứ hai nhảy lên.
[Chết rồi thì báo chị, chị gửi vòng hoa. Nhớ giữ cái nhà nhé, kẻo bác cả lại hỏi.]
Tôi úp điện thoại xuống mặt bàn. Hạ Trình, nằm trên giường, không hỏi gì. Nhưng ánh mắt anh lướt qua mặt tôi rất nhanh, như người đã nhìn thấy cả hai dòng tin nhắn dù không ngồi cạnh.
Đêm đó Giang Nghê, bạn thân từ hồi đại học của tôi, gọi điện. Cô nàng kêu lên như thể đã nín nhịn nửa tháng:
"Tao nghe chị họ mày kể, cô ta khoe khắp nơi rằng mày thay cô ta vào chỗ chếc." Giọng Nghê hậm hực. "Ngày mày cưới, cô ta đăng một cái Moments chỉ để bạn bè xem. Mày muốn biết nội dung không?"
"Không."
"Nó viết, 'Cuối cùng cũng thoát hố lửa, cảm ơn em họ ngoan làm phước giùm', còn kèm ba cái mặt cười." Nghê nghiến răng. "Tao chụp lại rồi. Tao giữ đây. Biết đâu dùng được."
"Mày xóa đi." Tôi nói. "Đừng để cô ta biết."
"Tao không xóa." Nghê nói chắc nịch. "Tao giữ."
06
Đến tháng thứ ba, tôi phải thừa nhận một chuyện: chồng tôi sống nhăn.
Anh tăng được sáu ký. Hai má có máu, môi hồng lên, đôi mắt trước kia lờ đờ như mặt hồ mùa đông, bây giờ sáng như vừa được lau. Anh ăn ba bữa đầy đủ, đòi thêm đồ ăn vặt, thường lén cầm đũa gắp thịt kho từ đĩa tôi. Anh tập vịn tường mỗi ngày một phút, rồi hai phút, rồi năm phút; tôi đứng canh bên cạnh, tim đập như trống làng mỗi khi chân anh run.
Cho nên tôi bắt đầu sợ.
Tôi sợ mỗi sáng thức dậy. Sợ mỗi lần đưa tay thử hơi thở anh khi anh ngủ say. Sợ ngày thứ chín mươi, sợ ngày thứ một trăm. Người ta nói hồi quang phản chiếu là ngọn nến bùng sáng nhất trước khi tắt. Mỗi lần anh khỏe hơn, tôi lại thầm nhẩm: đừng khỏe quá, ngọn nến tắt sẽ đau lắm.
Sáng ngày thứ chín mươi, tôi mở cánh tủ quần áo để lấy áo khoác, định gạch lịch như thường lệ. Tờ lịch một trăm tám mươi ô nằm đó, chín mươi ô đỏ chót. Và dưới ô số một trăm tám mươi, ai đó đã viết thêm, bằng bút máy, nét chữ vuông vắn mà tôi nhận ra từ xa:
"+ 18.000 ngày. Nếu được."
Tôi đứng chếc trân. Phía sau, giọng anh vang lên, nhẹ như hơi thở:
"Anh xin lỗi. Anh tìm chăn dự phòng, không cố ý nhìn."
Tôi quay lại. Anh ngồi trên xe lăn, ngay cạnh cửa phòng, hai tay đặt trên đùi, nhìn tôi như đứa trẻ làm vỡ bình hoa.
"Anh biết em đếm ngày."
"Em..." Cổ họng tôi nghẹn lại. "Em không có ý..."
"Anh biết." Anh nói. "Em đếm vì sợ. Anh không giận. Anh chỉ muốn nói với em..." Anh dừng lại, hít một hơi. "Anh không muốn em đếm ngày anh sống. Anh muốn em đếm ngày chúng ta ăn."
"Ăn gì?"
"Ăn cháo gà của em. Ăn bánh hẹ. Ăn bất cứ thứ gì."
Tôi bật cười, nước mắt chảy đầy hai má. "Anh biết không, nếu anh sống đến một trăm tám mươi ngày rồi một trăm tám mươi ngày nữa, thì em lỗ vốn đấy."
"Lỗ vốn thế nào?"
"Em đã khóc rất nhiều trong ba tháng qua." Tôi quẹt mắt. "Tính ra nếu anh không chếc, em lỗ cả đống nước mắt."
Anh nhìn tôi chăm chú, rồi khẽ nói: "Vậy anh sẽ cố gắng không chếc, để em không bị lỗ."
Tôi không đáp được. Chỉ đứng đó, nhìn đôi mắt đen sâu của anh, nghĩ một cách ngớ ngẩn rằng ông trời thật bất công, để tôi yêu một người sắp mất đúng lúc người ấy bắt đầu biết cười.
Anh vươn tay, ngập ngừng, rồi nắm lấy ngón tay tôi.
"Vợ."
Hai chữ ấy rơi vào lòng tôi như một hòn sỏi rơi xuống giếng cạn, vang vọng rất lâu.
"Dạ?"
"Anh gọi thử." Anh nói, tai đỏ lên. "Được không?"
"Được." Tôi nhỏ giọng. "Vậy em gọi anh là chồng."
"Gọi thử."
"Chồng."
Anh nhắm mắt lại, như vừa nghe một bản nhạc quá hay. Khi mở mắt ra, đôi mắt anh ươn ướt. "Ừ."
Buổi chiều, điện thoại tôi vang lên. Tên hiển thị: bác gái.
"Mãn." Giọng bác hối hả, không một câu thăm hỏi. "Bác nghe nói thằng Hạ Trình vẫn khỏe. Vậy là không sao rồi à? Bác cần hai trăm nghìn để sửa nhà, con xin nhà họ Hạ đi."
"Bác ơi." Tôi nói thật chậm. "Sính lễ tám trăm tám mươi nghìn, bác đã giữ hết rồi. Con không nhận xu nào."
"Đó là tiền bác nuôi con!"
"Con biết." Tôi nhìn ra cửa sổ, nơi chồng tôi đang ngồi dưới cây ngân hạnh, nhắm mắt phơi nắng như một con mèo lớn. "Con sẽ nhớ."
Tôi cúp máy. Một tin nhắn nữa từ chị họ nhảy lên, ngắn ngủi:
[Nghe nói nó chưa chếc? Hay thật. Nhưng em họ à, đừng vui sớm. Nếu nó chếc thì cái nhà là của em. Còn nếu nó sống, thì em có chắc mình còn chỗ ở không?]
Tôi đọc một lần, hai lần. Đột nhiên lạnh sống lưng, vì tôi nhận ra một chuyện nực cười: tin nhắn của chị họ nói đúng.
Nếu anh chếc, tôi có một căn nhà.
Nếu anh sống, tôi có gì?
07
Ngày một trăm bảy mươi, Hạ Trình đứng lên khỏi xe lăn mà không cần vịn tường.
Chỉ ba giây thôi. Anh đứng giữa phòng khách, hai tay hơi dang ra giữ thăng bằng, nhìn tôi cười như một đứa trẻ vừa biết đạp xe. Tôi đứng cách anh hai mét, tay bịt miệng, không dám thở mạnh, vì sợ chỉ một hơi thở thôi cũng thổi anh ngã xuống.
"Em thấy chưa?" Anh khẽ nói. "Chân anh nghe lời rồi."
"Thấy." Giọng tôi lạc đi. "Chồng giỏi quá."
"Vợ." Anh nói. "Ngày một trăm tám mươi, em cho anh một điều ước nhé?"
Tim tôi đập loạn. Ngày một trăm tám mươi, ngày cuối cùng của cái hạn nửa năm. Tôi cố nén cảm giác lạnh buốt dưới lồng ngực, cười thật tươi: "Điều gì?"
"Bí mật."
"Vậy em có thể từ chối không?"
"Không được." Anh nghiêm túc. "Đây là điều ước cuối cùng của người bệnh."
Câu ấy làm tôi suýt bật khóc. Tôi quay mặt đi, giả vờ sắp xếp lại mấy cái khăn trên bàn, khẽ nói: "Ừ. Em cho."
Mấy hôm sau, tôi đến bệnh viện Nhân Dân cùng anh. Bác sĩ Đường cuối cùng cũng thuyết phục được anh đi chụp lại toàn bộ, từ cộng hưởng từ, siêu âm đến xét nghiệm máu. Tôi ngồi ngoài hành lang chờ anh suốt bốn tiếng, tay nắm chặt tờ phiếu đăng ký đến nhàu nát. Khi anh bước ra, mặt không biểu cảm gì, chỉ nói: "Một tuần nữa có kết quả."
"Anh sợ không?"
Anh nhìn tôi, nhún vai. "Có em ngồi chờ, anh không sợ."
Tôi cố mỉm cười. Trong lòng tôi, một giọng nhỏ thì thầm: một tuần nữa, tức là ngày một trăm tám mươi.
Chín giờ, điện thoại bàn trong phòng khách reo. Chú Phùng nghe máy, rồi nói với anh: "Cậu Trình, bác sĩ Đường."
Anh nhận ống nghe. Tôi định ở lại cạnh anh, nhưng đúng lúc đó chuông cửa vang lên inh ỏi. Cô Trương gọi vọng từ nhà bếp: "Mợ cả ơi, người ta giao gạo!"
Tôi chạy ra cổng. Một anh shipper ở đó, chỉ vào bao gạo trắng to bằng cả người, ghi rõ "50 kg", nằm chình ình giữa đường. "Chữ ký đây ạ." Anh ta đưa máy cho tôi, ký xong thì phóng xe đi mất, không buồn giúp mang vào nhà.
Đúng lúc đó, tôi nghe tiếng chân chạy.
Không phải tiếng bánh xe lăn. Là tiếng chân người, dồn dập, gấp gáp, đạp trên nền sỏi trước sân. Tôi ngẩng lên.
Hạ Trình đang chạy ra từ cửa chính. Chân trần, tóc rối bù, áo sơ mi mở nút cổ. Mặt anh đỏ bừng, mắt mở to, miệng nở một nụ cười rạng rỡ đến mức gần như điên dại. Anh chạy thẳng tới chỗ tôi, không dừng lại, cúi xuống, một tay nắm góc bao gạo, một tay đỡ phía dưới, hự một tiếng, nhấc cả bao gạo năm mươi ký lên vai.
Rồi anh đứng thẳng lưng, cười với tôi, thở hổn hển như vừa thắng giải Olympic.
"Để anh."
Cả thế giới ngừng quay.
Tôi nhìn bao gạo trên vai anh. Nhìn đôi chân trần của anh, vững như hai cột nhà. Nhìn bắp tay lộ ra dưới ống tay áo xắn lên, gân nổi rõ. Tôi chớp mắt một lần, hai lần, rồi lấy lại giọng, thốt ra mà chính tôi cũng không nhận ra giọng mình:
"Anh... không phải sắp chếc sao?"
Hạ Trình đứng nguyên đó, bao gạo vẫn nằm trên vai. Nụ cười cứng lại trên mặt, rồi anh đưa tay còn rảnh lên gãi đầu, hơi ngượng:
"Bác sĩ chẩn đoán sai. Anh cũng mới biết."
08
Tôi đi theo anh vào nhà như mộng du. Anh đặt bao gạo xuống góc bếp nhẹ nhàng như đặt một chiếc gối, quay lại nhìn tôi, định nói gì đó, nhưng khi bắt gặp ánh mắt tôi thì tự động im bặt.
Tôi cầm lấy cái gối tựa trên ghế sofa, dùng hết sức ném thẳng vào mặt anh.
Anh đỡ lấy. Ôm gối trước ngực, nhìn tôi, mặt đầy vẻ vô tội. Rồi anh cười, cái nụ cười hiền khô, thật thà, dịu dàng đến mức khiến người ta không thể cầm lòng được.
"Vợ đừng giận. Anh sẽ sống thật lâu để chăm sóc cho em."
Anh buông gối xuống, vội vàng đưa hai tay lên đầu hàng. Đúng lúc đó, mẹ chồng và bác sĩ Đường bước vào từ cửa chính, thở hồng hộc. Mẹ chồng chạy ào tới, nắm lấy tay con trai, rồi nắm tay tôi, rồi lại quay sang con, như người chưa biết nên khóc hay cười trước.
Bác sĩ Đường đặt xấp hồ sơ lên bàn, hít một hơi dài.
"Mời mọi người ngồi. Có một chuyện tôi phải nói rõ." Giọng ông đầy ngượng ngập. "Hồ sơ chẩn đoán ung thư tụy giai đoạn cuối mà bệnh viện Thành Đông cung cấp là của bệnh nhân Hạ Trình, sáu mươi mốt tuổi, trùng tên, trùng cả chữ lót. Tám tháng trước, khi cậu Trình nhập viện vì tai nạn, hai người nằm cùng khoa. Hệ thống nhập nhầm mã số bệnh nhân, kết quả sinh thiết của ông cụ bị ghép vào hồ sơ của cậu."
Mẹ chồng ngồi xuống, mặt tái nhợt.
"Ba tháng trước, họ gọi gia đình thông báo, và không ai kiểm tra lại. Cậu Trình thật ra chỉ bị gãy xương chậu, tổn thương dây chằng chân trái, cộng với..." Bác sĩ Đường dừng một nhịp. "Cộng với trầm cảm nặng, ăn kém, suy kiệt. Khi ngừng tập phục hồi, cơ bắp teo lại, cậu mới ngồi xe lăn lâu như vậy."
"Chân anh ấy..." Tôi hỏi, giọng mỏng như sợi chỉ.
"Hồi phục hoàn toàn, nhờ phục hồi chức năng bất đắc dĩ." Ông liếc nhìn tôi, cười khổ. "Nhờ mợ cả nấu ăn, bắt cậu ấy đi lại, cậu ấy mới khỏi nhanh như thế."
Căn phòng im bặt. Mẹ chồng bật khóc, lần này là khóc thành tiếng, rồi bà nắm lấy cả hai bàn tay tôi, bàn tay run run lạnh ngắt.
"Mãn. Mãn ơi, là con. Là con cứu nó." Bà nói đi nói lại, giọng đứt đoạn. "Là con."
Chuông cửa lại vang lên. Cô Trương chạy vào thông báo, giọng nghẹn: "Phu nhân, cô út Văn Lệ đến. Cô nghe tin cậu chủ khỏi bệnh, mang cả giỏ hoa quả."
Hạ Văn Lệ, em gái của cố chủ tịch nhà họ Hạ, bước vào với chiếc túi hiệu và nụ cười thương hiệu. Cô ôm lấy mẹ chồng, ôm Hạ Trình, rồi quay sang tôi, quan sát từ đầu đến chân, dừng lại ở chiếc áo len cũ tôi mặc từ năm ngoái.
"Chà, cháu dâu." Cô nói. "Cuối cùng cũng đến ngày cả nhà vui. Nhưng cô nghĩ..." Cô quay sang mẹ chồng, hạ giọng, nhưng vừa đủ để tôi nghe thấy. "Chị dâu à, ngày trước nhà ta cưới con bé này về là vì Trình sắp mất, chúng ta không nên chọn lựa. Giờ nó khỏe rồi, thì chuyện hôn nhân phải xem xét lại cho kỹ. Con bé mồ côi, ở nhờ nhà bác, học thức cũng chỉ là cái trường nghề dinh dưỡng, làm sao xứng với Hạ Trình? Chị đừng mềm lòng."
Tôi đứng bất động. Không phải vì câu nói. Mà vì trong lòng tôi, thứ gì đó đã lặng lẽ gật đầu, như thể đó là điều tôi vẫn luôn biết và chưa dám nói.
"Văn Lệ." Giọng mẹ chồng lạnh băng. "Em ra khỏi nhà."
"Chị..."
"Ra."
Cô út sững lại, mặt đỏ gay, ôm chiếc túi hiệu rời đi, tiếng giày cao gót gõ xuống nền nhà như đang giận dỗi. Mẹ chồng quay sang tôi, định nói. Nhưng tôi đã mỉm cười, thật tươi, rút tay ra khỏi tay bà.
"Con ra vườn một lát."
Tôi đi như chạy.
09
Tối đó, Giang Nghê gọi điện, tôi kể hết mọi chuyện. Nghê im lặng một lúc, rồi nói thật chậm: "Mãn. Mày yêu anh ta."
"Tao yêu." Tôi nhìn ra bóng cây ngoài cửa sổ. "Nhưng tao yêu một người mà tao nghĩ sẽ chỉ có nửa năm. Tao đã tự cho phép mình yêu vì nghĩ rằng nó có hạn. Giờ nó không còn hạn nữa. Tao sợ."
"Sợ gì?"
"Sợ anh ấy cưới tao chỉ vì lúc ấy anh ấy không còn lựa chọn nào khác."
Đó là điều tôi chưa nói với ai, thậm chí chưa nói với chính mình. Hạ Trình cần một người ở cạnh trong những ngày cuối. Tôi vừa hay có mặt. Tôi nấu cháo, tôi xoa chân, tôi cười với anh. Tôi hợp với vai ấy. Nhưng đời anh còn bảy mươi năm. Anh sẽ gặp những người phụ nữ giỏi hơn, đẹp hơn, giàu hơn, và nhìn lại, anh sẽ thấy cô vợ đầu tiên chỉ là y tá có giấy kết hôn.
"Mày điên rồi." Nghê nói.
"Có thể."
Tôi gác máy, mở vali. Gấp áo, bỏ hộp kim chỉ, cuốn sổ ghi công thức. Đồ tang tôi không mang, để nguyên trong ngăn tủ. Cánh cửa phòng bật mở lúc tôi gấp đến chiếc áo cuối cùng.
Hạ Trình đứng ngoài cửa, mặc áo ngủ, chân trần, tóc ướt vì vừa tắm. Anh nhìn chiếc vali, rồi nhìn tôi. Ánh mắt anh không có giận dữ, cũng không có hoảng hốt. Chỉ có một sự bình tĩnh đau lòng, bình tĩnh của người đã chuẩn bị tâm lý từ rất lâu.
"Em định đi?"
"Em định về nhà thuê trọ cạnh trường." Tôi nói. "Một thời gian."
"Vì lời cô út?"
"Một phần."
"Phần còn lại?"
Tôi hít một hơi. "Anh biết không, ngày đầu tiên em về đây, mẹ anh nói với em: con không cần yêu nó, chỉ cần để nó không phải ở một mình. Em đã làm đúng như thế. Nhưng giờ anh không còn bệnh nữa, anh không cần người ở cạnh vì anh sắp mất. Anh có cả đời để chọn."
Anh định nói, tôi giơ tay ngăn.
"Em không giận anh vì bao gạo. Em chỉ... em không muốn mình là lựa chọn duy nhất của một người chưa kịp có lựa chọn khác. Nếu em quay lại, em muốn đó là vì anh chọn em khi anh đã có thể chọn bất kỳ ai."
Anh lặng đi. Rất lâu. Anh bước vào phòng, cúi nhặt chiếc áo len cũ của tôi trên sàn, gấp lại cẩn thận, đặt vào vali.
"Em muốn bao lâu?"
"Một trăm ngày." Tôi nói. "Em về thuê trọ. Anh sống đời của anh. Nếu sau một trăm ngày, anh vẫn muốn em, thì em về."
"Nếu anh không muốn chờ?"
"Thì anh không phải chờ. Anh có thể ly hôn, em không lấy gì hết, căn nhà em cũng không..."
"Mãn." Anh ngắt lời. Giọng nhẹ, nhưng cứng như đá. "Anh không ly hôn."
"Anh..."
"Anh sẽ không nhắc chuyện ly hôn nữa. Cả đời này." Anh ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt tôi. "Em muốn đi, anh để em đi, vì em có quyền chọn. Nhưng anh nói trước: anh sẽ theo đuổi em. Một trăm ngày. Nếu cần một nghìn ngày, anh cũng theo."
Tôi mở miệng, chưa kịp cãi thì anh nói thêm, hơi nhỏ giọng:
"Với lại, hôm nay là ngày một trăm tám mươi. Em đã hứa cho anh một điều ước."
"Điều gì?"
Anh mỉm cười, nụ cười lần này run run, mệt mỏi, nhưng ấm vô cùng.
"Anh định đứng dậy nhảy với em một bài, như một kỷ niệm cuối. Anh tưởng sẽ chỉ có một bài thôi." Anh đưa bàn tay ra. "Giờ anh xin đổi điều ước: anh xin em nhảy một bài với anh. Rồi em muốn đi đâu cũng được."
Anh không bật nhạc. Chỉ khẽ ngân nga vài nốt, tiếng nhỏ như gió. Chúng tôi xoay chầm chậm giữa căn phòng, chiếc vali mở toang bên chân, những chiếc áo gấp dở nằm im như khán giả. Bàn tay anh đặt ở eo tôi, vững vàng, ấm, đúng như bàn tay của người sẽ sống lâu hơn tôi tưởng.
Khi bài ngân nga kết thúc, anh buông tay, lùi ra một bước.
"Cảm ơn vợ."
"Em chưa phải vợ anh trong một trăm ngày." Tôi nói, mắt cay xè.
"Vợ anh." Anh khẳng định, giọng lại nhẹ nhõm như hơi thở. "Dù em ở đâu."
Tối đó, tôi xách vali ra khỏi cửa. Anh đứng trên bậc thềm, chân trần, nhìn theo chiếc taxi cho đến khi nó khuất sau hàng ngân hạnh. Tôi quay lại một lần cuối qua cửa kính, thấy anh vẫn đứng đó, giơ tay vẫy, như người tiễn vợ đi xa nhà một chuyến.
Chuyến đi mà anh nghĩ là sẽ có ngày về.
10
Căn phòng trọ của tôi nằm ở tầng sáu một khu nhà cũ gần trường, không thang máy, tường loang ố, cửa sổ nhìn ra dãy phơi quần áo của cả khu. Chủ nhà là bà Quách, tóc cuốn lô, hay đứng ở hành lang nhìn trộm mọi chuyện.
Sáng ngày thứ hai, bà Quách đập cửa thình thịch gọi tôi ra. Bà đứng tránh sang một bên, mặt ngẩn ra như vừa thấy ma. Phía sau bà, trên chiếu nghỉ cầu thang tầng sáu, một người đàn ông cao lớn mặc áo phông xám, mồ hôi chảy ròng ròng, vai vác một bao gạo năm mươi ký.
"Chào buổi sáng." Hạ Trình thở hổn hển, mỉm cười. "Anh nghĩ em cần gạo."
Tôi nhìn bao gạo. Nhìn anh. Nhìn sáu tầng cầu thang tối om phía sau anh.
"Anh vác lên từ tầng một?"
"Anh định đi thang máy." Anh nói thật thà. "Rồi phát hiện không có."
"Em có gạo." Tôi nghiến răng. "Em ăn không hết."
"Vậy anh ăn." Anh đặt bao gạo xuống góc cửa, nhẹ nhàng như đặt một chậu hoa, rồi đứng thẳng, hơi lau mồ hôi. "Hôm nay là ngày thứ hai. Anh chưa làm sai điều gì. Anh chỉ chứng minh sức khỏe."
Tôi đóng sập cửa lại, tựa lưng vào đó, tay bịt miệng. Tôi sợ mình cười thành tiếng.
Tối hôm đó, điện thoại tôi rung. Một tin nhắn.
[Hôm nay anh ăn ba bát cơm, chạy bộ năm cây số, vác gạo sáu tầng không thấy thở dốc nghiêm trọng. Chưa có dấu hiệu sắp chếc.]
Ngày thứ ba, tôi đi làm. Bình thường, căng tin trường đại học vào buổi trưa chen chúc đến mức đứng cũng không có chỗ. Hôm đó, ngay khi tôi múc xong khay cơm đầu tiên, phía quầy có tiếng thầm thì lan ra như sóng.
"Ê, thầy mới đẹp trai quá."
"Thầy dạy khoa Kiến trúc đấy, thỉnh giảng, họ Hạ."
"Thầy xếp hàng!"
Tôi ngẩng lên. Hạ Trình đứng trong hàng, áo sơ mi trắng, tay cầm khay inox, nghiêm túc xếp sau một nam sinh viên năm hai, ánh mắt chăm chú nhìn thực đơn trên bảng. Khi đến lượt, anh lịch sự cúi đầu với tôi.
"Cô ơi, cho tôi một phần cơm gà. Và, nếu được, thêm một chút canh bí."
"Thầy..." Tôi nghiến răng, thì thầm. "Anh làm gì ở đây?"
"Dạy học." Anh đáp rất trang trọng. "Khoa Kiến trúc mời anh thỉnh giảng ba buổi. Trường học này có căng tin ngon nhất thành phố, anh nghe nói."
"Ai nói?"
"Một người đã ăn thử."
11
Ngày thứ năm mươi tám, anh mang đến một con cá.
"Cá chép." Anh nói, đứng ở cửa phòng trọ, ôm trong tay một túi nilon còn động đậy. "Anh học hấp cá. Anh muốn nấu cho em ăn."
Quả nhiên, mười lăm phút sau, bếp nhà tôi đầy khói. Anh đứng cạnh nồi hấp, mặt xám ngoét, tay cầm đũa như cầm kiếm. Con cá ở trong nồi, thân trắng, mắt trắng, nhìn anh đầy oán trách.
"Hình như hơi lâu." Anh nói.
"Hơi?" Tôi đẩy anh ra, vặn nhỏ lửa, mở nắp. "Anh hấp ba mươi phút. Cá chép hấp mười hai phút thôi."
"Sách ghi ba mươi."
"Sách ghi cho cá một ký rưỡi. Con này bảy lạng."
Tôi thở dài, xắn tay áo, cứu con cá bằng xì dầu, hành gừng và dầu nóng. Khi bày ra đĩa, nó trông không đến nỗi. Chúng tôi ngồi cạnh nhau ở chiếc bàn nhỏ kê sát cửa sổ, nhìn ra mấy dây quần áo và một mảnh trời bé tí.
"Mãn." Anh nói.
"Ừ."
"Anh có chuyện muốn nói. Em nghe hết, rồi em muốn mắng thì mắng."
Tôi đặt đũa xuống.
"Hôm em nói anh cưới em vì anh không còn lựa chọn." Anh nhìn bát cơm của mình, giọng bình thản. "Em đã nói đúng một nửa. Lúc đó anh quả thật không có lựa chọn nào. Anh không có chân, không có bao tử, không có hy vọng. Nếu hôm đó cưới là một người khác, anh cũng sẽ nói câu 'em đừng sợ'."
"Chính vì chỉ còn nửa năm, anh mới nhìn kỹ từng người ở cạnh mình." Anh tiếp. "Anh nhìn thấy em nấu cháo lúc năm giờ sáng mà vẫn hát nhỏ. Nhìn thấy em xoa chân cho anh xong rồi lén lau nước mắt. Nhìn thấy em bảo anh 'để đi ăn bánh hẹ' khi cả thế giới đều khuyên anh buông xuôi. Anh chọn em, Mãn. Không phải vì không còn ai khác. Mà vì lúc đó, anh sáng mắt nhất."
Cổ họng tôi nghẹn lại.
"Còn bây giờ anh có thể chọn bất kỳ ai." Anh mỉm cười, ánh mắt vừa nghiêm túc vừa có chút bướng bỉnh. "Anh vẫn chọn em. Thật ra anh đã chọn em năm mươi tám lần rồi, mỗi lần vác gạo, mỗi lần nhắn tin, mỗi lần xếp hàng căng tin. Em không cần tin ngay. Em cứ chờ đủ một trăm ngày, anh sẽ cho em thêm một trăm lần nữa."
Tôi cầm đũa lên, gắp một miếng cá, nhai chầm chậm để che đi đôi mắt đang cay.
"Cá dai quá." Tôi nói.
"Anh biết."
"Nhưng ăn được."
Anh bật cười, vai run lên, đôi mắt cong thành hai vầng trăng khuyết. Tôi cũng cười, đã lâu lắm rồi tôi không cười như thế. Chúng tôi chia nhau con cá chép hấp sai đến miếng cuối cùng, anh không đòi hỏi gì, đến khi ra về chỉ cúi đầu chào.
"Ngủ ngon, vợ."
Tôi suýt nữa gọi với theo "Về cẩn thận, chồng". May mà nuốt lại được.
Hôm sau, Giang Nghê gọi điện lúc tôi đang xếp bát đĩa, giọng khẩn cấp:
"Mãn, mày xem Weibo chưa?"
"Weibo gì?"
"Đoạn video anh chồng mày vác gạo, ba trăm nghìn lượt xem rồi. Có người đào ra thông tin nhà họ Hạ. Giờ cả giới tao quen đang bàn tán chuyện cậu ấm họ Hạ sống lại." Nghê dừng một chút. "Và chị họ mày vừa nhắn tin hỏi tao: em họ mày giờ ở đâu."
Tôi ngồi xuống mép giường, tay lạnh dần.
Điện thoại rung thêm một lần. Một tin nhắn từ số của chị họ Lâm Khiết.
[Em họ. Chị nghĩ lại rồi. Cuộc hôn nhân này vốn là của chị. Em nhường lại, chị cảm ơn. Chiều mai chị đến căng tin tìm em.]
12
Chiều hôm sau, Lâm Khiết xuất hiện ở căng tin lúc tôi đang rửa nồi.
Chị mặc áo khoác lông cừu trắng, túi hiệu màu be, tóc uốn xoăn nhẹ. Bác gái Chu Thục Phân đi sau, hai tay bám chặt quai túi vải, mắt đảo quanh với vẻ xét nét của người đến thẩm định tài sản. Cả bếp tự nhiên im lặng. Bác Mai, tổ trưởng bếp, bước ra cửa kho, khoanh tay.
"Em họ." Khiết cười, nụ cười hoàn hảo như từng bài tập luyện. "Lâu rồi không gặp. Em gầy đi."
"Chị tìm em có việc gì?"
"Thẳng thắn nhỉ." Chị kéo ghế ngồi xuống chiếc bàn inox, không chờ mời. "Chị nghe nói Hạ Trình khỏi bệnh. Hôn sự ban đầu vốn nhắm đến chị. Em họ biết điều thì rút lui, chị sẽ thay em làm tròn."
Bác gái xen vào, giọng lanh lảnh: "Đúng đấy, Mãn. Con phải biết điều. Hồi xưa bác nuôi con, giờ chị con cần con nhường, con không nên..."
"Bác đã giữ sính lễ tám trăm tám mươi nghìn." Tôi ngắt lời, đặt chiếc nồi xuống. "Chị muốn thay em, vậy ai trả lại tiền?"
Bác gái nghẹn họng. Khiết liếc mẹ, rồi quay sang tôi, nụ cười dần thu lại.
"Em họ à." Chị mở túi, rút ra một tờ giấy gấp đôi, đặt lên bàn inox, đẩy về phía tôi. "Chị không muốn làm căng. Nhưng em nhìn xem."
Tôi nhìn xuống.
Đó là một trang giấy vở bài tập cũ, ố vàng ở mép, nét chữ tôi xiêu vẹo vì khóc. Tôi nhận ra nó từ cái nhìn đầu tiên, nhận ra cả vết nước mắt đã khô lại thành những chấm tròn ở góc giấy.
"Danh sách việc sau khi góa."
Tôi cảm giác máu chạy ngược lên đầu.
"Chị tìm thấy trong ngăn kéo bàn học của em, hôm mẹ chị dọn phòng." Khiết cười, lấy ngón tay gõ gõ vào tờ giấy. "Chị đọc rồi. Hay lắm. 'Bán căn nhà nếu cần, nhưng đừng bán ngay.' 'Không khóc quá to ở đám tang, mất mặt nhà họ Hạ.' 'Mở quán cháo bằng tiền thừa.' Em họ chị tính toán chu đáo thật, mới cưới đã tính chia gia sản."
"Đó là..." Tôi mở miệng, nghẹn lại.
"Nếu cậu Hạ biết vợ mình ngồi tính chuyện góa bụa ngay từ đêm trước ngày cưới, anh ta nghĩ sao?" Khiết nghiêng người, hạ giọng. "Nếu phu nhân nhà họ Hạ biết cô con dâu chăm chỉ của bà ấy từ đầu đã đặt mục tiêu vào căn hộ Tây Hồ, bà ấy nghĩ sao? Ba hôm nữa là sinh nhật sáu mươi tuổi của phu nhân, cả giới thượng lưu thành Đông đều đến. Chị sẽ có mặt."
"Chị muốn gì?"
"Đơn giản." Chị đứng dậy, vuốt phẳng áo khoác. "Trước thứ Bảy, em ký đơn ly hôn, rút khỏi nhà họ Hạ, không kể với ai lý do. Chị sẽ giữ tờ giấy này im lặng. Còn không..." Chị mỉm cười. "Chị chia sẻ nó với tất cả mọi người. Biết đâu họ cảm động lắm."
Chị để lại tờ giấy trên bàn, gót giày cao gõ lộp cộp ra khỏi căng tin, bác gái chạy theo sau như đuôi áo. Bác Mai lặng lẽ bước tới, nhìn tờ giấy, rồi nhìn tôi.
Tôi gấp tờ giấy lại, bỏ vào túi áo. Bác Mai không hỏi gì, chỉ vỗ vai tôi một cái. Tôi hiểu: lần này tôi không được phép trốn.
Chiều tối, tôi về phòng trọ. Đẩy cửa ra thì thấy cửa không khóa, bao gạo năm mươi ký nằm ở góc, và trên bàn có một chiếc phong bì cứng màu kem. Tôi mở ra. Bên trong là thiệp mời sinh nhật bà Tô Uyển, chữ viết tay, từng nét nắn nót:
"Mãn, mẹ muốn con đứng bên mẹ vào hôm đó, không phải vì Trình, mà vì mẹ. Con đến nhé. Mẹ chờ."
Điện thoại rung lên. Tin nhắn của Hạ Trình, hôm nay, ngày thứ sáu mươi, chỉ có một dòng.
[Anh bận chuẩn bị một thứ, mấy hôm nay không ghé được. Thứ Bảy em đến nhé. Nếu em muốn nói gì với anh, hãy nói ở đó.]
Tôi đã không nói với anh về tờ giấy. Nhưng tôi có cảm giác kỳ lạ rằng, dù tôi giấu hay không, người đàn ông ấy đã biết.
13
Sinh nhật sáu mươi tuổi của bà Tô Uyển được tổ chức ở sảnh lớn của khách sạn Bán Đảo, nơi trần cao như nhà thờ và đèn chùm rũ xuống như thác nước thủy tinh.
Tôi đến lúc sáu giờ, mặc chiếc váy xanh thẫm mua ở cửa hàng giảm giá cuối mùa, tóc búi thấp.
Bà Tô Uyển đứng giữa sảnh, mặc áo dài lụa màu hổ phách, tóc búi cao, đeo chuỗi ngọc trai. Thấy tôi, bà mở rộng hai tay, ôm lấy tôi trước mặt cả trăm người quý khách.
"Các vị." Bà quay sang khách khứa, giọng vang trong. "Đây là Lâm Mãn, con dâu cả của nhà họ Hạ. Là người đã đưa con trai tôi trở về từ chỗ tối tăm nhất. Hôm nay tôi mời con bé đứng cạnh tôi, không phải để làm cảnh, mà để mọi người biết ai là ân nhân của nhà tôi."
Cả sảnh ồ lên. Tiếng vỗ tay vang. Tôi đỏ bừng mặt, chỉ biết cúi đầu chào.
Hạ Trình xuất hiện từ cuối sảnh, mặc vest xanh than, dáng thẳng, bước chân vững vàng, hoàn toàn không giống người từng ngồi xe lăn bảy tháng. Anh đi qua đám đông, qua những tiếng chúc tụng, ánh mắt chỉ nhìn một hướng.
Tôi chưa kịp mở lời, đã nghe một giọng cao vút, ngọt như mật pha thuốc độc từ phía cửa:
"Phu nhân, chúc mừng sinh nhật!"
Lâm Khiết bước vào, mặc váy lụa đỏ rực, tay khoác một chàng trai cao gầy, đeo kính, vẻ mặt hơi lúng túng. Đó là Gia Minh, bạn trai chị. Phía sau họ là bác gái, diện áo gấm tím, và cô út Hạ Văn Lệ đang đi cùng, cười nhẹ nhõm như người dắt khách đến xem kịch.
"Cô mời bạn." Cô út nói với mẹ chồng. "Con gái nhà họ Lâm cũng là thông gia mà."
Đến phần chúc rượu, người dẫn chương trình mời đại diện gia đình lên phát biểu. Hạ Trình định bước lên, nhưng Khiết đã nhanh hơn một nhịp. Chị đứng vào giữa sân khấu nhỏ, cầm micro, mỉm cười với cả sảnh.
"Kính thưa phu nhân và quý khách. Em là Lâm Khiết, chị họ của Mãn. Hôm nay em muốn tặng phu nhân một món quà đặc biệt, thay mặt em họ." Chị rút từ túi ra tờ giấy ố vàng. "Đây là bản kế hoạch mà Mãn đã viết ngay đêm trước ngày cưới, em xin phép đọc cho mọi người cùng nghe."
Tim tôi rơi thẳng xuống đất.
"Danh sách việc sau khi góa." Khiết đọc, giọng ngân dài đầy ý nhị. "Mục hai: Không khóc quá to ở đám tang, mất mặt nhà họ Hạ. Mục ba: Bán căn nhà nếu cần, nhưng đừng bán ngay. Mục bốn: Mở quán cháo bằng tiền thừa." Chị ngừng lại, nhìn quanh với vẻ thương cảm giả tạo. "Thưa mọi người, em họ em mới cưới hôm trước, hôm sau đã tính chuyện đám tang, tính chuyện bán nhà. Em không dám nói nhiều, chỉ muốn mọi người biết con người thật của Lâm Mãn."
Sảnh lớn im phăng phắc.
Tôi nghe thấy tiếng xì xào lan ra như nước rỉ qua cát. "Thật à?" "Tính toán sớm thế." "Mồ côi mà..." Mẹ chồng không nhúc nhích. Hạ Trình đứng cạnh tôi, mặt không đổi sắc, cũng không bước lên ngăn.
Chính khoảnh khắc ấy tôi nhận ra anh đang chờ tôi.
Tôi đưa tay lên, hít một hơi, và bước thẳng lên sân khấu.
"Chị." Tôi nói. "Cho em mượn micro."
Khiết đưa micro, đưa cả tờ giấy, mắt đầy vẻ chờ xem kịch. Tôi cầm lấy, nhẹ nhàng, như nhận lại một thứ vốn thuộc về mình.
"Tờ giấy này là của em." Tôi nói.
"Em viết nó vào đêm trước ngày cưới, lúc ba giờ sáng." Giọng tôi run, nhưng rõ. "Lúc ấy em tin rằng mình sắp trở thành góa phụ. Em xin phép đọc lại toàn bộ để mọi người nghe đầy đủ, vì chị em chỉ đọc một nửa."
14
Tôi mở tờ giấy ra, đọc.
"Danh sách việc sau khi góa. Một: Mua cho anh ấy một bộ vest vừa người, nghe nói anh ấy đã không còn mặc vừa bộ nào. Để anh ấy ra đi cho tử tế. Hai: Không khóc quá to ở đám tang, mất mặt nhà họ Hạ. Khóc ở nhà vệ sinh. Ba: Bán căn nhà nếu cần, nhưng đừng bán ngay. Nếu bán, dùng một nửa tiền lập quỹ cho những người bệnh không có ai chăm sóc. Bốn: Mở quán cháo bằng tiền thừa. Tên quán để mẹ chồng đặt. Năm: Mỗi năm đến ngày giỗ, nấu một nồi cháo, bày hai cái bát. Sáu: Không tái giá. Một lần cưới đã tốn quá nhiều nước mắt, không nên làm khổ ai khác."
"Đó là toàn bộ." Tôi nói. "Em không toan tính nhà họ Hạ. Em viết nó vì sợ. Em sợ mất một người mà em còn chưa kịp quen."
Tôi trả micro lại cho chị họ. Chị tái mặt, nhận lấy, bàn tay hơi run.
Giọng Hạ Trình vang lên từ cuối bục. Anh bước lên, không nhanh, không chậm, đứng cạnh tôi, nhận micro từ tay Khiết bằng một cái gật đầu lịch sự đến mức chị không thể từ chối.
"Cảm ơn cô đã đọc giúp vợ tôi." Anh nói. "Vì nhờ đó, tôi cũng có cơ hội hỏi một câu. Tờ giấy này cô lấy từ đâu?"
"Em... em tìm thấy."
"Ở đâu?"
Khiết liếc mẹ. Bác gái vội chen: "Dạ, tôi dọn phòng thấy..."
"Phòng của Mãn trong nhà của bác." Hạ Trình nhắc lại, từng chữ. "Ngăn kéo bàn học của một cô gái hai mươi bốn tuổi, nơi cô ấy ở mười lăm năm. Bác mở đồ riêng của cô ấy, lấy thứ không thuộc về mình, mang đến đây để làm nhục cô ấy trước mặt khách khứa."
"Chỉ là..."
"Chỉ là chưa đủ." Anh ngắt lời, nhẹ như hơi thở. "Mẹ, mời luật sư của nhà ta."
Hai người đàn ông mặc vest đen bước lên, một người cầm laptop, một người cầm tập hồ sơ. Màn hình lớn sau lưng sân khấu bật sáng. Hạ Trình quay sang khách khứa, giọng lúc này đã hoàn toàn bình tĩnh.
"Thưa các vị. Xin lỗi vì phải làm phiền buổi tiệc sinh nhật của mẹ tôi. Nhưng có vài chuyện nên nói rõ."
Anh gật đầu với luật sư. Một bản ghi âm vang lên trong sảnh, tiếng người trong quán trà ồn ào, rồi giọng bác gái, sắc, lanh lảnh, không lẫn vào đâu được:
"Chị gái nó có người yêu rồi, không thể dính xui. Con bé này mồ côi, gả đi có tiền, đỡ phải nuôi thêm. Tám trăm tám mươi nghìn không nhỏ, nhưng thêm hai trăm nữa, tôi mới yên tâm. Nó khóc đến đâu cũng phải đi."
Mặt bác gái từ trắng chuyển xanh. Bà ta lắp bắp: "Ghi... ghi âm bất hợp pháp..."
"Buổi gặp có biên bản, bà đã ký xác nhận đồng ý ghi âm." Luật sư của nhà họ Hạ nói đều đều. "Tôi có thể trình văn bản."
Hạ Trình không dừng. Màn hình chuyển sang một ảnh chụp màn hình. Dòng chữ trắng trên nền xanh, của một trang mạng xã hội.
"Cuối cùng cũng thoát hố lửa, cảm ơn em họ ngoan làm phước giùm." Ba chiếc mặt cười nối đuôi nhau cuối câu. Ngày đăng: ngày cưới của chúng tôi.
Gia Minh, đứng cạnh Khiết, từ từ quay đầu nhìn chị. Gương mặt anh ta từ ngượng thành sững sờ, rồi thành thứ gì đó rất lạnh.
"Hố lửa?" Anh ta hỏi, giọng không to nhưng cả sảnh nghe thấy. "Em gọi một người đang bệnh là hố lửa à?"
Hạ Trình quay lại phía chúng tôi, giọng vẫn khoan thai.
"Cô Lâm Khiết. Hôm cô từ chối cuộc hôn nhân này, tôi còn bị đồn là sống không quá nửa năm. Hôm nay tôi khỏe mạnh, cô quay lại. Lời từ chối của cô vẫn còn hiệu lực, tôi không thu hồi. Hôn sự này không nhắm vào cô, chưa từng, và từ bây giờ sẽ không bao giờ."
Anh quay sang bác gái.
"Còn bà Chu. Theo văn bản thỏa thuận, khoản tám trăm tám mươi nghìn là sính lễ thuộc quyền sở hữu cá nhân của cô dâu. Bà đã nhận mà không chuyển cho cô ấy một đồng."
"Tiền đó là phí nuôi nó mười lăm năm!" Bác gái gào lên, mặt đỏ gay.
Tôi bước lên nửa bước. "Bác."
Cả sảnh quay lại nhìn tôi.
"Từ năm mười tám tuổi, con đã đi làm. Mỗi tháng con chuyển cho bác ba nghìn, đủ sáu năm, tổng cộng hai trăm mười sáu nghìn. Con có sao kê ngân hàng." Tôi nói chậm rãi, không giận dữ, không run. "Con không tính chuyện nuôi con bằng đồng bạc, bác đã nuôi con những năm đầu, con cảm ơn. Chuyện ơn nghĩa, hôm nay con trả hết. Còn tám trăm tám mươi nghìn thì bác trả lại cho con."
"Bà ký giấy cam kết hoàn trả trong ba mươi ngày." Anh nói. "Hoặc chúng tôi sẽ khởi kiện."
Bà ta ký. Tay run đến mức chữ ký trượt khỏi dòng.
"Mãn." Chị nói, giọng khàn. "Em... em vẫn đáng thương như thế..."
"Chị." Tôi ngắt lời, mỉm cười nhẹ. "Chị nói đúng. Em được nhờ phúc của chị. Nhờ chị đẩy em đi, em mới gặp được anh ấy. Cảm ơn chị." Tôi dừng một chút. "Nhưng đó là lần cuối cùng em cảm ơn."
"Từ hôm nay, ai dám nhắc đến chữ 'xứng' trước mặt Mãn, hãy nhớ lại tờ giấy này."
Tiếng vỗ tay vang lên, thưa thớt rồi dồn dập, rồi ầm ầm như sóng. Tôi đứng đó, nước mắt chảy, nhưng lần này không phải vì sợ.
15
Đêm đó, khách khứa tan dần. Tôi đứng ở sân thượng khách sạn, nơi có thể nhìn xuống cả thành Đông lung linh ánh đèn. Gió thổi mát, mang theo mùi hoa quế thơm lẫn mùi đêm.
"Mãn."
"Ừ."
Hạ Trình đến cạnh tôi, khoác áo vest lên vai tôi. Hơi ấm của người vừa chạy lên cầu thang vẫn còn trên lớp vải.
"Em lạnh."
"Em không lạnh." Tôi nói. "Em chỉ đang nghĩ."
"Nghĩ gì?"
"Nghĩ về một trăm ngày." Tôi quay sang nhìn anh. "Hôm nay em đứng trên sân khấu, đọc tờ giấy ấy trước cả trăm người. Anh đã đứng ở dưới, không bước lên ngăn em. Anh để em tự đọc."
"Anh tin em." Anh nói giản dị.
"Em không chờ đủ một trăm ngày." Tôi nói.
Tim anh đập mạnh đến mức tôi có thể nghe thấy. "Mãn..."
"Em chọn." Tôi cười, nước mắt chực trào. "Hôm nay em đã tự mình đứng lên, nên em biết rõ một điều: em về nhà họ Hạ không phải vì biết ơn, không phải vì bị đẩy, cũng không phải vì cần một mái nhà. Em về vì em muốn. Vì ở đó có một người ăn khỏe như voi, nấu cá sai, vác gạo sáu tầng lầu, và gọi em là vợ ngay cả khi em đã xách vali bỏ đi."
Anh nhìn tôi, vai run lên, rồi bất chợt ôm chầm lấy tôi, ôm chặt đến mức tôi suýt không thở nổi.
"Vợ." Anh thì thầm vào tóc tôi. "Vợ anh."
"Chồng."
"Gọi lại."
"Chồng."
Về đến nhà họ Hạ, mẹ chồng đã đứng chờ ở bậc thềm, tay cầm một chiếc hộp vuông. Bà đặt nó vào tay tôi, mỉm cười.
"Mở ra đi."
Tôi mở. Bên trong là một cuộn len màu xanh than, mịn như lụa, cùng danh thiếp của tiệm may nổi tiếng nhất thành phố. Kèm một mẩu giấy viết tay.
"Mục số một trong danh sách của con. Vải mẹ chọn, số đo con tự lấy, để lúc nó mặc, con biết chắc nó vừa."
Tôi bật cười, nước mắt chảy ròng. Hạ Trình, ở phía sau, hỏi: "Mẹ, đó là gì?"
"Đồ dùng cho con." Mẹ chồng đáp. "Mãn, đo cho nó đi."
Tôi cầm thước dây, bắt anh đứng thẳng giữa phòng khách, đo vai, đo ngực, đo eo. Anh đứng im, thỉnh thoảng nín thở. Khi tôi vòng thước qua ngực anh, anh cúi đầu nói nhỏ, chỉ đủ cho hai người nghe:
"Tim anh đập nhanh quá."
"Chẩn đoán sai?" Tôi nheo mắt.
"Không sai. Là yêu."
Tối đó, tôi lấy tờ lịch một trăm tám mươi ô trong tủ quần áo ra. Dưới dòng chữ "+ 18.000 ngày. Nếu được" của anh, tôi viết thêm một dòng bằng bút đỏ: "Được." Rồi tôi lấy tờ giấy vở ố vàng mẹ chồng đã giữ lại cho tôi, gạch hai chữ "khi góa" trên đầu trang, viết đè lên chữ "này", thành "Danh sách việc sau này". Ở mục số một, tôi đánh một dấu tích đỏ.
Hạ Trình đứng sau lưng tôi, xem hết, khẽ hôn lên tóc tôi.
Tôi quay lại, ném chiếc gối trên giường vào ngực anh, không mạnh, chỉ để nhắc anh nhớ hôm bao gạo năm mươi ký.
Anh đỡ gối, nhìn tôi, nụ cười hiền khô, ngay thẳng, quen thuộc như ánh đèn bếp lúc năm giờ sáng.
"Vợ đừng giận. Anh sẽ sống thật lâu để chăm sóc cho em."
"Còn em," tôi nói, "sẽ sống thật lâu để nấu cháo cho anh."
"Hôm nay có cháo không?"
"Hết rồi."
"Vậy..." Anh kéo tôi vào lòng, môi chạm nhẹ vào tai tôi, giọng thì thầm. "Hôm nay anh khỏe đến đâu, để anh cho vợ kiểm tra bằng cách khác."
Ngoài cửa sổ, hoa quế rụng đầy sân. Trong phòng, đèn ngủ tắt phụt. Sáng hôm sau, kết luận của bác sĩ riêng của chồng tôi là: bệnh nhân khỏe mười phần vẹn mười, và có đủ lý do để sống thêm một nghìn năm nữa.
(Hết)