Đã là tháng thứ năm của thai kỳ. Trần Thanh Cảnh vẫn cùng tôi đi khám thai định kỳ.
Thế nhưng, trên đường về, anh ta lại dội một gáo nước lạnh vào những giấc mơ màu hồng mà tôi đã dày công vun vén. Chỉ một câu nói thôi, cũng đủ để đập tan mọi viễn cảnh về "tương lai của chúng ta" mà tôi từng mường tượng.
"Anh sắp kết hôn rồi."
Tôi sững sờ. Chưa kịp bàng hoàng xong, giọng anh ta lại vang lên. Thản nhiên và bình thản đến mức tàn nhẫn.
"Người nhà giới thiệu. Hai bên đều môn đăng hộ đối."
"Anh và cô ấy rất hợp nhau. Từ quan niệm sống, tính cách, xuất thân cho đến cả chuyện giường chiếu. Xét trên mọi phương diện, chúng tôi là đối tượng kết hôn hoàn hảo của nhau."
Từng chữ thốt ra nghe nhẹ tênh, nhưng lại đâm thẳng vào bụng dưới của tôi. Một cơn co rút dữ dội ập đến.
Đứa trẻ trong bụng như cũng cảm nhận được điều chẳng lành, khẽ cựa mình. Vòng bụng nhô cao bỗng căng cứng lên. Tôi trân trối nhìn con đường dài hun hút phía trước, hồi lâu sau mới chật vật thốt lên:
"Vậy... còn em thì sao?"
Trần Thanh Cảnh không quay đầu lại. Gương mặt anh ta vẫn chẳng chút gợn sóng.
"Anh sẽ thu xếp cho em sang Mỹ."
"Căn nhà ở đó sẽ đứng tên em, trị giá không dưới bốn triệu đô. Ngoài ra, anh để lại cho em một chiếc thẻ đen không giới hạn hạn mức."
Anh ta khựng lại vài giây.
Nghe xong, cổ họng tôi nghẹn đắng, chẳng biết nên khóc hay nên cười. Hóa ra đây là cách anh ta "lo cho tương lai" của tôi.
Một căn biệt thự xa xỉ.
Một tấm thẻ không đáy.
Và một thân phận phải sống mãi trong bóng tối.
Tôi ngoảnh sang, nhìn chằm chằm vào góc nghiêng hoàn hảo của anh ta:
"Ý anh là, sau khi kết hôn, em sẽ trở thành con chim hoàng yến được anh dùng tiền nuôi giấu ở nơi xứ người? Còn đứa bé này, sinh ra đã mang danh con hoang, cả đời không được ngẩng mặt sống dưới ánh mặt trời ư?"
Đáp lại tôi chỉ là khoảng lặng im ắng đến ngạt thở.
Mãi một lúc lâu sau, Trần Thanh Cảnh mới cất giọng nhạt nhẽo:
"Nếu em cứ khăng khăng suy nghĩ tiêu cực như vậy, anh cũng không biết phải giải thích thế nào cho vừa."
Tay tôi siết chặt vạt áo anh ta. Cơn đau nơi bụng dưới bất ngờ cuộn lên từng đợt, rút sạch chút sắc thái cuối cùng trên khuôn mặt tôi.
Đến lúc này, Trần Thanh Cảnh mới giật mình quay sang. Sự bình tĩnh dường như sụp đổ trong tích tắc.
"Trân Trân?!"
Ánh mắt anh ta hoảng hốt dời từ gương mặt trắng bệch của tôi xuống vùng bụng đang nhô cao.
"Em đau bụng sao?"
Không chờ tôi trả lời, anh ta lập tức nhấc điện thoại trên xe, gằn giọng ra lệnh với tài xế: "Đến bệnh viện! Nhanh lên!"
Sự hoảng hốt ấy chân thực đến mức trái tim vừa rơi xuống vực sâu của tôi lại ngây thơ nhen nhóm một tia hy vọng mỏng manh.
Tôi trân trối nhìn anh ta, bấu víu lấy tia hy vọng cuối cùng:
"Thanh Cảnh... có phải gia đình ép anh không?"
"Có phải họ bắt anh kết hôn vì lợi ích gia tộc? Họ không chấp nhận mẹ con em đúng không?"
Lúc ấy, tôi thề rằng chỉ cần anh ta gật đầu, chỉ cần dối tôi một câu thôi, rằng anh không muốn, rằng anh không thể chống lại gia tộc-tôi sẽ tin. Tôi sẽ chấp nhận nuốt nỗi đau vào lòng, cam tâm làm "chim hoàng yến" âm thầm chịu đựng tất cả.
Nhưng Trần Thanh Cảnh chỉ mím chặt môi. Anh ta kéo tôi vào lòng, ôm thật chặt.
Không thừa nhận.
Cũng chẳng phủ nhận.
Tia hy vọng vừa bùng lên trong tôi cứ thế lụi tàn, hóa thành đống tro tàn đắng ngắt nơi cuống họng.
---
Chiếc xe phanh gấp trước cổng bệnh viện.
Tôi được đưa nhanh vào phòng cấp cứu tạm thời. Nằm trên giường bệnh, qua cánh cửa kính, tôi thấy Trần Thanh Cảnh đang đứng bên ngoài làm thủ tục.
Một lúc sau, cô y tá cầm xấp hồ sơ bước vào, nhìn tôi rồi quay sang hỏi anh ta.
"Anh là gì của bệnh nhân?"
Tôi nín thở chờ đợi. Người đàn ông ấy, dù chỉ đứng lặng lẽ giữa hành lang bệnh viện nồng mùi sát trùng, vẫn toát lên vẻ cao quý và lạnh lùng khó ai sánh kịp.
Và rồi, hai chữ cất lên.
"Bạn."
Ánh sáng cuối cùng trong mắt tôi hoàn toàn dập tắt.
Khi y tá vừa rời đi, tôi cay đắng lên tiếng:
"Em đang mang trong mình giọt máu của anh. Vậy mà trước mặt người ngoài, đến hai chữ 'người yêu', anh cũng không dám thừa nhận sao?"
Bước chân Trần Thanh Cảnh khựng lại. Nhưng rất nhanh, anh ta lấy lại vẻ điềm nhiên vốn có.
Anh ta tiến lại gần giường, cúi xuống đắp chăn cho tôi. Động tác dịu dàng đến tàn nhẫn. Lời nói thốt ra còn lạnh lẽo hơn băng giá:
"Anh sắp kết hôn rồi, Trân Trân."
"Vợ sắp cưới của anh không muốn danh tiếng của chồng mình có bất kỳ tì vết nào ở bên ngoài."
Tì vết.
Hóa ra trong cuốn sổ đời anh ta, tôi chỉ là một vệt mực hoen ố cần được che đậy. Tình yêu mấy năm qua là quá khứ cần gột rửa, còn tôi và đứa trẻ này là tồn tại dơ bẩn cần gạt bỏ để anh ta hoàn thành cuộc hôn nhân gia tộc hoàn hảo.
"Anh và cô ấy bắt đầu từ khi nào?" - Tôi hỏi, giọng run rẩy.
Trần Thanh Cảnh không hề che giấu. Anh ta thành thật đến mức ác độc:
"Ngày em báo tin có thai."
"Nhưng chuyện kết hôn thì mới quyết định vài ngày trước."
Ngón tay tôi lạnh ngắt. Tôi chộp lấy ly nước thủy tinh trên bàn, dốc hết sức ném mạnh về phía anh ta.
*Choang!*
Chiếc ly đập thẳng vào trán Trần Thanh Cảnh rồi vỡ tan tành dưới sàn.
Tôi nhớ lại cái đêm mình phát hiện mang thai. Đêm đó anh ta bảo phải đi công tác gấp. Một mình tôi ôm chiếc que thử hai vạch trong căn nhà trống, háo hức tưởng tượng anh ta sẽ vui mừng đến thế nào. Tôi đã dại khờ mơ về một mái ấm ba người.
Thế nhưng, đúng cái ngày tôi ngốc nghếch dệt mộng tưởng, anh ta lại bắt đầu mối quan hệ mới với người phụ nữ khác.
Cơn đau bụng dưới lại dội lên dữ dội. Tôi hít một hơi thật sâu, gằn từng chữ:
"Vậy rốt cuộc em là gì? Đứa bé này là gì đối với anh?"
Máu tươi từ góc trán Trần Thanh Cảnh rỉ ra, chảy thành vệt dài trên gương mặt tuấn tú. Anh ta không lau. Thấy trợ lý lo lắng định tiến vào, anh ta giơ tay ra hiệu lui ra ngoài.
Rồi anh ta ngồi xuống cạnh giường, bao bọc bàn tay lạnh ngắt của tôi:
"Sinh con ra đi."
"Anh đảm bảo hai mẹ con em cả đời sống trong nhung lụa. Mọi chi phí anh sẽ lo trọn gói."
Giọng anh ta nghiêm túc đến nực cười.
"Đây là con của chúng ta, Trân Trân. Anh thật sự mong chờ nó ra đời."
Tôi nhắm mắt lại, kiệt sức:
"Cút đi."
Trần Thanh Cảnh không đi. Anh ta vẫn ngồi đó đóng vai người đàn ông chu đáo, như thể người vừa đâm tôi một nhát chí mạng không phải là anh ta vậy. Vết thương trên trán cũng chỉ được băng qua quýt.
Đúng lúc đó, điện thoại anh ta vang lên.
Anh ta nhìn màn hình rồi nghe máy ngay trước mặt tôi, chẳng buồn né tránh. Trao đổi vài câu ngắn gọn rồi anh ta đứng dậy bước ra ngoài hành lang.
Cánh cửa khép lại.
Đầu óc tôi quay cuồng. Những lời anh ta vừa nói như cơn ác mộng đè nặng lên lồng ngực. Để phân tán sự chú ý, tôi vơ lấy điện thoại lướt mạng xã hội.
Bảng tin lập tức nhảy ra một bài viết hot nhất thành phố đêm nay:
*[Đại gia nhà nào lại cầu hôn hoành tráng thế này? Du thuyền, màn hình LED bến cảng, cả dàn drone xếp hình trên trời!]*
[Nữ chính gật đầu đồng ý rồi kìa! Pháo hoa bắn rợp trời, nhìn mà ngưỡng mộ thật sự!]
Tim tôi hẫng một nhịp. Ngón tay như bị ma xui quỷ khiến, tôi bấm vào đoạn video kia.
Giữa nền trời đêm tĩnh mịch, hàng ngàn chiếc drone phát sáng rực rỡ thay đổi đội hình liên tục. Chúng xếp thành ký tự tên của hai người:
Một hình trái tim khổng lồ bao trọn lấy hai dòng chữ: **CRS & BXW**.
Toàn thân tôi cứng đờ.
**CRS** - Trần Thanh Cảnh.
Mí mắt tôi giật liên hồi. Chiếc điện thoại trên tay bỗng nóng rát như hòn than. Tôi dốc sức hất văng nó đi.
Hơi thở tôi dồn dập, lồng ngực phập phồng dữ dội.
Và ngay giây phút ấy-
Một cơn đau dữ dội từ bụng dưới lại bùng lên.
.....
01. Người đứng ngoài cửa
Tôi chẳng nhớ mình đã gọi cho ai.
Chỉ nhớ màn hình điện thoại nằm úp trên sàn, tiếng pháo hoa trong video vẫn nổ lách tách từ chiếc loa nhỏ. Ngoài kia, người ta đang reo hò chúc mừng một cuộc cầu hôn. Còn ở đây, tôi ôm bụng, cố hít thở mà không sao tìm được không khí.
Cửa phòng bật mở. Cô y tá quay lại lấy hồ sơ, thấy sắc mặt tôi thì lập tức nhấn chuông báo bác sĩ. Tiếng bước chân vội vã vang khắp hành lang. Có người hỏi tôi đau từ bao giờ, đau từng cơn hay liên tục. Tôi chỉ nhìn họ mấp máy môi, rồi lắc đầu.
Đúng lúc ấy, Trần Thanh Cảnh xuất hiện.
Anh vẫn cầm điện thoại. Trên màn hình hiện rõ hai chữ: Xuân Vi.
Thấy tôi nằm co quắp, anh biến sắc, lập tức cúp máy rồi tiến về phía tôi. Tôi giơ tay chặn lại. Bàn tay tôi run bần bật, chẳng còn chút sức lực nào.
"Đừng chạm vào tôi."
"Trân Trân, bây giờ không phải lúc giận dỗi."
Tôi bật cười, rồi cơn đau siết chặt khiến tiếng cười đứt đoạn.
Bác sĩ đẩy anh lùi ra, yêu cầu người nhà đứng ngoài. Anh lập tức nói: "Tôi là bố đứa bé."
Tôi nghe rất rõ. Ba chữ mà anh vừa chối bỏ ngoài kia, giờ đây lại được thốt ra dễ dàng đến thế, vì chúng là tấm vé để anh bước vào căn phòng này.
Tôi nắm chặt lấy cổ tay cô y tá.
"Cho bạn tôi vào. Cô ấy tên Hạ Chi. Số điện thoại... lưu trong danh bạ."
"Trân Trân."
Tôi không nhìn anh.
"Người này," tôi nói với y tá, "tôi không muốn anh ta vào."
Không ai tranh cãi với một sản phụ đang đau đớn. Cánh cửa khép lại trước mặt Trần Thanh Cảnh. Lần đầu tiên sau bốn năm quen nhau, tôi là người để anh đứng bên ngoài.
Sau một loạt kiểm tra, bác sĩ bảo tình trạng của tôi cần theo dõi sát. Tôi phải nằm nghỉ, tránh kích động; nếu cơn đau tiếp diễn sẽ cần có biện pháp xử lý. Tôi hỏi con có sao không. Bác sĩ nói tim thai vẫn ổn, nhưng không thể chủ quan với những cơn co thắt.
Tôi gật đầu, vô hồn nhìn trần nhà trắng xóa.
Đứa bé vẫn còn ở đây. Tôi đặt tay lên bụng, khẽ vuốt ve chỗ nhô lên dưới lớp áo bệnh nhân.
"Mẹ xin lỗi," tôi thì thầm.
Tôi từng nghĩ con sẽ có một người bố tuyệt vời.
Những ngày tôi ốm nghén, Trần Thanh Cảnh từng tự lái xe đi khắp thành phố chỉ để mua loại bánh quy duy nhất tôi nuốt trôi. Trước mỗi buổi khám thai, anh đều đặt báo thức, cẩn thận kiểm tra hồ sơ. Có lần nghe tiếng tim thai, anh lặng đi rất lâu, còn xin bác sĩ một bản ghi âm.
Người đàn ông như thế, vậy mà có thể cùng tôi đi khám thai vào buổi chiều, rồi quay sang cầu hôn người khác ngay trong đêm.
Hơn một tiếng sau, Hạ Chi đến. Cô mặc chiếc áo khoác vội vã cài lệch khuy, tóc vẫn còn ẩm ướt. Vừa thấy tôi, mắt cô đã đỏ hoe.
"Cậu làm mình sợ chếc khiếp rồi."
Tôi cố gượng cười: "Chẳng phải vẫn đang sống nhăn răng đây sao?"
Hạ Chi không cười. Cô đặt chiếc điện thoại y tá vừa nhặt được lên bàn rồi kéo ghế ngồi cạnh tôi.
"Anh ta đang đứng ngoài kia. Mình nghe trợ lý anh ta nói chuyện nên mới biết chuyện cầu hôn ở bến cảng."
Tôi quay mặt vào gối: "Mình cũng biết rồi."
"Cậu muốn mình làm gì?"
Một câu hỏi giản đơn đến lạ. Không phải là tại sao tôi còn yêu anh, không phải tôi đã sai ở đâu, cũng không phải là chuyện bồi thường.
Tôi nhìn cô ấy: "Ngồi đây với mình."
"Ừ, mình ngồi đây."
Hạ Chi nắm tay tôi suốt đến tận rạng sáng.
Trần Thanh Cảnh gõ cửa nhiều lần. Có lúc điện thoại Hạ Chi sáng lên tin nhắn từ trợ lý anh: Trần tổng muốn biết cô Lâm đã ăn gì chưa, anh ấy đã cho mời đầu bếp nhà hàng yêu thích của cô ấy đến.
Hạ Chi úp điện thoại xuống.
"Người ta cần một lời đáp, anh ấy lại mang cả nhà hàng tới."
Tôi nhắm mắt, không đáp.
Sáng hôm sau, cơn đau đã dịu. Bác sĩ vẫn yêu cầu tôi ở lại theo dõi. Trần Thanh Cảnh canh lúc Hạ Chi ra ngoài mua đồ ăn mới dám bước vào.
Trán anh quấn băng, vết máu hôm qua đã khô thành vệt nâu. Áo sơ mi vẫn chưa thay. Nếu không biết chuyện, hẳn ai nhìn vào cũng sẽ nghĩ đây là người đàn ông đã thức trắng vì lo lắng cho vợ con.
Anh đặt túi cháo lên bàn.
"Anh hỏi bác sĩ rồi, hiện tại con ổn."
"Ừ."
"Đợi em xuất viện, anh sẽ ở bên chăm sóc em vài ngày."
Tôi nhìn anh: "Thế còn vợ sắp cưới của anh?"
Hàm anh căng cứng: "Em biết anh không có ý đó."
"Em không biết. Từ hôm qua đến giờ, em chẳng còn dám khẳng định mình hiểu anh nữa."
Anh kéo ghế ngồi xuống, đan hai tay vào nhau. Một lúc lâu sau mới lên tiếng: "Chuyện anh và Xuân Vi kết hôn là ý của hai nhà. Anh không thể hủy bỏ chỉ vì em giận."
"Vậy thì đừng hủy."
Anh ngẩng đầu lên, câu trả lời này rõ ràng nằm ngoài sự chuẩn bị của anh.
"Em muốn về nhà. Anh hãy bảo tài xế đưa vali của em đến chỗ Hạ Chi đi."
"Em đang mang thai, đừng quyết định khi đang xúc động."
"Em quyết định sau khi đã tận mắt thấy anh cầu hôn."
"Trân Trân," giọng anh hạ thấp, "anh sẽ không bỏ mặc hai mẹ con."
"Tôi sẽ tự lo."
"Em lấy gì để lo?"
Anh không hề cao giọng, nhưng câu hỏi ấy nghe thật hiển nhiên. Suốt hai năm qua, mọi khoản chi từ tiền nhà, đi lại, hóa đơn sinh hoạt đều do anh lo liệu. Ban đầu tôi từng phản đối, nhưng anh nói người yêu thì không cần rạch ròi. Tôi tin anh, để rồi đến hôm nay, ngay cả anh cũng tưởng tôi chẳng có gì ngoài sự dựa dẫm vào lòng tốt của anh.
"Bằng nghề của tôi."
Trần Thanh Cảnh cau mày: "Xưởng gốm đó sao? Em đã nghỉ gần nửa năm rồi còn gì."
Tôi không nói cho anh biết mình vẫn nhận việc thiết kế tại nhà. Cũng không nói rằng mỗi món tiền kiếm được tôi đều để riêng trong một tài khoản, hay căn nhà nhỏ của mẹ ở ngoại ô vẫn đứng tên tôi.
Trong tình yêu, tôi từng muốn anh thấu hiểu mọi điều về mình. Đến tận bây giờ mới nhận ra, anh chưa bao giờ chịu tìm hiểu đủ để thấu hiểu tôi.
"Tôi mệt rồi. Anh về đi."
Anh nhìn tôi rất lâu, ánh mắt từ gương mặt trượt xuống bụng tôi.
"Còn con?"
"Con sẽ ở với tôi."
"Tôi là bố nó."
"Tôi nghe thấy rồi," tôi đáp. "Lần này anh nói rất rõ ràng."
Một thoáng ngượng ngùng lướt qua ánh mắt anh. Nhưng chỉ một thoáng mà thôi.
Anh đứng dậy, chỉnh lại chiếc chăn đang phủ trên người tôi cho ngay ngắn. Khi tay anh đưa tới, tôi né người tránh đi. Cánh tay anh khựng lại giữa không trung, rồi chậm rãi rút về.
Điện thoại anh lại sáng lên. Vẫn là tin từ Xuân Vi.
Tôi nhìn về phía đó. Anh cầm máy lên, bước ra ngoài cửa, trước khi đi còn không quên dặn: "Cháo vẫn còn nóng đấy. Em ăn chút đi."
Tôi chẳng buồn ăn. Một lát sau Hạ Chi quay lại, lấy túi đồ cô ấy mang theo. Bên trong là mấy miếng bánh mì nướng hơi cháy và bình giữ nhiệt đựng nước ấm.
"Tớ làm hơi vội," cô ấy giải thích.
Tôi cắn một miếng. Mắt bỗng dưng cay xè.
"Ngon lắm."
02. Người phụ nữ trong lễ cầu hôn
Buổi chiều, một người phụ nữ diện váy màu kem sang trọng xuất hiện ở cửa phòng bệnh của tôi.
Cô ta rất đẹp, toát lên vẻ được giáo dục kỹ lưỡng. Mái tóc búi thấp, cổ tay đeo chiếc đồng hồ thanh mảnh. Trên ngón áp út, viên kim cương dưới ánh đèn bệnh viện sáng lấp lánh đến chói mắt.
Hạ Chi đứng dậy chắn trước mặt: "Cô tìm ai?"
"Lâm Trân." Cô ta nhìn về phía tôi, mỉm cười lịch thiệp. "Tôi là Bạch Xuân Vi."
Dù đã đoán trước từ khi thấy chiếc nhẫn kia, nhưng lồng ngực tôi vẫn thắt lại, như thể có tảng đá nặng đè lên.
"Cô đến thăm hỏi tôi mau khỏe à?"
"Cũng có thể coi là vậy." Cô ta đặt giỏ trái cây lên bàn. "Tôi biết chuyện giữa cô và Thanh Cảnh. Tôi nghĩ chúng ta nên ngồi lại nói chuyện một lần cho rõ ràng."
Hạ Chi tiến tới ngăn cản: "Cậu ấy cần nghỉ ngơi."
"Vậy tôi sẽ nói ngắn gọn thôi."
Bạch Xuân Vi thản nhiên ngồi xuống chiếc ghế mà Trần Thanh Cảnh đã ngồi hồi sáng. Cô ta đánh mắt quan sát quanh phòng, từ chiếc chăn bệnh viện, ly nước, tờ kết quả kiểm tra, rồi dừng lại ở bụng tôi.
"Thanh Cảnh vẫn còn tình cảm với đứa bé," cô ta thản nhiên nói. "Tôi tôn trọng điều đó."
"Tốt thật đấy." Tôi nhìn thẳng vào cô ta. "Vậy còn tôi thì sao?"
Cô ta khẽ nhướn mày: "Tôi không nghĩ cô lại cần sự cho phép của tôi để sống tốt."
"Vậy mục đích cô đến đây là gì?"
"Để tránh việc mọi chuyện sau này trở nên khó coi."
Cô ta rút từ túi xách ra một phong bì mỏng, đặt trước mặt tôi. Bên trong là mấy tờ giấy in ấn chỉn chu. Tôi liếc sơ qua những dòng đầu: Thỏa thuận hỗ trợ nơi ở, chi phí sinh hoạt và chăm sóc trẻ nhỏ.
Tôi chưa hề chạm vào. Bạch Xuân Vi nói tiếp: "Thanh Cảnh nghĩ cô sẽ thoải mái hơn nếu sang Mỹ. Tôi thì cho rằng đi hay ở là quyền của cô. Tiền bạc không thành vấn đề. Chỉ có một điều duy nhất: đám cưới của chúng tôi sẽ diễn ra trong hai tháng nữa. Tôi mong rằng những gì thuộc về quá khứ nên nằm yên ở quá khứ."
Hạ Chi cười lạnh: "Một người phụ nữ đang mang thai năm tháng mà cô lại gọi là quá khứ sao?"
Bạch Xuân Vi ngó lơ cô ấy. "Tôi đang đối thoại với cô Lâm."
Tôi cầm xấp giấy lên. Ở trang thứ ba, sau những điều khoản về tiền bạc, có một câu văn lắt léo đến mức suýt chút nữa là tôi đã bỏ qua: Các bên đảm bảo sự ổn định dài hạn cho trẻ; trong trường hợp cần thiết, địa điểm cư trú và quyền giám hộ có thể được điều chỉnh dựa trên thỏa thuận của người giám hộ.
Tôi đặt tờ giấy xuống.
"Người giám hộ nào cơ?"
"Cô và Thanh Cảnh, tất nhiên rồi."
"Vậy tại sao ở đây lại có điều khoản yêu cầu tôi không được tiết lộ mối quan hệ của con mình với anh ta nếu chưa có sự đồng ý? Bố đứa trẻ được quyền biết và quyết định, còn tôi thì phải im lặng về sự tồn tại của con mình sao?"
Nụ cười của cô ta hơi nhạt đi: "Đây mới chỉ là bản đề xuất. Có thể sửa đổi mà."
"Phải, tôi sẽ sửa."
Tôi xé đôi xấp giấy trước mặt cô ta.
Tiếng giấy rách xé toạc bầu không khí tĩnh mịch. Tôi xé thêm lần nữa, rồi ném những mảnh vụn đó vào giỏ trái cây cô ta mang đến.
"Tôi sửa xong rồi đấy."
Bạch Xuân Vi nhìn tôi, không hề tỏ vẻ giận dữ, chỉ từ tốn đứng dậy.
"Cô vừa bỏ qua một lựa chọn rất hời đấy."
"Tôi đã từng chọn một thứ trông có vẻ rất hời. Anh ta đẹp trai, tài giỏi, biết quan tâm. Để rồi sau này mới hiểu ra, trong mắt anh ta, mẹ con tôi chỉ đáng giá bằng một căn nhà và một bản thỏa thuận bảo mật."
Vẻ bình thản của cô ta xuất hiện một vết rạn nhỏ. "Cô có thể ghét tôi. Nhưng tôi không phải hạng người mang thai rồi mới đi tìm đối tượng kết hôn khác."
"Tôi biết chứ."
"Vậy cô nên nói chuyện với đúng người cần nói đi."
"Chắc chắn rồi."
Cô ta ra đến cửa thì ngoái đầu lại: "Thêm điều này nữa. Đừng tự lừa dối mình rằng anh ấy bị gia đình ép buộc. Tối qua chính anh ấy tự chọn nhẫn, cũng chính anh ấy là người tự tay thiết lập màn trình diễn drone."
Tôi nhìn cô ta, chẳng rõ cô nói vì muốn tôi tuyệt vọng, hay vì chính cô cũng cần nghe điều đó để vững lòng hơn.
Cửa đóng lại. Hạ Chi vội nhặt đống giấy vụn từ trong giỏ ra, ghép lại những mảnh có điều khoản quan trọng rồi chụp hình lại.
"Cậu giữ lại làm gì?" tôi hỏi.
"Vì lúc giận thì cậu có thể xé," Hạ Chi đáp, "còn lúc tỉnh táo thì phải nhớ cho rõ họ đã đưa thứ gì cho cậu ký."
Đêm đó, tôi nhận được tin nhắn từ Trần Thanh Cảnh.
Xuân Vi bảo em đã xé giấy rồi. Cô ấy chỉ có ý tốt thôi.
Tôi nhìn dòng chữ hồi lâu rồi gõ phím trả lời:
Cô ấy không cần có ý tốt với em. Và anh cũng vậy. Sau khi xuất viện, chúng ta chia tay. Mọi việc liên quan đến con, từ nay hãy nói chuyện bằng văn bản cho rõ ràng.
Dấu ba chấm cứ hiện lên, mất đi, rồi lại hiện lên.
Cuối cùng anh gửi vỏn vẹn: Anh không đồng ý chia tay.
Tôi đặt điện thoại xuống, bỗng nhớ lại mùa đông đầu tiên bên nhau. Khi tôi đốt hỏng mẻ men gốm và ngồi thẫn thờ trước lò nung cả đêm, Trần Thanh Cảnh đã mang đến một hộp bánh nóng và bảo: "Em muốn khóc thì cứ khóc, lò vẫn ở đó, mai mình làm lại."
Tôi từng yêu người đàn ông đó bằng tất cả những lần anh đứng cạnh, động viên tôi.
Nhưng yêu một người trong quá khứ không có nghĩa là tôi phải chấp nhận sống cùng con người hiện tại của anh.
Tôi nhắn thêm một câu cuối:
Tôi thông báo cho anh biết, chứ không phải xin phép anh.
03. Chiếc vali không có người giữ hộ
Tôi nằm viện bốn ngày. Ngày xuất viện, Hạ Chi đón tôi về căn hộ nhỏ của cô ấy. Trần Thanh Cảnh đã chờ sẵn dưới sảnh, cạnh anh là hai chiếc vali mới cùng người lái xe.
"Đồ của em đấy," anh nói. "Anh đã cho người thu xếp cả rồi. Nếu không muốn về đó, em có thể chuyển đến căn nhà ở phía Tây hồ. Căn đó yên tĩnh hơn."
Tôi mở chiếc vali gần nhất ra. Quần áo được gấp ngay ngắn, mấy chai dưỡng da đều được bọc giấy chống sốc, đôi dép đi trong nhà cũng nằm gọn trong ngăn bên. Chỉ thiếu mất hộp gỗ nhỏ mẹ tôi để lại.
"Hộp đựng khuôn gốm của mẹ tôi đâu rồi?"
Anh quay sang trợ lý. Người kia lập tức mở máy ghi chú: "Tôi sẽ kiểm tra ngay."
"Không cần đâu. Chiều nay tôi sẽ tự đến lấy."
Trần Thanh Cảnh cau mày: "Em cần phải nghỉ ngơi thêm."
"Vậy tôi đi cùng Hạ Chi."
Anh nhìn tôi, dường như muốn nói điều gì đó, nhưng dưới ánh mắt của Hạ Chi và vài người vừa ra khỏi thang máy, anh chỉ đành gật đầu: "Được."
Căn hộ tôi từng sống cùng anh nằm trên tầng ba mươi hai. Tôi vẫn dùng dấu vân tay để mở cửa. Tiếng khóa reo lên, mùi tinh dầu quen thuộc ùa ra. Mới chỉ bốn ngày mà nơi này đã mang cảm giác xa lạ, như thể là nhà của người khác.
Bàn ăn sạch bóng. Chiếc cốc in hình trăng khuyết tôi nặn cho anh vẫn nằm ở chỗ cũ. Trong phòng thay đồ, chỗ để quần áo của tôi đã trống đi một nửa, còn đồ của anh vẫn xếp ngăn nắp như xưa.
Tôi tìm thấy hộp gỗ trong ngăn tủ sâu nhất ở xưởng. Bên trong là ba khuôn khắc hoa văn cũ, một mảnh men xanh rạn và chiếc thẻ giấy mẹ tôi viết tên loại đất bằng nét bút hơi nghiêng. Cầm hộp lên, tay tôi không kìm được mà run rẩy.
Hạ Chi đứng ngoài cửa: "Cậu mang hết những gì cần thiết đi. Mình đã gọi xe rồi."
Tôi thu gom laptop, sổ phác thảo, ổ cứng, giấy tờ cùng vài vật dụng nhỏ. Trên bàn làm việc vẫn còn một tập hồ sơ được kẹp ghim đen. Tôi vốn không định đọc, nhưng trang đầu tiên lộ ra dòng chữ: Phương án xử lý truyền thông sau lễ đính hôn.
Tên tôi nằm ở mục thứ tư.
Không phải Lâm Trân, mà là 'Người có liên quan A'.
Tôi lật tiếp trang sau. Nội dung ghi rằng nếu có thông tin về việc Trần Thanh Cảnh có con ngoài hôn nhân, bộ phận truyền thông sẽ xác nhận anh đã kết thúc mối quan hệ cũ trước khi bắt đầu tìm hiểu Bạch Xuân Vi. Các chi tiết nhạy cảm được gợi ý là hãy "trao đổi riêng với bên còn lại".
"Cậu nhìn cái này đi." Tôi đưa cho Hạ Chi.
Cô đọc chưa được nửa trang đã tức đến mức bật cười. "Kết thúc quan hệ cũ? Anh ta mới nói chia tay mình hôm qua thôi đấy."
Tôi chụp lại từng trang hồ sơ đang để trên bàn. Đúng lúc đó, cửa phòng mở ra.
Trần Thanh Cảnh bước vào, anh nhìn chiếc hộp trên tay tôi rồi lại nhìn tập hồ sơ, ánh mắt anh trầm xuống.
"Thứ đó vẫn chưa được phê duyệt."
"Nhưng nó đã được viết ra rồi."
"Tôi không đồng ý để họ viết về em như thế."
"Vậy anh định nói thế nào đây?"
Anh im lặng một lát rồi đáp: "Chuyện riêng của chúng ta không cần mang ra bàn luận công khai."
"Em cũng chẳng muốn công khai. Em chỉ muốn biết, nếu sau này có ai hỏi, liệu anh còn tiếp tục gọi em là bạn nữa không?"
Anh đưa tay vuốt mặt, vẻ đầy mệt mỏi: "Ở bệnh viện, anh nói sai rồi. Anh xin lỗi."
Lời xin lỗi muộn màng ấy rơi xuống căn phòng rộng lớn, chẳng đủ sức vang vọng đến chiếc hộp gỗ tôi đang ôm chặt trong lòng.
"Em muốn lấy sổ phác họa và hộp đồ của mẹ. Em lấy xong rồi."
Trần Thanh Cảnh đứng chặn ngay lối ra. Dù không chạm vào người tôi, nhưng bóng anh đã che khuất cả ô cửa.
"Chúng ta có thể nói chuyện như hai người trưởng thành được không?"
Hạ Chi đáp thay tôi: "Cậu ấy đã nói rất rõ ràng rồi."
"Đây là chuyện giữa tôi và Trân Trân."
Tôi kéo Hạ Chi ra sau lưng mình, lạnh lùng nói: "Chính vì là chuyện của chúng ta nên anh nghe cho kỹ đây. Em không sang Mỹ. Em không ký vào bất cứ giấy tờ bảo mật nào. Em cũng sẽ không sống trong căn nhà anh mua. Về đứa bé, anh có trách nhiệm của anh; em không ngăn cản, nhưng cũng đừng hòng có quyền sắp đặt cuộc đời mẹ con em."
"Em nghĩ một mình nuôi con dễ dàng lắm sao?"
"Không. Em biết là sẽ rất khó khăn."
"Vậy tại sao cứ phải làm khó cả hai chúng ta?"
Tôi nhìn thẳng vào mắt anh: "Vì cái 'dễ dàng' đối với anh, chính là việc em phải biến mất khỏi cuộc đời anh."
Anh lùi lại một bước, không nói thêm lời nào nữa.
Chúng tôi rời căn hộ. Lúc cánh cửa thang máy khép lại, tôi vẫn thấy anh đứng bất động giữa phòng khách, ngay cạnh chiếc cốc mặt trăng kia. Đã từng có lúc tôi tin rằng chỉ cần ngoái đầu nhìn lại, mình sẽ chạy đến ôm lấy anh. Nhưng khi thang máy đóng chặt, tôi chỉ biết siết chặt hộp gỗ trước bụng mình.
Dưới tầng hầm, Hạ Chi hỏi tôi có muốn khóc không.
"Tối về mới khóc," tôi trả lời. "Giờ mình chỉ muốn ngủ thôi."
Hạ Chi mỉm cười nhưng mắt đã đỏ hoe: "Được, cậu cứ ngủ đi, mình sẽ canh chừng cho."
Nhưng tôi còn chưa kịp chợp mắt thì biến cố mới đã ập đến.
Một bức ảnh tôi đứng trước cửa bệnh viện bị tung lên mạng kèm theo lời đồn rằng tôi là bạn gái cũ của Trần Thanh Cảnh, đang dùng cái thai để ngăn cản cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối của anh. Trong ảnh, bàn tay tôi đặt trên bụng, gương mặt hiện rõ mồn một. Bên dưới là dòng chữ đầy ác ý: "Cô ta vừa nhận biệt thự bốn triệu đô vẫn còn tham vọng bước chân vào Trần gia."
Tôi nhìn bài đăng, rồi lại nhìn chiếc vali vừa được kéo vào nhà Hạ Chi.
Có lẽ từ khoảnh khắc đó, chuyện chia tay của tôi không còn là việc của riêng hai người nữa.
04. Bức ảnh
Bài đăng ấy đã có hơn hai mươi nghìn lượt chia sẻ chỉ sau một đêm.
Tôi từng đọc bình luận về những vụ việc của người khác, tự nhủ rằng không nên đánh giá bất cứ ai qua một tấm hình. Đến lúc chính mình bị đưa lên mạng, tôi mới thấm thía rằng người ta có thể thêu dệt nên một cuộc đời hoàn chỉnh cho mình nhanh đến mức nào.
Có kẻ bảo tôi cố tình mang thai để đào mỏ. Có người tính toán số tiền biệt thự quy đổi ra tiền Việt rồi mỉa mai rằng cả đời họ làm lụng cũng không bằng một lần tôi "được chia tay". Có kẻ còn lục tìm trang cá nhân xưởng gốm của tôi, đăng lại ảnh tôi cười bên lò nung rồi chất vấn xem một kẻ tham tiền lấy đâu ra vẻ thanh cao như thế.
Một khách hàng hủy đơn phục chế bộ bát cổ, để lại lời nhắn: "Tôi không muốn tên mình dính líu đến những ồn ào của cô."
Tôi đọc xong, trả lời rằng tiền cọc sẽ được hoàn lại đúng hợp đồng. Ngón tay tôi vẫn gõ đều cho đến khi nhấn gửi. Sau đó, tôi lao vào phòng tắm nôn thốc nôn tháo đến mức hoa mắt chóng mặt.
Hạ Chi đưa nước cho tôi rồi giật lấy điện thoại: "Đừng xem thêm nữa."
"Mình cần biết họ đang viết những gì."
"Để mình đọc cho, cậu cứ bảo mình tìm gì là được."
Tôi muốn tìm ra kẻ chụp ảnh. Tôi nhớ hôm ra viện, ở sảnh chỉ có trợ lý, người lái xe, vài bệnh nhân và một người đàn ông đội mũ lưỡi trai đứng cạnh máy bán nước. Bức ảnh chụp từ phía bên trái, đúng vị trí người đó đứng.
Hạ Chi phóng to ảnh. Nền phía sau có tấm biển quảng cáo bệnh viện, cạnh đó là bóng người phản chiếu trong kính, nhưng lại quá mờ để nhận diện.
"Tạm thời cứ lưu lại bài và chụp màn hình hết đi," tôi nói. "Đừng đôi co với họ làm gì."
"Mình có người quen làm luật sư. Để mình hỏi chị ấy xem sao."
Người cô ấy nhắc tới chính là chị họ Lục Gia Nghi, một người phụ nữ điềm tĩnh đến mức tôi từng đùa rằng nếu trời sập, chị ấy cũng sẽ yêu cầu lập biên bản trước đã. Gia Nghi gọi video cho tôi ngay tối đó. Sau khi hỏi thăm sức khỏe, chị xem kỹ ảnh và tin nhắn rồi dặn tôi không được xóa bất cứ thứ gì.
"Chị chưa thể xác định ai là kẻ tung ảnh," chị nói. "Nhưng việc ảnh bệnh viện và thông tin mang thai bị lan truyền là rất nghiêm trọng. Em cứ giữ lại bằng chứng. Các hợp đồng bị hủy cũng lưu lại hết. Nếu chúng liên hệ đe dọa hoặc yêu cầu em ký giấy tờ, phải báo cho chị trước tiên."
Tôi gật đầu: "Vậy em cần làm gì để phản hồi trên mạng bây giờ?"
"Em có quyền lên tiếng. Nhưng hiện tại em vừa mới xuất viện. Hãy viết những điều em thực sự muốn xác nhận, rồi để đến ngày mai đọc lại rồi mới quyết định. Đừng để hàng chục nghìn người lạ quyết định thời điểm em kể lại cuộc đời mình."
Gia Nghi ngừng một chút rồi hỏi: "Thanh Cảnh đã biết ảnh lan truyền chưa?"
"Chắc là biết rồi."
Quả nhiên mười phút sau, anh gọi tới.
Tôi không nghe máy. Anh nhắn tin: "Anh đã yêu cầu gỡ bài rồi. Đừng đọc bình luận nữa. Anh sẽ xử lý việc này."
Một tiếng sau, bài đăng gốc đã biến mất. Nhưng bức ảnh đã bị sao chép sang hàng chục tài khoản khác. Thậm chí có kẻ còn ghép ảnh tôi với video cầu hôn của anh, đặt tên: "Hai người phụ nữ, một đêm định mệnh."
Tôi nhận ra người ta luôn thích một câu chuyện có nhân vật phản diện rõ ràng. Và trong phiên bản này, người đó chính là tôi.
Sáng hôm sau, Trần Thanh Cảnh tới nhà Hạ Chi. Lúc chuông cửa vang lên, tôi đang uống sữa. Hạ Chi định bảo tôi vào phòng trong nhưng tôi đã đặt cốc xuống.
Anh mang theo tập giấy ghi lời xin lỗi do bộ phận truyền thông soạn sẵn. Chỉ cần anh xác nhận bức ảnh bị lấy trái ý tôi, họ sẽ làm việc với các bên phát tán. Phần này tôi đồng ý. Nhưng ở cuối lại có dòng: "Trần tiên sinh và cô Lâm đã chấm dứt mối quan hệ tình cảm từ đầu xuân; những thông tin về đứa trẻ là chuyện riêng tư và chưa được xác nhận."
Tôi nhìn vào ngày tháng. Đầu xuân, lúc đó tôi vừa báo tin mình có thai. Ngay hôm sau anh đã bắt đầu gặp gỡ Bạch Xuân Vi.
"Bộ phận truyền thông của anh đúng là giỏi thật," tôi nói.
Anh kéo tờ giấy về phía mình: "Anh chưa kịp xem bản cuối."
"Tại sao người viết lại biết chính xác thời điểm tung ra tin này?"
Anh im lặng. Căn phòng chỉ còn tiếng quạt trần quay đều đặn.
"Anh có thể bắt họ gỡ ảnh, cũng có thể yêu cầu đính chính. Nhưng em sẽ không xác nhận một lời nói dối nào cả."
"Anh sẽ cho người sửa lại."
"Không cần gửi em duyệt đâu. Em sẽ tự viết những điều mình muốn nói."
Anh nhìn tôi: "Em định công khai chuyện có thai sao?"
"Tên và mặt em đã bị phơi bày rồi. Con em cũng bị đưa lên bàn cân của người lạ. Nếu phải lên tiếng, em sẽ dùng chính tên mình."
"Xuân Vi và gia đình cô ấy..."
"Chuyện của họ thì anh tự mà giải quyết."
Anh im bặt. Một lúc sau, anh hỏi: "Em có ăn uống được chút gì không?"
"Có, Hạ Chi nấu cho em."
"Cô ấy còn công việc. Nếu cần người chăm sóc..."
"Em sẽ thuê."
"Đừng đối đáp với anh như một khách hàng nữa được không?"
Tôi nhìn xuống đôi bàn tay mình: "Em không còn biết phải nói chuyện với anh như một người yêu nữa rồi."
Anh rời đi khi cốc sữa của tôi vẫn còn vơi một nửa. Tôi đứng bên cửa sổ, nhìn xe anh lái ra khỏi cổng khu chung cư rồi hòa vào dòng xe cộ. Khoảng một giờ sau, trợ lý của anh nhắn tin rằng công ty đang yêu cầu gỡ các bức ảnh xâm phạm đời tư của tôi.
Tôi nhắn lại lời cảm ơn rồi thôi, không thêm gì nữa.
Đến chiều, một tin tức mới xuất hiện: ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện, người gửi tự xưng là "người quen của Lâm Trân", khẳng định tôi từng khoe chỉ cần sinh con trai là sẽ vào được Trần gia. Câu chữ được viết hệt như giọng điệu của tôi trong những tin nhắn cũ, nhưng tên tài khoản đã bị che khuất.
Tôi chưa bao giờ nói câu đó. Đứa trẻ này cũng là một bé gái.
Thông tin giới tính của con chỉ có Hạ Chi, tôi, Trần Thanh Cảnh và bác sĩ biết. Tôi thấy nhẹ lòng vì bức ảnh giả đã bộc lộ sơ hở: kẻ dựng chuyện hoàn toàn không biết con tôi là ai.
Tôi viết một bài ngắn trên trang cá nhân của xưởng gốm.
Tôi là Lâm Trân, người trong bức ảnh tại bệnh viện. Tôi chưa hề nhận căn nhà hay khoản tiền nào như những bài đăng đã nêu. Bức ảnh và thông tin sức khỏe của tôi đã bị phát tán khi chưa được phép. Những lời lẽ cho rằng tôi dùng đứa trẻ để đổi lấy hôn nhân đều là bịa đặt. Tôi đang lưu lại bằng chứng để làm việc với những người phát tán thông tin. Xin đừng tìm kiếm hay làm phiền người thân của tôi.
Tôi đọc lại ba lần. Không hề có tên Trần Thanh Cảnh. Cũng chẳng có Bạch Xuân Vi. Tôi không muốn tương lai của con mình bị trói buộc bởi những câu chuyện về sự phản bội của người cha.
Tôi nhấn đăng bài. Chỉ hai phút sau, những bình luận đầu tiên bắt đầu xuất hiện. Có người lên tiếng xin lỗi, cũng có kẻ dè bỉu bảo rằng tôi đang cố đóng vai nạn nhân. Tôi tắt ứng dụng, rồi chìm vào giấc ngủ.
Khi tỉnh dậy, điện thoại hiện lên một tin nhắn từ số lạ.
Đừng ký bất kỳ loại giấy tờ nào liên quan đến tác phẩm men lam của cô. Họ đang ráo riết chuẩn bị để ra mắt nó dưới danh nghĩa của một người khác.
Tôi giật mình ngồi bật dậy.
Men lam.
Đó là bộ hoa văn cuối cùng mà mẹ tôi đã phác thảo trước khi qua đời. Tôi đã mất ba năm ròng rã để thử nghiệm sắc men và chỉ mới hoàn thiện bản thiết kế vào mùa đông năm ngoái.
Tôi nhìn chiếc hộp gỗ nằm cạnh giường. Mọi chuyện vốn dĩ chẳng liên quan gì đến Trần Thanh Cảnh, ngoại trừ một chi tiết nhỏ: mùa đông năm đó, tôi từng mang bộ bản vẽ đến căn hộ chung của chúng tôi.
05. Mảnh trăng trong lò nung
Mẹ tôi gắn bó với nghề gốm suốt hai mươi bảy năm. Bà có một thói quen là vẽ một nét trăng khuyết ở dưới đáy mỗi chiếc bát, giấu khéo léo dưới lớp men. Khi còn bé, tôi từng hỏi tại sao bà lại giấu ánh trăng ở chỗ chẳng ai nhìn thấy như vậy.
Bà mỉm cười bảo: "Ai dùng bát ăn cơm hằng ngày rồi cũng có lúc phải lật nó lên để rửa. Những lúc đó, họ sẽ biết mình đã sống thêm được một ngày."
Mẹ mất khi tôi vừa tròn hai mươi hai tuổi. Lò gốm ở Nam Thành từng đóng cửa suốt một thời gian dài. Tôi lên thành phố theo học ngành phục chế, vừa đi làm vừa miệt mài tìm cách khôi phục công thức men độc quyền của bà. Sắc men khi ra lò có màu xanh lơ mờ ảo như bầu trời sau cơn mưa, còn những đường rạn mảnh mai lại tạo thành các vệt sáng đầy tự nhiên. Tôi đặt tên cho bộ thiết kế ấy là Trăng Sau Mưa.
Mùa đông năm ngoái, Trần Thanh Cảnh tình cờ thấy tôi ôm tập bản vẽ, anh hào hứng nói rằng có một dự án khu nghỉ dưỡng đang cần các vật dụng trang trí thủ công. Tôi bảo mình chưa muốn bán bản thiết kế, chỉ dự định thực hiện một triển lãm nhỏ để tưởng nhớ mẹ. Anh cười rồi đáp: "Anh đâu có thiếu tiền đến mức phải nhắm vào tác phẩm của em."
Tôi đã tin anh. Thậm chí, tôi còn đưa cho anh xem toàn bộ những bản thử nghiệm.
Tin nhắn lạ chỉ vỏn vẹn một câu. Tôi định gọi cho Gia Nghi, nhưng nhìn lại đồng hồ đã quá nửa đêm. Tôi mở máy tính, kiểm tra lại thư và kho lưu trữ. Tài liệu gốc, các bản vẽ theo ngày, cả hình ảnh những mẻ nung thất bại đều vẫn còn nguyên. Tôi khẽ thở phào.
Sáng hôm sau, Gia Nghi đến nhà Hạ Chi. Chị xem tin nhắn rồi nhận định: "Chưa biết ai gửi và thông tin chính xác đến đâu. Em hãy lập một bản liệt kê cụ thể: những tác phẩm em đã làm, tài liệu chứng minh quá trình, danh sách người đã từng xem, và những nơi em từng gửi bản vẽ. Chúng ta cần kiểm tra kỹ trước khi phản ứng."
Tôi đưa cho chị chiếc hộp gỗ cùng ổ cứng dữ liệu.
Trong ổ cứng có đến hàng trăm bức ảnh. Một bức khiến tôi phải dừng lại thật lâu: Trần Thanh Cảnh đứng trước lò gốm, tay cầm chiếc bát vừa lấy ra, đang cười tươi quay về phía tôi. Hồi đó anh còn chưa phân biệt nổi men lỗi với men đẹp. Tôi nhớ mình từng nói chiếc bát anh cầm bị một vết chấm đen ở miệng, nhưng anh chỉ bảo không sao, vì đồ có lỗi thì mới giống người thật.
Tôi vội vàng tắt ảnh đi.
Hai ngày sau, chúng tôi nhận được tin về buổi ra mắt bộ sưu tập nội thất cho khách sạn của tập đoàn Bạch. Tên bộ sưu tập là Nguyệt Vũ. Ngay khi ảnh quảng bá vừa đăng tải, tôi đã nhận ra chiếc đĩa men xanh đặt cạnh lọ hoa: nét trăng khuyết dưới chân đĩa lộ ra một nửa, giống hệt đường khắc tay của mẹ tôi.
Hạ Chi phóng to bức ảnh lên. "Họ lấy bản mẫu của em hay là tự làm vậy?"
"Bản mẫu này là do mình làm mà."
Tôi nhận ra vệt men đọng ở mép phải. Khi nung, tôi đã vô tình để nó dày hơn dự định. Không thể có chiếc thứ hai giống hệt như thế này.
Trên bức ảnh quảng bá ghi rõ tên nhà thiết kế: Bạch Xuân Vi.
Tôi chưa kịp phản ứng gì thì nhận được cuộc gọi từ một số lạ. Người phụ nữ ở đầu dây bên kia tự giới thiệu là nhân viên phụ trách trưng bày của tập đoàn Bạch. Cô ấy hỏi tôi có phải là người quản lý xưởng Nam Thành không, rồi đề nghị mua thêm vài mẫu gốm cũ để "hoàn thiện không gian triển lãm". Khi tôi hỏi lấy số điện thoại ở đâu, cô ấy ấp úng nói hồ sơ của tôi nằm trong tài liệu mà đối tác gửi sang.
"Đối tác nào vậy?"
Cô ấy im lặng hồi lâu rồi bảo sẽ gọi lại sau.
Tôi hiểu mọi chuyện chưa chắc chỉ đơn giản là việc ai đó lấy trộm bản vẽ. Có thể Trần Thanh Cảnh đã đưa tài liệu của xưởng tôi vào dự án; cũng có thể Bạch Xuân Vi nhìn thấy rồi tự ý dùng mà anh không hay biết. Nhưng dù thế nào, chiếc đĩa trong ảnh vẫn là món đồ tôi đã tỉ mỉ nặn bằng tay.
Tôi gửi email cho bộ phận tổ chức, yêu cầu xác nhận nguồn gốc chiếc đĩa và tạm ngừng sử dụng hình ảnh khi chưa có sự cho phép của tôi. Gia Nghi giúp tôi chau chuốt lại câu từ. Chúng tôi vẫn chưa công khai sự việc mà quyết định chờ đợi phản hồi.
Đến tối, Trần Thanh Cảnh xuất hiện. Lần này anh không đến nhà Hạ Chi mà đứng đợi ở quán cà phê dưới chung cư. Tôi cùng Gia Nghi đi xuống.
Anh thấy Gia Nghi thì khẽ gật đầu, ánh mắt thoáng lộ vẻ không vui. "Anh muốn nói chuyện riêng với em."
"Tôi sẽ ngồi ở bàn bên cạnh," Gia Nghi nói, "nếu em tôi cần thì cứ gọi."
Anh nhìn tôi chờ đợi, tôi khẽ gật đầu.
Khi chỉ còn hai người ngồi đối diện, anh đặt một phong bì tài liệu lên bàn. Bên trong là email từ đội ngũ pháp lý của tập đoàn Bạch, xác nhận bộ sưu tập Nguyệt Vũ được phát triển dựa trên "nguồn cảm hứng chung" từ nghệ thuật gốm cổ, không thuộc quyền sở hữu của cá nhân nào.
"Anh biết chuyện này từ trước à?" tôi hỏi.
"Anh vừa mới biết thôi. Xuân Vi bảo cái đĩa đó là vật cô ấy mua lại từ một cửa hàng đồ cũ."
"Một món đồ có vết men lỗi giống hệt món em từng để ở phòng làm việc của anh sao?"
Anh trầm ngâm. Tôi nhìn rõ khoảnh khắc anh dần nhớ ra chiếc đĩa đó. Mùa đông năm ngoái, tôi từng đặt nó trên giá sách trong văn phòng của anh, ngay cạnh bức ảnh chụp chung của hai đứa.
"Anh sẽ hỏi lại cô ấy về chuyện này."
"Em đã gửi câu hỏi bằng văn bản cho ban tổ chức. Họ có thể trả lời lại bằng văn bản."
"Em định biến chuyện này thành một vụ tranh chấp pháp lý sao?"
"Em chỉ muốn lấy lại tác phẩm của chính mình thôi."
"Có lẽ đây chỉ là một sự hiểu nhầm thôi mà."
"Vậy thì hãy để họ giải thích rõ ràng."
Anh nhìn chiếc cốc nước trước mặt nhưng không chạm vào. Một lúc sau, anh nói: "Trân Trân, thời điểm này rất nhạy cảm. Lễ cưới của chúng ta..."
"Kể từ tối hôm ở bệnh viện đến nay, chuyện gì liên quan đến em cũng đều phải chờ đợi sau lễ cưới của anh sao?"
"Anh chỉ đang nghĩ cho em thôi. Người ta sẽ bảo em cố tình gây sự đấy."
"Người ta đã nói thế rồi còn gì. Vì có kẻ phát tán ảnh em ở bệnh viện rồi tung tin em nhận biệt thự. Nếu cứ đợi người ta phải nghĩ tốt mới được bảo vệ tác phẩm của mẹ mình, chắc em sẽ phải đợi đến hết đời mất."
Anh định đưa tay ra cầm tay tôi, nhưng sực nhớ ra Gia Nghi vẫn đang ngồi bàn bên cạnh. Bàn tay anh đành dừng lại giữa không trung.
"Tác phẩm của mẹ em rất quan trọng," anh khẽ nói. "Anh thừa biết điều đó mà."
"Anh đã từng biết."
Tôi đứng dậy. Trước khi bỏ đi, tôi nói thêm: "Chiếc đĩa men xanh em từng đặt ở văn phòng anh, anh hãy kiểm tra xem nó đã biến mất từ khi nào nhé."
Trần Thanh Cảnh im lặng không đáp.
Tôi bước ngang qua anh. Vừa đến cửa quán, điện thoại rung lên. Một tin nhắn lạ lại tới:
Chiếc đĩa đã bị đem đi vào ngày 12 tháng 3. Có camera ghi lại ở hành lang tầng 19. Người trực tiếp đưa nó ra ngoài chính là trợ lý riêng của cô Bạch.
Tôi ngoái đầu nhìn qua cửa kính. Trần Thanh Cảnh vẫn ngồi đó, trên trán còn dán miếng băng trắng, bóng dáng anh nhìn thật đơn độc dưới ánh đèn vàng vọt.
Tôi chẳng biết ai đang giúp mình, nhưng người đó biết quá rõ những nơi mà chúng tôi từng tin là chỉ có hai người biết.
06. Rời thành phố
Gia Nghi khuyên tôi không nên tự đi tìm camera của một công ty khi chưa nắm rõ quyền tiếp cận. Chị giúp tôi gửi yêu cầu xác nhận và yêu cầu lưu giữ dữ liệu qua kênh chính thức, đồng thời nhờ ban tổ chức triển lãm tạm dừng việc trưng bày chiếc đĩa đó. Email vừa gửi đi vào buổi sáng, đến chiều họ đã trả lời rằng sẽ tiến hành kiểm tra nguồn gốc hiện vật.
Tôi đưa cho Hạ Chi xem ảnh những mẻ men đã nung, giúp chị phân loại bản vẽ và đóng hộp tài liệu. Hôm ấy, một đơn hàng phục chế từng bị hủy trước đó bỗng nhiên được khách đặt lại. Bà chủ cửa hàng nhắn nhủ: "Tôi đã xem tác phẩm của cô từ trước rồi. Đời tư của cô tôi không quan tâm. Chỉ mong cô làm chiếc bình này cẩn thận như đã hứa."
Tôi nhìn tin nhắn ấy còn lâu hơn cả khi đọc hàng nghìn lời mạt sát trên mạng. Hóa ra, vẫn có những người sẵn lòng nhìn nhận tôi là một người thợ thực thụ.
Bác sĩ tái khám bảo tôi có thể vận động nhẹ nhàng nhưng vẫn cần phải theo dõi thêm. Tôi bàn với Hạ Chi về việc trở lại Nam Thành. Ngôi nhà mẹ để lại cách bệnh viện thành phố chưa đầy hai mươi phút lái xe, có khoảng sân đủ rộng để mở lại xưởng gốm nhỏ. Ở đó còn có dì Mẫn, người từng cùng mẹ tôi chăm nom lò gốm, cùng với vài vị khách hàng cũ vẫn tin tưởng tôi.
"Cậu muốn đi thật sao?" Hạ Chi hỏi.
"Mình cần một nơi yên tĩnh để làm việc."
"Còn ông Trần thì sao?"
"Anh ấy sẽ biết nơi mình ở. Con là con anh ấy mà. Nhưng mình không muốn cuộc sống của mình chỉ là một nhánh nhỏ mọc ra từ lịch trình đám cưới bận rộn của anh ấy."
Hạ Chi buông chiếc hộp trên tay xuống, ôm chặt lấy tôi.
"Được, mình sẽ đưa cậu đi."
Chúng tôi lên đường từ lúc trời còn mờ sương. Tôi ngồi ở ghế sau, kê một chiếc gối mềm dưới hông. Những tòa nhà dần lùi lại phía sau ô kính, thay vào đó là những dải ruộng xanh mướt và những mái nhà thấp thoáng. Điện thoại rung lên vài lần. Tôi không buồn ngó ngàng đến cho đến khi xe dừng lại ở trạm nghỉ.
Trần Thanh Cảnh đã gọi tổng cộng bốn cuộc.
Em đang ở đâu?
Nghe điện thoại đi. Bác sĩ bảo em vẫn cần phải theo dõi sức khỏe.
Anh đến nhà Hạ Chi nhưng cô ấy nói em đi rồi.
Tôi nhắn trả lời: Em về nhà mẹ ở Nam Thành rồi. Đã có lịch khám và người chăm sóc riêng. Nếu có chuyện liên quan đến đứa trẻ, em sẽ báo. Những vấn đề khác, anh cứ liên hệ qua Gia Nghi.
Anh gọi lại ngay lập tức. Tôi nhấn nghe máy.
"Em đi mà không nói với anh lấy một lời sao?"
"Em vừa nói rồi đấy thôi."
"Đó là sau khi em đã đi rồi!"
"Nếu báo trước, anh sẽ làm gì? Sắp xếp vé máy bay sang Mỹ thay em à?"
Anh lặng im. Ở đầu dây bên kia, tôi nghe thấy tiếng ai đó đang nhắc anh đến giờ họp.
"Tối nay anh sẽ đến Nam Thành," anh nói.
"Em cần nghỉ ngơi."
"Anh không thể làm như không biết việc mẹ con em đã chuyển đi."
"Anh biết rồi. Em chẳng giấu gì cả."
"Trân Trân, em có thể ghét anh. Nhưng đừng trừng phạt con bằng cách không cho anh lại gần nó."
Tôi nhắm nghiền mắt. "Con đang ở trong bụng em. Mỗi lần anh xuất hiện, điều đầu tiên anh làm là yêu cầu em nhường chỗ cho cuộc hôn nhân mới của anh. Em cần sự yên ổn. Nếu anh thực sự nghĩ cho đứa bé, hãy cho em một khoảng lặng."
Giọng anh trầm xuống. "Bao lâu?"
"Đến khi em có thể nhìn anh mà không nhớ về tiếng pháo hoa của đêm hôm ấy."
Anh lặng im không trả lời. Tôi cúp máy, đặt điện thoại lên đùi. Chiếc xe lăn bánh, chậm rãi đi qua cây cầu cũ bắc ngang con sông nông. Tôi nhận ra bờ lau năm xưa mẹ từng đưa tôi đi hái hoa. Từ đây về nhà chỉ mất tầm mười phút.
Dì Mẫn đang đứng đợi trước cổng. Bà đã ngoài năm mươi, mái tóc lốm đốm bạc, bàn tay lúc nào cũng lấm lem màu đất dù đã cố rửa sạch. Thấy tôi xuống xe, dì hít một hơi thật sâu.
"Gầy đi rồi."
"Con đang mang thai, sao dì lại bảo con gầy chứ?"
"Gầy ở ánh mắt."
Tôi chẳng biết nói câu đùa nào để đáp lại, đành cúi đầu ôm lấy dì.
Căn nhà thấp có giàn hoa giấy vươn mình trước hiên. Trong sân, chiếc lò nung cũ phủ kín bạt, bên cạnh là những cái chum mẹ từng dùng để ủ đất. Tôi mở cửa xưởng, mùi bụi bặm và gỗ khô ùa ra, hòa quyện với thứ hương vị quen thuộc đến mức nước mắt tôi chực trào.
Trên bàn gỗ vẫn còn chiếc bát men xanh bị nứt. Mẹ từng định sửa rồi lại quên mất. Tôi cầm nó lên, lật đáy bát. Nét trăng khuyết nhỏ bé hiện ra dưới lớp bụi phủ mờ.
"Con đã về rồi," tôi khẽ thì thầm.
Buổi tối, Hạ Chi ngủ ngoài phòng khách, còn dì Mẫn thì về căn nhà bên cạnh. Tôi thức trắng một mình, bật đèn xưởng, lôi chỗ đất từ thùng cũ ra thử. Đất quá khô, cần phải thêm nước. Tôi nhúng tay vào chậu, nhào thật chậm từng chút một. Đứa bé trong bụng khẽ cựa quậy.
"Con cũng thích cảm giác này sao?"
Ngoài sân bất chợt có tiếng bước chân.
Tôi cứ ngỡ Hạ Chi đã thức dậy, nhưng người đứng trước cửa lại là một người đàn ông cao gầy, tay cầm túi giấy đựng vài cuốn sách. Anh mặc áo sơ mi màu xanh nhạt, vai áo đã thấm đẫm hơi mưa.
"Xin lỗi," anh lên tiếng. "Tôi thấy đèn sáng nên ghé vào. Dì Mẫn bảo sáng mai mới nên đến, nhưng tiện đường nên tôi ghé qua luôn."
Tôi nhìn anh. Anh lùi lại một bước, chỉ tay về phía tấm biển gỗ cũ treo ngoài cổng.
"Tôi tìm xưởng của cô Ngô Vân. Hôm nay mới biết cô ấy đã qua đời."
Ngô Vân là mẹ tôi.
"Tôi là con gái bà," tôi trả lời. "Anh cần tìm gì?"
Người đàn ông cúi nhìn túi sách, rồi lại nhìn chiếc bát trên tay tôi. Ánh mắt anh dừng lại ở nét trăng khuyết. Anh hỏi: "Chiếc bát này là sản phẩm của xưởng sao?"
"Đúng vậy."
"Tôi đang tìm người phục chế bộ gạch gốm tại thư viện Nam Thành. Mẹ cô từng nhận lời với ban quản lý trước khi bà mất. Nếu cô không tiện, tôi sẽ quay lại vào dịp khác."
Anh nói rất từ tốn, như đang để lại cho tôi quyền từ chối.
Tôi đặt chiếc bát xuống. "Chín giờ sáng mai. Anh mang ảnh hiện trạng đến được không?"
"Được."
Anh lấy trong túi ra tấm danh thiếp, đặt lên bậu cửa rồi xoay người bước lùi vào màn mưa.
Tôi bật thêm đèn rồi đọc dòng chữ trên đó.
Tạ Hoài Cảnh - kiến trúc sư phụ trách phục hồi thư viện Nam Thành.
Đó là lần đầu tiên tôi gặp anh.
07. Người biết chờ đợi đất khô
Sáng hôm sau, Tạ Hoài Cảnh đến đúng chín giờ, mang theo bản vẽ cùng tập ảnh hiện trạng. Anh không hề có hoa hay trái cây để lấy lòng chủ nhà, chỉ lặng lẽ xếp giấy tờ lên bàn rồi hỏi tôi liệu có cần đổi sang hôm khác cho tiện không.
"Tôi làm được," tôi đáp.
Anh gật đầu. "Vậy chúng ta bắt đầu xem từ phía tường Đông nhé."
Thư viện Nam Thành đã được xây dựng từ gần bảy mươi năm trước. Những viên gạch trang trí dọc hành lang do chính tay xưởng ông ngoại tôi làm. Qua nhiều mùa mưa, lớp men đã bong tróc từng mảng. Một lần sửa chữa sai cách khiến cả dải họa tiết bị phủ sơn bóng. Mẹ tôi từng nhận lời khôi phục một ô nhỏ, nhưng vì bà đổ bệnh nặng nên dự án đành dang dở.
"Ông ngoại cô có ký tên ở mặt sau viên gạch," Hoài Cảnh nói. "Khi tháo một viên vỡ, chúng tôi đã nhìn thấy dấu trăng này."
Anh chỉ vào bức ảnh chụp vết khắc hơi lệch. Đó không phải nét trăng của mẹ; hồi ấy ông ngoại còn vẽ thêm một ngôi sao nhỏ bên cạnh. Tôi nhận ra ngay lập tức.
"Đây là lô nung năm thứ ba của xưởng," tôi nói. "Mẹ tôi vẫn giữ cuốn sổ ghi chép."
Tôi tìm chiếc hộp giấy cũ trên kệ, lấy ra quyển sổ đã ố vàng mép. Tạ Hoài Cảnh kiên nhẫn đợi tôi tự lật trang, tuyệt nhiên không chạm vào đồ của mẹ. Chúng tôi bàn về nhiệt độ nung, độ co của đất, màu men trước và sau khi phục chế. Đó là cuộc trò chuyện đầu tiên trong suốt nhiều tuần mà tôi không phải cố gắng giải thích xem mình có đáng thương hay không.
Đến trưa, anh xếp gọn bản vẽ lại.
"Cô cứ cân nhắc sức khỏe trước đã," anh nói. "Công việc này cần rất nhiều thời gian. Tôi không cần cô trả lời ngay đâu."
Tôi bỗng thấy buồn cười. "Sao ai gặp tôi cũng biết tôi đang mang thai thế nhỉ?"
Anh liếc nhìn bụng tôi rồi nhanh chóng dời mắt đi chỗ khác. "Tôi xin lỗi. Tôi nghe dì Mẫn dặn không để cô đứng quá lâu."
"Tôi chỉ hỏi đùa thôi mà."
"À..." Anh hơi lúng túng, khiến tôi lần đầu tiên trong ngày cảm nhận được mình vẫn còn khả năng làm người khác thấy bối rối.
Sau khi anh đi, dì Mẫn mang cơm vào. Dì bày thêm một chiếc bát nữa, mặc dù tôi đã nói Hạ Chi ăn rồi.
"Cậu Tạ ấy năm nào cũng về thăm thư viện," dì kể. "Bà ngoại cậu ấy từng làm thủ thư ở đó. Khi bà mất, cậu ấy nhận thiết kế lại phần mái. Cậu ấy nói là muốn làm để người đời sau còn chỗ đọc sách."
"Dì đang kể tiểu sử của anh ta cho con nghe à?"
"Dì đang kể chuyện thư viện. Sao con lại nghe lệch lạc đi đâu thế?"
Bị dì trêu chọc, tôi bật cười thành tiếng. Đã rất lâu rồi, nụ cười ấy mới xuất hiện mà không kèm theo bất kỳ dư vị đắng chát nào.
Trong tuần kế tiếp, tôi và Hoài Cảnh trao đổi bản vẽ qua email. Anh gửi ảnh các mảng gạch chụp dưới ánh nắng ban ngày, ghi chú rõ chỗ nào cần giữ lại, chỗ nào bắt buộc phải gia cố. Có lần tôi trả lời lúc hai giờ sáng, năm phút sau đã thấy anh nhắn: Ngày mai xem cũng được mà. Cô nghỉ ngơi đi.
Tôi không nhắn trả lời. Sáng ra lại thấy một file mới: anh đã đánh dấu chi tiết từng phần để tôi đỡ phải soi ảnh lâu.
Một người đàn ông cẩn thận như vậy vẫn chưa đủ để khiến tôi yêu lần nữa. Tôi hiểu điều đó hơn ai hết. Nhưng sự cẩn thận mà không ép buộc tôi phải mắc nợ khiến tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn hẳn.
Trong lúc tôi thử mẻ men cho dự án thư viện, tập đoàn Bạch gửi thư phản hồi. Họ xác nhận chiếc đĩa trong ảnh quảng cáo là mẫu do "đơn vị hợp tác" gửi đến, đồng thời đề nghị gặp mặt để bàn về quyền sử dụng. Tuy nhiên, họ giấu nhẹm danh tính người hợp tác đó.
Gia Nghi nhận định đây là dấu hiệu họ đã bắt đầu xem trọng yêu cầu của tôi. Chị bảo nếu sức khỏe cho phép, chúng tôi nên có một buổi làm việc chính thức và có biên bản. Tôi đồng ý.
Buổi gặp diễn ra ở Nam Thành vì tôi từ chối đi xa. Phía bên kia cử ba người đến: một đại diện pháp lý, một phụ trách thiết kế và đích thân Bạch Xuân Vi.
Ngay khi cô ta vừa xuất hiện, dì Mẫn ở ngoài sân đã ném cho tôi cái nhìn cảnh giác. Tôi gật đầu, bảo dì vào trong. Đây là xưởng của mẹ, tôi không muốn bất cứ ai bị đuổi khỏi nơi này chỉ vì họ có mối liên hệ với Trần Thanh Cảnh.
Bạch Xuân Vi đưa mắt nhìn những chiếc bát trên kệ. "Không ngờ xưởng cũ lại có thẩm mỹ tốt đến thế."
"Tôi cũng không ngờ chiếc đĩa từ văn phòng người khác lại được ưu ái đặt ngay giữa bức ảnh quảng bá của cô đến vậy."
Gia Nghi khẽ chạm vào tay tôi, nhắc tôi giữ bình tĩnh. Chị bắt đầu trao đổi, đưa ra hồ sơ ảnh, bản vẽ và danh sách các hiện vật tôi yêu cầu họ trả lại. Phía Bạch Xuân Vi đáp rằng họ sẽ xác minh lại quy trình bàn giao.
Bạch Xuân Vi nghe một hồi, bỗng hỏi: "Nếu trả lại chiếc đĩa và ghi tên cô vào phần cảm ơn, chuyện này có thể kết thúc tại đây không?"
"Tên tôi phải nằm ở vị trí tác giả của chiếc đĩa và mẫu hoa văn này," tôi đáp. "Ngoài ra, mọi thiết kế khác dựa trên bản vẽ của tôi đều phải được làm rõ."
"Cô muốn tiền đúng không?"
"Tôi muốn biết họ đã sử dụng bản vẽ của tôi như thế nào. Sau đó mới bàn đến phương án sử dụng."
Cô ta mím chặt môi. "Cô đúng là biết cách chọn thời điểm đấy."
Tôi đặt hai tay lên mặt bàn. "Tôi gửi yêu cầu sau khi nhìn thấy tác phẩm của mình trên ảnh quảng cáo. Còn thời điểm ra mắt là do cô tự chọn."
Mặt người phụ trách thiết kế bỗng trắng bệch. Anh ta nhìn Bạch Xuân Vi, rồi vội vàng cúi xuống ghi chép. Tôi nhận ra có điều gì đó mà người đàn ông này đang che giấu, hoặc anh ta biết quá nhiều chuyện bên trong.
Buổi làm việc kết thúc trong bầu không khí lịch sự nhưng lạnh ngắt. Gia Nghi giữ lấy biên bản, bảo họ phải gửi tài liệu trước thứ Sáu. Khi Bạch Xuân Vi ra tới cổng thì bất chợt quay đầu lại.
"Cô có muốn biết Thanh Cảnh đã nói gì khi tôi nhắc về cô không?"
"Tôi không có nhu cầu."
"Anh ấy bảo cô rất kiêu ngạo. Ngay cả khi rơi vào đường cùng cũng không chịu nhận sự giúp đỡ."
"Có lẽ anh ấy hiểu đúng phần đó đấy."
Cô ta nhìn thẳng vào mắt tôi. "Còn tôi lại thấy cô đang muốn có tất cả mọi thứ cùng lúc. Vừa muốn anh ấy nhớ về mình, vừa muốn mọi người thương hại, lại muốn tác phẩm của mình xuất hiện trong khách sạn của tôi nhưng không muốn chia sẻ bất cứ điều gì."
"Tác phẩm là của tôi. Tôi chưa bao giờ cầu xin ai mang nó vào khách sạn của cô cả."
Cô ta cười nhạt, nụ cười mỏng manh tựa những vết rạn trên lớp men sứ. "Cô cứ giữ lấy nó mà dùng, xem thử có đủ nuôi con không."
Cô ta lên xe rời đi. Tôi đứng dưới giàn hoa giấy, bỗng nhận ra câu nói cuối cùng ấy chẳng khác nào câu hỏi mà Trần Thanh Cảnh đã dành cho tôi trong bệnh viện. Những kẻ chưa từng biết đến thiếu thốn luôn có cách hình dung giống hệt nhau về nỗi khổ của người khác.
Chiều hôm đó, mẻ gạch thử đầu tiên được ra lò. Ba viên bị nứt, hai viên bị cong, chỉ duy nhất một viên có màu gần tương đồng với lớp men cũ ở thư viện. Tôi đặt viên gạch hoàn hảo ấy lên bàn, chụp một tấm ảnh rồi gửi cho Hoài Cảnh.
Anh hồi âm: Màu lên rất sát rồi. Đường rạn đẹp đấy, nhưng tôi chỉ muốn hỏi là cô có thấy mệt không?
Tôi gõ phím: Có. Đang có người làm phiền tôi đây.
Ba phút sau, anh gửi lại một bức ảnh chụp con mèo vàng đang nằm ngửa bụng trên bậc thềm thư viện.
Nhân viên an ninh chỗ chúng tôi đang nghỉ trưa đấy. Tôi thay mặt nó hỏi xem cô có muốn nghỉ nốt ngày mai không?
Tôi bật cười thành tiếng. Dì Mẫn ở trong bếp nghe thấy liền ngó ra hỏi có chuyện gì. Tôi bảo không có gì đâu, chỉ là một con mèo đang nghỉ trưa thôi.
Lúc đó, tôi không hề biết rằng ở thành phố cũ, Trần Thanh Cảnh vừa nhận được đoạn trích xuất từ camera hành lang tầng mười chín.
08. Hành lang tầng mười chín
Chuyện này mãi về sau tôi mới biết được, thông qua lời kể của trợ lý họ Chu.
Trần Thanh Cảnh xem đoạn băng trước khi nhìn vào điện thoại. Vào ngày 12 tháng 3, trợ lý của Bạch Xuân Vi đã lẻn vào văn phòng anh ngay lúc thư ký đang bận chuyển phòng họp. Cô ta lấy chiếc đĩa từ trên giá sách, chụp vội vài trang tài liệu trong tập hồ sơ màu xanh rồi cho tất cả vào một túi đựng. Dù không thấy rõ nội dung, nhưng trên bìa tập hồ sơ có dòng chữ viết tay của tôi: Trăng Sau Mưa - thử màu lần 11.
Anh xem đi xem lại đoạn phim ấy ba lần. Sau đó, anh hỏi thư ký ai đã cho phép người vào văn phòng mình. Câu trả lời chính là anh. Hôm đó vì Bạch Xuân Vi cử người tới lấy mẫu tài liệu của dự án hợp tác, anh đang bận cuộc gọi nên thuận miệng bảo cô ấy cứ vào lấy.
Chỉ một sự thuận miệng như vậy thôi đã đủ để tác phẩm của mẹ tôi bị người khác chiếm hữu.
Tối hôm đó, anh tìm gặp Bạch Xuân Vi. Cô ta thừa nhận người của mình lấy chiếc đĩa, đổ lỗi rằng trợ lý tưởng đó là vật mẫu mà anh đã đồng ý cho dùng. Còn về các bản vẽ, cô ta chối bay chối biến. Người phụ trách thiết kế của Bạch gia đã vẽ lại hoa văn từ chiếc đĩa, vô tình dẫn đến việc có nhiều chỗ giống hệt mẫu của tôi.
"Em sẽ bảo họ sửa lại," cô ta nói. "Cần bao nhiêu tiền, em trả là được chứ gì."
Trần Thanh Cảnh đặt điện thoại xuống bàn, bật lại đoạn camera. "Không chỉ có chiếc đĩa đâu. Tại sao người của em lại chụp cả hồ sơ?"
"Anh đi mà hỏi cô ta ấy."
"Anh đang hỏi em đấy."
Bạch Xuân Vi nhìn anh một lúc rồi phá lên cười. "Anh đến đây chất vấn cứ như thể chính anh chưa từng mang bản vẽ của cô ta đi giới thiệu khắp nơi ấy nhỉ."
"Anh chỉ giới thiệu xưởng của Trân Trân thôi. Anh chưa bao giờ cho phép họ sử dụng thiết kế của cô ấy cả."
"Anh để bản vẽ ở văn phòng chung với tài liệu hợp tác, lại còn bảo nhân viên của em vào lấy. Đến lúc xảy ra chuyện, anh lại chỉ nhớ mỗi cái việc mình từng tử tế với cô ta thôi sao?"
Câu nói ấy khiến anh cứng họng. Tôi không có mặt ở đó, nhưng khi nghe Chu kể lại, tôi có thể hình dung ra vẻ mặt im lặng của anh: cằm siết chặt, ánh mắt nhìn vào một điểm vô định, như thể tin rằng chỉ cần suy nghĩ kỹ hơn một chút là có thể xoay chuyển mọi thứ về đúng vị trí cũ.
Nhưng anh chẳng thể làm được.
Sáng hôm sau, tôi nhận được từ anh một file video cùng tin nhắn: Anh đã tìm thấy chiếc đĩa rồi. Anh xin lỗi vì đã không giữ đồ của em cẩn thận. Anh sẽ yêu cầu Xuân Vi trả lại mọi thứ và công khai đính chính.
Tôi xem video. Cảnh người trợ lý cầm chiếc đĩa ấy khiến tim tôi đập nhanh lạ thường, nhưng đi cùng với sự phẫn nộ lại là một nỗi buồn cũ kỹ. Tôi nhớ như in ngày chính tay mình đặt nó ở văn phòng anh. Tôi bảo mẹ thích những chiếc đĩa có vết men không đều. Anh lại nói để đó đi, mỗi khi căng thẳng nhìn vào sẽ nhớ đến tôi.
Tôi nhắn lại: Hãy gửi bản gốc cho Gia Nghi đi. Chuyện này cô ấy sẽ cùng tôi xử lý.
Anh gọi tới. Tôi chần chừ một chút rồi mới bắt máy.
"Em có khỏe không?"
"Khỏe."
"Anh biết hỏi như vậy thật là vô nghĩa."
"Vậy anh muốn nói gì đây?"
Anh hít một hơi thật sâu. "Anh không hề biết cô ấy lấy cắp tác phẩm. Anh đã tin lời cô ấy nói ở quán cà phê. Anh xin lỗi em."
"Lời xin lỗi về chuyện tác phẩm, em nhận."
"Còn những chuyện khác thì sao?"
Ngoài sân, dì Mẫn đang gọi tôi ra xem lò nung đã nguội chưa. Tôi nhìn làn khói mỏng tỏa ra từ ống thông hơi rồi đáp: "Những chuyện khác đâu thể biến mất chỉ vì anh phát hiện ra cô ấy nói dối."
"Anh đâu có nói là chúng sẽ biến mất."
"Thế thì tốt rồi."
"Anh sẽ tới Nam Thành."
"Không cần đâu. Em và Gia Nghi sẽ gặp phía cô Bạch khi họ có đủ tài liệu."
Anh hơi cao giọng. "Anh là người có lỗi. Để anh đứng ra giải quyết cho."
"Em cũng có quyền tự giải quyết chuyện của mình mà."
Đầu dây bên kia có tiếng giấy lật sột soạt. Rồi anh nói, giọng nghe mỏi mệt: "Trước kia em luôn để anh lo hết mọi thứ mà."
"Trước kia, em cứ ngỡ anh muốn lo cùng với em."
Tôi cúp máy. Lần này, nước mắt không rơi.
Gia Nghi đã làm việc liên tục hai ngày với phía nhà họ Bạch. Kết quả là chiếc đĩa đã được trả lại, bộ ảnh quảng bá bị gỡ xuống, tên tôi được ghi rõ trong thông báo đính chính nội bộ, còn bản sao họa tiết cũng tạm dừng sản xuất để chờ làm rõ quyền sở hữu. Chúng tôi chưa thấy thế là đủ: nhiều món đã được đặt hàng, nhiều bản vẽ đã phát cho các nhà máy khác. Gia Nghi yêu cầu họ phải cung cấp danh mục và chứng từ đầy đủ.
Tôi không muốn biến tác phẩm của mẹ thành đề tài ồn ào. Nhưng mỗi khi nhìn chiếc đĩa được trả về trong hộp lót nhung, tôi lại nhớ bà đã từng đứng bên lò chờ men nguội cả đêm dài. Món đồ ấy vốn không quý vì lớp nhung sang trọng, cũng chẳng nổi tiếng vì được bày trong khách sạn đắt tiền. Nó quý giá là nhờ có người đã nắn nót từng chút và kiên nhẫn đợi chờ.
Hoài": "Hoài Cảnh đến xưởng lấy viên gạch thử. Thấy chiếc đĩa trên bàn, anh không hỏi chuyện trên mạng mà chỉ lặng lẽ nghiêng người xem vết đọng men.
"Chỗ này là một lỗi sao?"
"Ừ."
"Chính cái lỗi này lại làm nó dễ nhận diện hơn."
Tôi ngẩng đầu lên: "Mẹ tôi cũng từng nói y như vậy."
Anh dường như muốn nói thêm gì đó nhưng cuối cùng chỉ đặt lại chiếc đĩa vào chỗ cũ ngay ngắn. Một lúc sau, anh lấy trong túi ra hai tấm vé triển lãm ảnh kiến trúc cũ tại nhà văn hóa.
"Triển lãm kéo dài đến cuối tháng," anh nói. "Nếu cô khỏe và muốn đi thì tôi có thể đưa cô tới. Nếu không thì cứ để vé ở đây cũng được."
"Anh có mời cả dì Mẫn đi cùng không?"
Anh nhìn hai tấm vé, vẻ mặt lúng túng hiếm thấy: "Tôi có thể xin thêm một tờ nữa."
Tôi bật cười: "Tôi đùa thôi mà."
"Vậy..."
"Để tôi xem lịch khám đã nhé."
Anh gật đầu, vẫn đứng đó đợi tôi cất những tấm vé vào hộp gỗ. Anh không thúc ép, cũng không rút lại lời mời.
Tôi nghĩ, có lẽ một tình cảm mới sẽ bắt đầu bằng sự giản đơn như thế. Một lời mời mà ở đó, tôi có quyền từ chối.
09. Đêm trước lễ cưới
Đến tháng thứ bảy, bụng tôi đã to thấy rõ. Tôi không còn ngồi bên bàn xoay được quá lâu, chủ yếu chỉ kiểm tra màu men và vẽ họa tiết. Dì Mẫn phụ trách lò nung, còn Hoài Cảnh bận rộn với công trường thư viện. Có hôm anh mang ảnh tới, chúng tôi tranh luận cả tiếng đồng hồ chỉ để xem có nên thay một viên gạch hay không. Cũng có những ngày chúng tôi chẳng nói chuyện công việc, chỉ đi bộ quanh hồ gần nhà văn hóa rồi ai nấy lại về nhà nấy.
Tôi đã đi xem triển lãm ảnh cùng anh. Một bức ảnh chụp cửa sổ thư viện trước khi tu sửa khiến tôi phải dừng lại thật lâu. Trên bệ cửa sổ có một chồng sách cũ, tia nắng xuyên qua lớp bụi mờ. Hoài Cảnh bảo hồi nhỏ bà ngoại anh thường ngồi đó khâu lại gáy sách cho lũ trẻ. Tôi lại kể mẹ tôi từng làm những chiếc chặn sách hình con cá để tặng thư viện. Chúng tôi loay hoay tìm hai con cá trong một bức ảnh khác, vì nó nằm ở góc khuất quá nhỏ, phải ghé sát mắt mới nhìn thấy được.
Hôm ấy, anh đưa tôi về đến trước cổng nhưng không vào nhà. Trước khi quay xe, anh hỏi: "Nếu như tôi còn muốn cùng cô xem những thứ chẳng liên quan gì đến công việc, liệu cô có thấy phiền không?"
Tôi trả lời thành thật: "Tôi vẫn chưa nghĩ rõ."
"Được, vậy cứ để cô nghĩ tiếp nhé."
Anh lên xe rời đi. Nhìn ánh đèn xe khuất dần ở cuối đường, tôi chợt nhận ra mình không còn cảm thấy cần phải vội vã đưa ra câu trả lời cho bất cứ ai nữa.
Cùng lúc đó, vụ tranh chấp với tập đoàn Bạch cũng bước vào giai đoạn quan trọng. Danh mục họ gửi ghi nhận ba mẫu dựa trên bản vẽ của tôi. Hai mẫu chưa sản xuất, còn một mẫu đã làm gần ba trăm chiếc. Phía Bạch đề nghị mua quyền sử dụng, bồi hoàn các món đã làm và cam kết ghi rõ tên xưởng trên các sản phẩm sau này. Tôi bàn với Gia Nghi, chỉ chấp nhận bán quyền dùng mẫu hoa văn đã chỉnh sửa, còn bản thiết kế gốc Trăng Sau Mưa thì giữ lại để triển lãm của mẹ. Riêng chiếc đĩa gốc thì nhất quyết không bán.
Bạch Xuân Vi không xuất hiện trong buổi thương lượng cuối cùng. Tôi nghe nói cô ta đã rút khỏi vị trí phụ trách bộ sưu tập, còn người quản lý dự án cùng trợ lý liên quan thì đều bị thay thế. Không ai nói với tôi đó là trừng phạt hay chỉ là cách dập tắt bê bối. Tôi chỉ chú tâm vào các giấy tờ và số hàng hóa cần xử lý. Sau nhiều lần chỉnh sửa, hai bên cuối cùng cũng ký được thỏa thuận.
Tôi dùng khoản thanh toán đầu tiên để thay hệ thống điện cho xưởng, mua thêm lò nung nhỏ và trả lương cho dì Mẫn theo tháng. Dì cầm bảng lương, mắt trợn tròn: "Con định thuê dì làm thật đấy à?"
"Dì làm việc thật mà."
"Dì làm vì thương con thôi."
"Con trả lương vì con cũng thương dì."
Dì quay đi lau mắt, dặn từ mai tôi phải học cách đi ngủ trước mười một giờ, nếu không dì sẽ đình công cho xem.
Đêm trước lễ cưới của Trần Thanh Cảnh, Nam Thành mưa lớn. Tôi biết ngày cưới là vì một mẩu quảng cáo khách sạn hiện lên khi tôi đang tìm vật liệu cho thư viện. Nhà họ Bạch đã đổi địa điểm từ bến cảng sang một biệt thự ở ngoại ô. Những bài viết cũ về chuyện tình hoàn hảo của hai người vẫn còn, nhưng chẳng còn mấy ai bàn tán. Dư luận nhanh quên hơn tôi tưởng nhiều.
Khoảng chín giờ tối, Trần Thanh Cảnh gọi điện.
Tôi đang nhào đất, nhìn màn hình một lúc rồi mới rửa tay bắt máy.
"Anh gọi có việc gì liên quan đến con à?"
Anh im lặng một hồi lâu rồi mới hỏi: "Em... vẫn khỏe chứ?"
"Tôi ổn. Anh cũng giữ gìn sức khỏe."
"Anh hiện đang ở Nam Thành."
Tôi hướng mắt ra phía cổng. Dưới màn mưa, một chiếc xe màu đen đang đỗ lại. Đèn xe đã tắt từ lúc nào, chỉ còn thấy bóng dáng một người đàn ông dựa vào cánh cửa.
"Ngày mai là đám cưới của anh rồi," tôi lên tiếng.
"Anh biết."
"Vậy anh đến đây làm gì?"
"Anh muốn gặp em trước khi mọi việc..." Anh bỏ lửng câu nói. "Anh cần phải nói chuyện với em."
Tôi lặng lẽ nhìn những vệt nước mưa chảy dài trên mặt kính xưởng gốm. Đã từng có lúc tôi chờ đợi câu nói này từ anh biết bao. Khi mới mang thai, tôi khao khát anh bàn bạc về tên con, về chiếc nôi, hay lo lắng mẹ anh sẽ nghĩ gì. Hôm anh báo tin sắp lấy vợ, tôi mong anh giải thích cho tôi lý do. Đến tận lúc rời khỏi thành phố, tôi vẫn đợi một lời thừa nhận rằng mình đã phải chịu đựng những bất công.
Giờ đây, khi anh thực sự muốn nói chuyện, tôi lại chỉ cảm thấy vô cùng mệt mỏi.
"Anh cứ gửi tin nhắn đi. Tôi đang bận làm việc."
"Trân Trân, anh đã lái xe suốt ba tiếng đồng hồ đấy."
"Tôi đâu có bảo anh tới."
Một khoảng lặng dài bao trùm. Tôi nghe tiếng mưa rơi đều đều bên kia đầu dây, đoán chừng anh vẫn chưa chịu lên xe.
"Anh từng nghĩ rằng nếu mình sắp xếp ổn thỏa, em sẽ không phải chịu thiệt thòi," anh bộc bạch. "Anh có thể cưới Xuân Vi, vẫn đảm bảo cuộc sống cho em và con, rồi thường xuyên qua lại thăm nom hai mẹ con. Lúc đó, anh đã thực sự suy nghĩ như thế."
"Còn bây giờ thì sao?"
"Bây giờ anh đã nhận ra mình thật ích kỷ."
Tiếng mưa gõ nhịp trên mái tôn. Tôi tựa lưng vào bàn, chờ đợi xem trái tim mình có rung động trước lời xin lỗi mà tôi từng khát khao hay không. Nó có đau, nhưng tôi biết mình đã không còn ý định chạy theo anh nữa.
"Tôi nghe rồi," tôi đáp nhẹ.
"Anh không thể hủy hôn ngay lúc này. Gia đình hai bên..."
"Tôi không có hỏi."
"Anh biết em không hỏi. Anh chỉ muốn em thấu hiểu."
"Tôi đã hiểu ngay từ ngày anh nói với y tá rằng chúng ta chỉ là bạn. Việc ngày mai anh có cưới hay không, từ trước đến nay chưa bao giờ là lựa chọn của tôi."
"Trân Trân..."
"Tôi phải nghỉ ngơi rồi. Anh về đi, mưa to lắm."
Tôi tắt máy. Bên ngoài, dáng người kia đứng chôn chân một lúc lâu rồi mới chịu vào xe. Tôi không ngoái lại nhìn, chỉ tiếp tục thu gom đất sét ướt vào thùng có nắp. Đứa bé trong bụng khẽ đạp. Tôi nhẹ nhàng xoa lấy bụng mình.
"Được rồi, mẹ biết rồi," tôi thì thầm. "Đến giờ đi ngủ rồi con ạ."
Nửa đêm, tôi bừng tỉnh vì tiếng chuông cửa.
Dì Mẫn gọi vọng vào từ ngoài sân: "Trân Trân, mở cửa xưởng mau! Có người mang thứ này đến, bảo là gấp lắm!"
Tôi khoác vội chiếc áo rồi bước ra ngoài. Dưới mái hiên, một cô gái trẻ đang đứng run rẩy, ướt sũng, trên tay ôm khư khư một hộp tài liệu.
"Tôi chính là người đã gửi tin nhắn cho cô," cô gái lên tiếng. "Trước đây tôi từng là trợ lý của Bạch Xuân Vi."
Trong chiếc hộp là tập hồ sơ bệnh viện của tôi, cùng hàng loạt tấm ảnh được chụp từ xa trong suốt hai tháng qua.
10. Người giữ chìa khóa
Cô gái tên Tống Lệ. Từng là trợ lý riêng cho Bạch Xuân Vi, chính cô là người trong đoạn clip camera an ninh đã lấy chiếc đĩa từ văn phòng của Trần Thanh Cảnh. Cô không cố biện minh cho hành động của mình. Vừa vào đến xưởng, cô đã thừa nhận: "Chiếc đĩa đó do tôi lấy. Tôi xin lỗi. Dù là nghe lệnh, nhưng chính tay tôi đã thực hiện."
Gia Nghi được Hạ Chi kết nối qua cuộc gọi video. Chị yêu cầu tuyệt đối không được đăng tải hay phát tán những tài liệu này lên mạng; trước mắt phải làm rõ nguồn gốc và lưu trữ tất cả tin nhắn gốc. Tống Lệ cũng đồng ý gặp chị vào sáng sớm hôm sau.
Tôi ngồi ở đầu bàn, ánh mắt dán chặt vào tấm ảnh chụp mình đang bước ra khỏi phòng khám ở Nam Thành. Góc ảnh ghi rõ ngày tháng, cách đây mới ba tuần. Tấm khác là cảnh tôi đang đứng trước quầy bán đất sét, tay chống lưng đầy mệt mỏi. Tấm cuối cùng là khoảnh khắc Hoài Cảnh giúp tôi mở cửa xe sau buổi triển lãm.
"Cô theo dõi tôi để làm gì?"
"Tôi được lệnh phải ghi lại xem cô đã gặp gỡ những ai," Tống Lệ đáp. "Ban đầu là kiểm tra xem có phóng viên nào tiếp cận cô không. Sau đó, cô Bạch bảo rằng cần có thêm ảnh chụp cô cùng người đàn ông này."
Tôi nhìn Tạ Hoài Cảnh trong bức hình. Anh ấy chỉ đơn giản là đang giữ cửa cho tôi bước lên xe.
"Cô ta muốn tung tin rằng đứa bé này không phải của Trần Thanh Cảnh sao?"
Tống Lệ không vội đáp. Cô cắn môi, rồi cầm điện thoại lên mở một đoạn tin nhắn. Trên màn hình, tài khoản của Xuân Vi hiển thị dòng tin: "Cần một bức trông giống họ gần gũi hơn. Nếu chưa có, cứ tiếp tục chờ."
Hạ Chi đứng phía sau tôi không nhịn được mà buột miệng: "Đúng là hết thuốc chữa."
Tống Lệ chuyển sang đoạn tin nhắn khác. Bạch Xuân Vi yêu cầu cô liên hệ với một bên chuyên đăng bài ẩn danh, tung tin rằng tôi đã nhận được biệt thự và dùng nó để đe dọa hôn lễ. Bức ảnh bệnh viện trong bài đăng đầu tiên cũng được gửi đi từ điện thoại của tài xế riêng mà phía Bạch thuê khi tôi vừa xuất viện. Nội dung bài viết đều được dàn dựng theo yêu cầu của Bạch Xuân Vi. Tống Lệ đã cẩn thận lưu lại hóa đơn chuyển tiền cùng lịch sử trao đổi, vì mấy ngày gần đây, Bạch Xuân Vi bắt đầu đùn đẩy hết trách nhiệm cho cô.
"Cô ta bảo rằng mọi chuyện đều do một mình tôi tự ý làm," Tống Lệ nói, giọng khàn đặc. "Tôi đã sai, nhưng tôi không muốn gánh hết mọi tội lỗi thay cô ta."
"Thế còn hồ sơ bệnh viện thì sao?" Gia Nghi hỏi qua màn hình.
"Một nhân viên quen ở chỗ khám đã gửi dữ liệu cho người bên công ty cô ta. Tôi cũng không rõ họ đã trao đổi với nhau thế nào. Bản sao tôi lấy được nằm trong tập tài liệu mà cô Bạch định tung ra nếu chiến dịch trên mạng không đạt kết quả."
Tôi nhìn cái tên mình in trên góc giấy. Những con số về chỉ số sức khỏe, địa chỉ nhà cũ, ngày tái khám... Tất cả những thông tin tôi vốn chỉ muốn bác sĩ biết, giờ đây lại nằm chình ình trên bàn làm việc của người phụ nữ sắp bước vào lễ đường với bố của con tôi.
"Tại sao lại mang nó đến cho tôi vào đêm nay?" tôi hỏi.
Tống Lệ nhìn ra màn mưa: "Tôi nghe cô Bạch nói ngày mai muốn gửi những bức ảnh cô đi cùng anh Tạ cho truyền thông, rồi bảo Trần tổng cũng nên biết rằng cô chẳng hề cô đơn. Tôi nghĩ nếu để tới mai, cô lại phải vất vả đi thanh minh cho mình."
Cô nhìn thẳng vào tôi: "Tôi biết mình cũng đã khiến cô khốn khổ. Cô có thể dùng những thứ này để đối chất với những kẻ liên quan. Tôi sẽ sẵn sàng đứng ra xác nhận toàn bộ sự thật."
Tôi chẳng nói lời cảm ơn. Việc làm của cô ta vẫn khiến tôi phải chật vật thu dọn lại bản thân sau bao lời mạt sát. Nhưng tôi vẫn bảo dì Mẫn lấy khăn và một bát cháo nóng cho cô gái ấy. Đêm lạnh quá, mà chặng đường phía trước còn dài.
Tống Lệ ở lại phòng khách bên nhà dì Mẫn. Sáng hôm sau, Gia Nghi cùng đồng nghiệp đến, họ gặp riêng cô để ghi lại lời khai và đối chiếu tài liệu. Tôi đi khám thai theo lịch hẹn, Hạ Chi đi cùng. Bác sĩ dặn tôi cần nghỉ ngơi thêm, hiện tại mọi chỉ số vẫn ổn. Tôi không kể với bác sĩ chuyện hồ sơ của mình đã bị kẻ xấu đánh cắp. Gia Nghi sẽ trực tiếp làm việc với bệnh viện để xử lý.
Trên đường về, Tạ Hoài Cảnh gọi điện hỏi tôi có cần nung thử viên gạch màu thứ hai không. Tôi nhìn bức ảnh anh bước cạnh mình, ngập ngừng một lúc.
"Có kẻ theo dõi tôi. Trong tập hồ sơ của chúng có cả ảnh chụp anh."
Anh không hề hỏi tôi đã làm gì mà khiến kẻ khác theo dõi mình. Anh chỉ lo lắng: "Em đang ở đâu? Có an toàn không?"
"Tôi đang ở xe của Hạ Chi. Gia Nghi đang xử lý mọi chuyện rồi."
"Được rồi. Những bức ảnh đó có gây ảnh hưởng gì đến em không?"
"Có lẽ sẽ có kẻ dùng nó để thêu dệt chuyện của chúng ta."
"Điều đó làm em thấy phiền, hay là em đang lo cho anh?"
Tôi im lặng. Anh vẫn chờ, giống như cái cách anh chờ tôi đứng ngắm nhìn những vết rạn trên gạch gốm vậy.
"Tôi không muốn anh bị cuốn vào rắc rối này," tôi nói.
"Nếu chỉ vì anh mở cửa xe cho em mà người ta suy diễn này nọ, thì trách nhiệm đó đâu phải ở em."
"Nếu họ công khai những bức ảnh đó, anh sẽ phải giải thích với mọi người."
"Vậy thì anh sẽ nói sự thật. Hôm đó anh chỉ đưa một người bạn đi xem triển lãm thôi."
Tôi siết chặt chiếc điện thoại. Hai chữ "người bạn" không làm tôi cảm thấy tủi thân như lần trước. Hoài Cảnh nói với giọng điệu ấm áp và thẳng thắn, không hề có ý giấu giếm tôi với bất kỳ ai.
"Cảm ơn anh."
"Em không nợ anh lời cảm ơn, vì đó là sự thật mà."
Sau khi cúp máy, Hạ Chi nhìn qua gương chiếu hậu, mỉm cười: "Anh Tạ cũng tử tế đấy chứ."
"Cậu cứ lo tập trung lái xe đi."
"Mình vẫn đang lái đây mà."
"Thế thì nhìn đường cho kỹ vào."
Cô ấy bật cười, và tôi cũng bất giác mỉm cười theo.
Đến trưa, Trần Thanh Cảnh gọi cho tôi. Giọng anh ta không còn bình thản như đêm qua nữa, anh ta gắt lên: "Anh đã biết chuyện Xuân Vi làm. Em tốt nhất đừng lên mạng vào hôm nay."
"Anh biết được từ đâu?"
"Tống Lệ đã gửi bản sao cho phía anh. Anh vừa đối chất với cô ta xong."
"Cô ấy đang ở chỗ Gia Nghi."
"Anh sẽ cho người xử lý tất cả những bài đăng đó."
Tôi liếc nhìn chiếc hộp chứa hồ sơ đang được khóa kỹ trong phòng: "Đây không chỉ đơn thuần là vài bài đăng. Có kẻ đã đánh cắp cả thông tin sức khỏe của em đấy."
"Anh biết. Anh sẽ tự chịu trách nhiệm về phần mình."
"Phần của anh là gì?"
Anh ta ngập ngừng một lúc rồi đáp: "Là việc anh đã bỏ mặc em một mình khi có kẻ cố tình hại em, thậm chí còn tin lời cô ta nói rằng em là người gây chuyện."
Lần này anh không thêm bất cứ lời biện hộ nào. Tôi lắng nghe, rồi lên tiếng hỏi: "Còn đám cưới ngày mai thì sao?"
"Anh vẫn chưa quyết định."
"Anh hãy tự quyết với cô ấy đi. Đừng hỏi em."
"Anh biết rồi."
Tôi cúp máy. Đã nhiều tháng nay, tôi từng nghĩ ngày anh hủy hôn chính là ngày mình đòi lại được công bằng. Thế nhưng đến khi thời khắc đó cận kề, tôi chỉ mong được ăn bát cơm dì Mẫn nấu rồi đánh một giấc thật ngon.
Buổi chiều cùng ngày, mẹ anh tìm đến Nam Thành.
11. Chiếc ô của bà Trần
Bà Trần chậm rãi bước vào sân, tay cầm chiếc ô đen, bên cạnh là người giúp việc. Bà từng ghé qua xưởng của mẹ tôi một lần vào những ngày đầu tôi mới quen Thanh Cảnh. Khi đó, bà khen bát trà đẹp, nhưng lúc ra tận cổng lại buông một câu khiến tôi nghe rõ mồn một: "Đồ thủ công làm quà thì được, đừng bao giờ để chuyện này trở nên nghiêm túc."
Bốn năm sau, bà đứng dưới hiên, nhìn chằm chằm vào bụng tôi bằng ánh mắt lạnh lùng, chẳng chút trìu mến.
"Chúng ta cần phải nói chuyện," bà lạnh lùng lên tiếng.
Dì Mẫn bước lên chắn ngang cửa. "Trân Trân cần nghỉ ngơi. Có chuyện gì, bà cứ nói ở ngoài sân này."
Có lẽ bà Trần chưa bao giờ bị khước từ trong căn nhà mái ngói cũ kỹ này. Bà nhìn dì Mẫn, rồi tự chọn cho mình chiếc ghế ở hiên. Tôi ngồi đối diện, Hạ Chi cũng ở đó. Người giúp việc đặt túi thuốc bổ xuống rồi lặng lẽ lui ra xa.
"Thanh Cảnh muốn hủy hôn," bà đi thẳng vào vấn đề. "Thiệp mời đã gửi, hợp đồng giữa hai nhà cũng sắp công bố. Con trai tôi không thể hành xử tùy hứng chỉ vì mấy bức ảnh vô căn cứ đó."
"Chuyện đó bà nên nói với anh ấy."
"Cô nghĩ tôi không đoán ra nó làm vậy vì ai sao?"
Tôi mệt mỏi đến mức chẳng buồn giải thích. "Anh ấy làm gì cũng là quyết định của anh ấy mà thôi."
Bà lấy từ trong túi ra một tấm thẻ ngân hàng. "Tôi đã nhờ thư ký chuẩn bị nơi ở và bác sĩ tốt nhất cho cô. Dù sao đứa trẻ này cũng mang dòng máu nhà họ Trần. Nếu ngày mai cô khuyên Thanh Cảnh quay lại làm lễ, sau này mọi chuyện của cô và đứa bé sẽ dễ dàng hơn nhiều."
Hạ Chi định lên tiếng đáp trả, tôi khẽ đặt tay ngăn cô lại.
"Bà đến đây để đánh đổi tương lai của con tôi bằng một lễ cưới sao?"
"Đừng dùng những lời lẽ thô thiển đó. Cô sẽ được hưởng sự chăm sóc tốt nhất. Còn Thanh Cảnh phải có trách nhiệm với gia đình."
"Đứa bé cũng là gia đình của anh ấy."
"Chính vì thế tôi mới đích thân tới đây. Đứa trẻ sinh ra phải mang họ Trần."
Tôi nhìn thẳng vào mắt bà. "Tên của con tôi sẽ do bố mẹ nó quyết định khi con chào đời. Chỗ này không phải nơi để thỏa thuận hôn lễ."
Bà Trần bắt đầu mất kiên nhẫn. "Cô nghĩ mình có thể nuôi nó khôn lớn mà không cần đến nhà họ Trần? Sau này ai sẽ lo cho nó tài sản, địa vị, trường học?"
Một cơn gió thoảng qua mái hiên, làm lay động giàn hoa giấy. Tôi đặt tay lên bụng, cảm nhận con đang cựa quậy nhẹ nhàng.
"Tôi sẽ cho con một mái ấm. Còn những chuyện khác, đợi con lớn lên, nó có thể hỏi chúng tôi."
"Cô thật sự quá trẻ con."
"Có lẽ vậy."
"Tôi mong cô suy nghĩ cho kỹ. Nếu cô từ chối, khi cháu tôi chào đời, chúng ta sẽ phải nói chuyện về quyền nuôi dưỡng."
Tôi đứng dậy. "Gia Nghi là người đại diện xử lý mọi vấn đề. Bà có thể liên hệ với chị ấy."
Bà Trần cũng đứng dậy, ánh mắt lướt qua chiếc hộp gỗ cũ trong xưởng. Bà không nói gì thêm, cầm ô đi ra cổng. Tôi ngỡ mọi chuyện đã dừng ở đó, nhưng đi được vài bước, bà bỗng khựng lại.
"Trân Trân," bà lần đầu gọi tên tôi, "cô thật sự không còn muốn cưới con trai tôi nữa sao?"
Tôi lặng lẽ nhìn theo vệt nước đọng dưới chân bà.
"Ngày mà tôi muốn điều đó nhất, anh ấy đang mải mê đi chọn nhẫn cho người khác."
Bà Trần không hề quay đầu lại. Chiếc ô đen bung ra giữa màn mưa, che khuất bóng dáng bà. Tôi chợt nhận ra mình vừa trả lời một câu hỏi mà chẳng ai ở nhà họ Trần từng hỏi tôi vào cái lúc nó còn ý nghĩa.
Tối đó, Gia Nghi bảo rằng những lời bà Trần nói về quyền nuôi dưỡng càng củng cố lý do tại sao mọi thỏa thuận sau này phải thật rõ ràng, lấy lợi ích đứa bé làm trọng tâm. Tôi ghi chép lại thời gian bà đến và những lời bà đã nói. Hạ Chi ngồi bên cạnh giúp tôi kiểm kê. Chúng tôi không tranh cãi về chuyện chưa xảy ra, nhưng cũng không để những lời đó trôi qua như một sự nóng giận nhất thời.
Đêm trước ngày cưới, tôi tắt điện thoại từ sớm. Sáng hôm sau tỉnh dậy, cả thế giới đều đã biết Trần Thanh Cảnh sẽ không xuất hiện tại lễ đường.
12. Buổi lễ không có chú rể
Tin đám cưới hủy bỏ được công bố chỉ một giờ trước khi đón khách. Gia đình họ Bạch thông báo ngắn gọn rằng "hai bên cần thêm thời gian để giải quyết việc riêng". Trên mạng, đủ loại đồn đoán nổ ra. Có người nhắc lại bức ảnh bệnh viện, cũng có kẻ lôi tên tôi vào hàng nghìn bình luận khiếm nhã. Nhưng lần này, Trần Thanh Cảnh đã đứng ra trả lời trước truyền thông.
Tôi ngồi trong xưởng, tay cầm chiếc bát, xem đoạn video mà Gia Nghi gửi.
Anh diện bộ vest đen, không đeo cà vạt. Phía sau lưng là cổng khách sạn đã trang hoàng lộng lẫy. Một phóng viên hỏi dồn liệu có phải đám cưới bị hủy vì người phụ nữ mang thai con anh hay không.
Anh bình thản đáp: "Lâm Trân hoàn toàn không liên quan đến quyết định hôm nay. Tôi đã từng đối xử bất công với cô ấy. Mọi tin đồn cho rằng cô ấy nhận tiền để gây sức ép đều là sai sự thật. Tôi mong mọi người hãy ngừng chia sẻ những hình ảnh và chi tiết đời tư của cô ấy."
Có người hỏi về mối quan hệ giữa anh và cô dâu hiện tại, anh chỉ đáp: "Chúng tôi sẽ tự giải quyết."
Video kết thúc. Tôi nhìn màn hình đen ngóm, chẳng biết nên gọi tên cảm xúc trong lòng là gì. Anh đã làm điều đúng đắn. Dù hơi muộn, nhưng nó có thể khiến những người định tung ảnh tôi phải dừng tay. Tôi cảm thấy nhẹ nhõm vì điều đó, chứ chẳng phải vì anh đã hủy cưới.
Tôi nhắn lại cho Gia Nghi: Em đã xem rồi. Chị cứ tiếp tục yêu cầu gỡ các thông tin về bệnh viện và những bức ảnh theo dõi đó. Đừng để chuyện anh ấy hủy cưới làm gián đoạn việc đó.
Trần Thanh Cảnh gọi điện vào buổi chiều. Tôi nghe máy, vì có lẽ cả hai cần một cái kết cho cuộc trò chuyện đêm mưa hôm trước.
"Anh không hủy hôn vì muốn em quay lại đâu," anh lên tiếng trước.
"Em biết."
"Anh không thể cưới người đã dàn dựng chuyện đó, nhất là khi anh từng biết em gặp khó khăn nhưng vẫn để cô ta đứng gần em."
Tôi nhìn những viên gạch thử nghiệm dưới hiên. "Anh nên làm vậy vì chính bản thân anh."
"Anh biết. Nhưng anh vẫn muốn gửi lời xin lỗi đến em."
"Em nghe rồi."
"Anh muốn được gặp con khi nó chào đời."
"Chúng ta sẽ bàn sau. Bây giờ em chỉ muốn tập trung giữ sức khỏe."
"Anh có thể gửi chi phí khám thai và sinh nở vào tài khoản cho em được không?"
"Gia Nghi sẽ làm việc với anh về các khoản trách nhiệm dành cho con. Đừng gửi tiền kèm theo bất cứ điều kiện nào về đời sống hay chỗ ở của em."
Anh cười nhẹ, giọng đầy vẻ buồn bã. "Anh đã biết em sẽ nói thế mà."
"Anh đã từng làm thế mà."
Câu nói ấy khiến cả hai im lặng. Cuối cùng, anh thấp giọng: "Anh sẽ không để mẹ anh làm phiền em nữa."
Tôi không dám chắc anh có thể giữ lời, nhưng vẫn nói lời cảm ơn.
Sau khi gác máy, dì Mẫn bưng ra một đĩa khoai nướng nóng hổi. Dì hỏi tôi đã xem tin tức chưa. Tôi chỉ gật đầu. Dì ngồi xuống cạnh bên, chẳng bàn tán chuyện nhà giàu, chỉ bẻ củ khoai to nhất đưa cho tôi.
"Thời tiết tốt lên rồi," dì bảo, "mai ta phơi đất làm gốm thôi."
Tôi ngẩng đầu nhìn ra ngoài. Mưa đã tạnh hẳn. Những vạt nắng cuối chiều xuyên qua giàn hoa giấy, soi sáng những giọt nước đọng trên lá.
Ngày hôm đó, tôi đã làm được việc đầu tiên mà không hề nghĩ đến Trần Thanh Cảnh trong suốt ba giờ đồng hồ: chỉnh sửa từng đường nét trên những viên gạch thư viện sao cho chúng không bị lớp men mới làm mờ. Khi Hoài Cảnh tới, chúng tôi cùng mang mẫu gốm ra ngoài sáng để đối chiếu. Anh đứng cách tôi một khoảng vừa phải, đưa ảnh cho tôi xem.
"Đúng màu rồi," anh khẳng định.
"Tôi vẫn muốn làm thử thêm một mẻ nữa. Những vết rạn này vẫn chưa đạt ý."
"Cô lúc nào cũng muốn hoàn hảo thêm sao?"
"Mẹ tôi lúc sinh thời cũng bảo tôi cầu toàn như vậy."
"Mẹ cô có chỉ cách làm sao để dừng lại không?"
"Có. Khi viên gạch đã đủ bền để người khác bước qua mà không phải cúi xuống lo âu."
Anh gật đầu. "Vậy thì, ta cứ thử thêm một mẻ nữa đi."
Tôi liếc nhìn anh. "Anh là người đặt hàng, anh có quyền thúc giục tiến độ mà."
"Tôi đã học được rằng, việc thúc giục lò nung cũng chẳng giúp nó nóng đều hơn đâu."
Tôi bật cười. Hoài Cảnh cũng mỉm cười, đôi mắt hơi cong lại. Trong nắng chiều nhạt, có một khoảnh khắc tôi muốn tiến gần anh hơn, rất nhẹ nhàng, như cách người ta khẽ chạm tay xuống nước để biết mùa đã đổi thay.
Nhưng tôi không làm thế. Và anh dường như cũng hiểu điều đó. Cả hai tiếp tục chăm chú xem xét mấy viên gạch.
Ba ngày sau, Hạ Chi phải về thành phố làm việc. Tôi tiễn cô ra bến xe. Trước khi lên xe, cô ôm chặt tôi, dặn nếu đêm nào buồn hay vui cũng phải gọi cho cô. Tôi đáp là vẫn còn dì Mẫn ở đây mà. Cô lắc đầu nguầy nguậy: "Mình sẽ không bao giờ nhường vị trí bạn thân cho bất cứ ai đâu."
Xe vừa đi khuất, tôi nhận được email từ một tạp chí thủ công. Họ đã theo dõi xưởng của mẹ tôi nhiều năm và giờ muốn phỏng vấn về dự án khôi phục gạch thư viện cùng triển lãm Trăng Sau Mưa. Đây là lần đầu tiên sau cơn bão dư luận, có người tìm đến tôi vì chuyên môn chứ không phải vì cái danh xưng 'người cũ' hay đứa bé trong bụng.
Tôi ngồi lại bên bến xe, đọc kỹ lá thư mời hai lần. Rồi tôi gọi ngay cho Hạ Chi. Cô ấy vừa yên vị trên xe đã bắt máy.
"Quên dặn gì à?"
"Mình có tin vui muốn chia sẻ với cậu đây."
"Nói đi."
Tôi cất lời. Cô ấy hét lớn đến mức tôi phải đưa điện thoại ra xa. Mọi người ở bến tàu quay sang nhìn, tôi đỏ mặt nhưng vẫn không nhịn được cười.
Tôi quyết định nhận phỏng vấn. Trên bản giới thiệu, tôi tự ghi tên mình là Lâm Trân - nghệ nhân phục chế gốm, xưởng Vân Trăng. Chỉ cần chừng đó thôi là đủ để người ta biết tôi là ai.
13. Những điều một bức ảnh không kể hết
Bài phỏng vấn được thực hiện tại xưởng vào một sáng tháng Mười. Phóng viên là Duy Nhiên, một cô gái trẻ với chiếc máy ghi âm, máy ảnh cùng đôi giày vải lấm lem bùn đất vì vừa đi xem khu thư viện đang sửa chữa. Cô hỏi vì sao tôi lại muốn giữ lại những vết rạn trên những viên gạch cũ.
"Vì chúng kể về một phần lịch sử của thư viện," tôi đáp. "Chúng tôi chỉ thay thế những phần không còn an toàn. Nhưng nếu xóa sạch dấu vết thời gian, người ta sẽ tưởng tòa nhà này mới chỉ mọc lên từ hôm qua thôi."
Duy Nhiên ghi chép cẩn thận, rồi chỉ vào tấm ảnh mẹ tôi đang đứng trước lò nung.
"Cô học nghề từ mẹ ạ?"
"Tôi học cách nhìn đất từ bà. Còn cách đối mặt với thất bại thì tự thân phải học hỏi khá nhiều."
Cô ấy bật cười. Sau buổi phỏng vấn, tôi dẫn cô ra sân xem lô gạch thử. Hoài Cảnh đang bàn bạc với thợ về cách đóng kiện vận chuyển. Duy Nhiên chụp lại bức ảnh hai chúng tôi đứng hai bên chiếc bàn gỗ, ánh sáng xuyên qua những viên gạch men xanh biếc. Tôi thấy ảnh đẹp nên đồng ý cho dùng, chỉ cần phần chú thích ghi rõ tên những người đã cùng thực hiện là được.
Tạp chí đăng bài một tuần sau đó. Nội dung không nhắc đến Trần Thanh Cảnh, nhưng một số người vẫn nhận ra tôi. Bình luận đầu tiên hỏi liệu tôi có phải là người phụ nữ trong vụ đám cưới hủy bỏ hay không. Duy Nhiên đã trả lời rằng bài viết chỉ tập trung vào dự án thư viện và xưởng gốm, mời người đọc tìm hiểu về những người thợ. Cô ấy không xóa bình luận, cũng chẳng dùng đời tư của tôi để câu view.
Tôi nhắn tin cảm ơn. Duy Nhiên đáp lại: Bức ảnh được yêu thích nhất lại là tấm bà Ngô Vân đứng trước lò. Có một bác ở Nam Thành còn bình luận rằng bà từng dạy bác ấy nặn đất từ hồi còn nhỏ.
Tôi đọc bình luận đó cho dì Mẫn nghe. Dì bảo chắc chắn mẹ tôi sẽ cằn nhằn vì mái tóc trong ảnh bù xù, rồi tự dưng dì ngồi xuống, nước mắt rưng rưng.
Bài phỏng vấn giúp xưởng nhận thêm ba đơn đặt hàng mới. Tôi từ chối hai đơn cần giao gấp, chỉ nhận một đơn làm bộ gạch tên sách cho thư viện. Tôi tính toán chi phí công khai, gửi báo cáo tiến độ hợp lý. Khi ngồi lập bảng vật liệu, tôi chợt nhớ buổi sáng Trần Thanh Cảnh từng hỏi tôi lấy gì để nuôi con. Tôi đã định gửi anh bảng báo giá này, nhưng rồi nhận ra chẳng cần thiết nữa. Tiền trong tài khoản đủ chi trả cho vài năm tới; công việc cũng đang dần khởi sắc. Tôi không cần phải lấy thành quả của mình làm lời đáp trả cho người từng coi nhẹ tôi.
Trần Thanh Cảnh vẫn nhắn tin hỏi về lịch khám của con. Sau khi trao đổi với Gia Nghi, tôi cho anh biết ngày hẹn và kết quả cơ bản, đảm bảo thông tin cá nhân của mình vẫn được giữ kín. Anh không còn đột ngột ghé xưởng như trước. Có hôm, anh gửi ảnh một chiếc nôi gỗ, hỏi ý kiến tôi thế nào. Tôi trả lời rằng phòng con đã có giường, không cần anh mua nôi. Anh đáp 'được' và không thuyết phục gì thêm.
Sự thay đổi đó khiến tôi thấy nhẹ lòng hơn, nhưng không có nghĩa là những chuyện cũ trở thành hiểu lầm. Có những ngày tôi vẫn nhớ anh. Nhớ buổi chúng tôi ngồi trên sàn chọn tên cho con trước khi tôi biết anh đang qua lại với một người phụ nữ khác. Nhớ cách anh chắn gió cho tôi khi rời khỏi phòng khám, nhớ cả vẻ hốt hoảng chân thật của anh trên xe. Những ký ức ấy là thật. Sự phản bội cũng là thật. Tôi chẳng cần phải phủ nhận điều gì để có thể thanh thản rời đi.
Một chiều nọ, Hoài Cảnh mang đến chồng sách thiếu nhi được thư viện thanh lý vì hỏng bìa. Anh bảo nếu tôi muốn thì có thể để dành cho con; còn nếu ngại đồ cũ, anh sẽ đưa cho đội phục chế xử lý. Tôi chọn ba cuốn có hình con cá, con thỏ và mặt trăng. Bìa cuốn mặt trăng sứt một góc, nhưng bên trong vẫn còn nguyên vẹn.
"Anh hay tặng đồ cũ cho người khác thế à?" tôi trêu đùa.
"Chỉ tặng cho những người có thể hiểu được lý do vì sao tôi chưa nỡ vứt chúng đi mà thôi."
Anh nói xong mới nhận ra câu đó nghe hơi giống một lời tỏ tình. Vành tai anh bỗng đỏ bừng. Tôi cũng im lặng, giả vờ chăm chú xem nội dung sách. Bầu không khí không hề khó chịu, nó ấm áp giống như khi đứng gần lò nung lúc lửa mới bắt đầu bén, dù biết còn lâu lắm đất mới thành gốm.
Tối đó, tôi nhắn cho anh: Con bé chắc sẽ thích cuốn trăng.
Anh trả lời: Còn mẹ của con bé thì sao?
Tôi nhìn dòng chữ. Một lúc lâu sau, tôi đáp: Mẹ nó cũng thích cả ba cuốn.
Anh gửi một biểu tượng mặt trăng. Tôi đặt điện thoại xuống, lấy cuốn sổ ghi tên con ra. Tôi từng gạch đi cái tên Trần An mà chúng tôi đã chọn, vì mỗi lần nhìn chữ 'Trần' lại thấy nhói đau. Nhưng chữ 'An' thì vẫn ở đó. Không phải vì tôi cần một đứa trẻ bình yên để bù đắp nỗi đau, mà vì tôi mong con có được sự bình yên theo cách riêng của mình.
Tôi viết một dòng mới: Lâm An.
14. Đêm con chào đời
Con ra đời muộn hơn ngày dự sinh tận bốn ngày.
Những tuần cuối, tôi chẳng thể đi lại nhanh nhẹn được nữa. Dì Mẫn xếp quần áo em bé thành từng chồng, Hạ Chi xin nghỉ phép về Nam Thành, còn Hoài Cảnh sau khi hoàn thành việc ở công trường cứ cách vài ngày lại ghé qua đọc sách cho tôi nghe. Có lúc anh đọc sai tên một loài chim, tôi chỉnh lại. Anh bảo sau này con bé có tới hai người dạy chữ, nhất định sẽ giỏi hơn anh.
Tôi ngước lên nhìn anh. Anh lập tức sửa lại: "Ý tôi là cô và thư viện."
Tôi cười đến mức bụng căng cứng. Anh hốt hoảng đặt sách xuống hỏi xem tôi có đau không. Tôi bảo chưa, nhưng trông anh còn căng thẳng hơn cả người sắp sinh.
Rạng sáng ngày thứ tư sau dự sinh, cơn đau bắt đầu. Ban đầu tôi vẫn bình tĩnh tự bấm giờ. Dì Mẫn pha nước ấm, Hạ Chi kiểm tra đồ đạc đã chuẩn bị sẵn. Hoài Cảnh là người lái xe vì đêm trước anh ngủ lại nhà khách gần thư viện để sáng kiểm tra mái nhà sau cơn mưa.
Anh mở cửa xe, đặt tay lên khung cửa để tôi không va đầu. Trong lúc Hạ Chi đỡ tôi ngồi xuống, anh hỏi có cần báo thêm cho ai nữa không.
Tôi nhìn ánh đèn sân hắt lên gương mặt anh, khẽ đáp: "Báo cho Trần Thanh Cảnh. Nhắn giờ vào viện. Đừng gọi nhiều lần nếu anh ấy không nghe."
Hoài Cảnh gật đầu không chần chừ. Anh lấy điện thoại nhắn tin ngay trước mặt tôi.
Bệnh viện buổi sáng sớm còn khá vắng vẻ. Tôi được kiểm tra, theo dõi rồi đưa vào phòng sinh khi tới thời điểm. Hạ Chi được ở bên cạnh theo quy định. Dì Mẫn chờ ngoài cửa. Hoài Cảnh giúp mang túi đồ rồi ký tên vào phần người hỗ trợ sau khi tôi xác nhận. Anh hỏi nhân viên từng mục để tránh sai sót, rồi đưa bút cho tôi tự ký vào chỗ cần thiết.
Trần Thanh Cảnh đến lúc mặt trời vừa lên. Tôi thoáng thấy anh qua cửa kính khi được đẩy dọc hành lang. Anh mặc chiếc áo khoác tối màu chưa kịp cài khuy, tóc tai rối bời, gương mặt trắng bệch hơn cả hôm tôi ném ly nước. Anh bước đi rất nhanh, nhưng khi chạm phải ánh mắt tôi, anh lập tức dừng lại.
"Trân Trân," anh gọi.
Tôi nói: "Hạ Chi đang ở cùng em."
Anh nhìn cô ấy, rồi lại nhìn Hoài Cảnh đang đứng sau xe đẩy. Nét mặt anh thoáng căng thẳng. Tôi đã chuẩn bị tinh thần để nghe một câu chất vấn, nhưng anh chỉ hỏi: "Con thế nào rồi?"
"Bác sĩ vẫn đang theo dõi. Anh chờ ở ngoài nhé."
"Ừ. Anh chờ."
Tôi được đưa vào trong. Lúc cánh cửa đóng lại, tôi nghe thấy Hạ Chi nói với anh: "Nếu anh thật lòng muốn chờ, hãy ngồi xuống và để người khác làm công việc của họ."
Quá trình sinh nở dài hơn bất cứ điều gì tôi từng tưởng tượng. Tôi chẳng thể dùng từ ngữ nào đẹp đẽ để kể lại; có những khoảnh khắc tôi sợ hãi, muốn khóc, chỉ biết bám chặt vào giọng nói của bác sĩ và bàn tay Hạ Chi. Khi tiếng khóc chào đời cất lên, tôi cứ ngỡ mình nghe nhầm. Rồi một sinh linh bé bỏng được đặt cạnh tôi, da đỏ hồng, đôi mắt nhắm chặt, bàn tay nhỏ xíu nắm lại như đang giữ một bí mật riêng.
"Con gái," ai đó cất tiếng.
Dù đã biết từ lâu, nhưng khi thực sự nhìn thấy con, hai chữ ấy như mới lần đầu được trao cho tôi. Tôi chạm nhẹ vào mu bàn tay bé xíu.
"An An," tôi gọi. "Mẹ ở đây."
Hạ Chi quay mặt đi lau nước mắt. Tôi chẳng còn sức mà cười cô ấy nữa. Mọi chuyện từ sau đoạn video pháo hoa đến giờ bỗng chốc thu bé lại trong tiếng thở nhè nhẹ của con.
Khi tôi được đưa về phòng, dì Mẫn bật dậy. Hoài Cảnh cũng đứng lên. Trần Thanh Cảnh đứng ở phía sau, đôi mắt đỏ ngầu. Anh bước tới nửa bước rồi lại dừng, chờ đợi một cái nhìn từ tôi.
"Con khỏe," tôi nói. "Bác sĩ sẽ thông báo thêm. Bây giờ em muốn nghỉ ngơi."
Anh gật đầu, không hỏi xin vào ngay. Một lát sau, nhân viên đưa con tới theo lịch, cả nhóm đứng quây quanh chiếc nôi nhỏ. Bà Trần cũng tới, cùng người giúp việc mang theo quà tặng. Tôi chẳng biết ai đã báo, nhưng nhìn sắc mặt Trần Thanh Cảnh, anh lắc đầu khẽ khàng như muốn nói mình chưa kịp báo tin.
Bà Trần cúi xuống nhìn: "Giống Thanh Cảnh hồi bé quá."
Dì Mẫn ở cạnh tôi đáp: "Trẻ mới sinh đứa nào chẳng giống đứa nào."
Không khí chùng xuống. Tôi gọi bà Trần lại và nói thẳng: "Bà cứ nhìn cháu đi. Nhưng hiện tại con cần sự yên tĩnh. Chuyện giấy tờ của bé, tôi và Thanh Cảnh sẽ bàn bạc sau."
Bà định nói gì đó thì con bé bất ngờ khóc thét. Tôi luống cuống đón con từ tay nhân viên, hồi lâu mới ôm cho vững. Mọi người im lặng. Tôi nghe hơi thở mỏng manh ấy sát cổ mình, bất giác thấy đây là âm thanh chân thật nhất trên đời này.
Trần Thanh Cảnh đứng gần cửa, mắt không rời con. Sau một lúc, anh hỏi: "Anh có thể lại gần nhìn con một chút được không?"
Tôi gật đầu. Anh tiến lại bên giường, ngồi thấp xuống. Con bé vẫn đang nắm chặt ngón tay tôi. Anh đưa ngón tay lại gần, dừng ở khoảng cách rất nhỏ, như thể sợ chỉ một cái chạm sai lệch sẽ làm hỏng mất thứ mong manh nhất đời mình.
"Chào con," anh khàn giọng.
Tôi nhìn anh, lần đầu tiên nhận ra giữa hai chúng tôi vẫn còn một sợi dây liên kết mà dù tình yêu đã cạn cũng không thể xóa nhòa. Nó cần được đối xử tử tế, bởi An An chẳng có lỗi gì trong chuyện của người lớn cả.
Hoài Cảnh lặng lẽ để túi đồ xuống đầu giường rồi đi ra ngoài. Tôi gọi anh lại.
"Anh Tạ."
Anh quay đầu lại.
"Cảm ơn anh đã lái xe."
"Bất cứ lúc nào," anh nói. Rồi nhận ra câu đó hơi quá, anh sửa lại: "Trong trường hợp cô cần xe thôi."
Hạ Chi phì cười. Tôi cũng mỉm cười theo. Trần Thanh Cảnh nhìn qua hai chúng tôi, ánh mắt thoáng tối lại nhưng không nói gì thêm.
Buổi chiều, khi mọi người đã về hết, anh quay lại hỏi về tên của con.
"Lâm An."
Môi anh mấp máy: "Em chọn cái tên này từ khi nào?"
"Lâu rồi."
"Anh nhớ hình như chúng ta đã từng chọn chữ An."
"Ừ. Chữ đó thì em vẫn thích."
Anh nhìn con đang say ngủ. Tôi tưởng anh sẽ hỏi vì sao con không mang họ Trần, nhưng anh chỉ trầm ngâm: "Tên đẹp đấy."
Tôi không biết đó là sự tôn trọng thật lòng hay nỗi ân hận khiến anh tạm thời lùi bước. Tôi chưa thể tin tưởng anh chỉ qua một buổi chiều. Nhưng ít nhất, con tôi đã có tên. Nhìn tấm thẻ nhỏ ghi tên Lâm An bên nôi, tôi cảm thấy một sự vững vàng vô cùng lạ lẫm.
15. Quyền được bước vào đời con
Những tháng ngày làm mẹ hoàn toàn không giống như bất kỳ bức ảnh nào trên mạng.
An An thức đêm, ngủ ngày, đôi lúc lại khóc vì một lý do mà tôi không thể đoán ra. Tôi phải học cách bế con, học cách phân biệt các loại tiếng khóc, học cách chấp nhận rằng có những ngày xưởng chẳng hoàn thiện nổi một viên gạch nào. Dì Mẫn đến giúp buổi sáng, Hạ Chi quay lại vào cuối tuần, còn Hoài Cảnh vẫn giữ đúng lời hứa: anh chỉ ghé qua khi tôi mời hoặc khi có công việc liên quan đến thư viện.
Trần Thanh Cảnh gửi một đề xuất hỗ trợ nuôi con qua Gia Nghi. Chúng tôi đã phải sửa đổi rất nhiều lần. Tôi không muốn tiền bạc trở thành sợi dây buộc chặt; anh muốn biết mình có thể làm gì đó, ngoài việc chuyển một khoản tiền rồi đứng nhìn từ xa. Cuối cùng, hai bên thống nhất chi phí định kỳ cho An An sẽ được ghi rõ, còn lịch gặp con sẽ tùy theo độ tuổi và giờ giấc sinh hoạt của bé. Mọi vấn đề về con đều sẽ trao đổi trực tiếp, có Gia Nghi làm trung gian khi cần thiết. Tôi không phải báo cáo hành trình hay xin phép gặp gỡ bạn bè.
Buổi gặp con đầu tiên, anh tới đúng giờ, mang theo một con thú nhồi bông nhỏ. Vì không biết bế thế nào, anh phải nhờ dì Mẫn hướng dẫn. An An vừa vào tay bố đã nhăn mặt khóc, khiến anh hoảng đến mức suýt chút nữa thì trả con ngay lập tức. Dì Mẫn bảo trẻ con hay như vậy. Nhìn anh lóng ngóng, tôi thấy lòng mình tĩnh lặng đến lạ.
"Đỡ lấy đầu con kìa," tôi nhắc. "Đúng rồi đấy."
An An thôi khóc sau vài phút. Anh ngồi bất động như một bức tượng, mắt chăm chú dõi theo từng đường nét trên gương mặt con. Tôi rót trà cho dì Mẫn, để hai cha con có không gian yên tĩnh. Không phải tôi muốn thưởng cho anh, mà vì An An xứng đáng có cơ hội biết được người cha hiện diện trong cuộc đời mình.
Đến buổi gặp thứ ba, bà Trần tự ý tới mà không báo trước. Bà đi cùng một người giúp việc và mang theo bộ quần áo thêu tên 'Trần'. Dì Mẫn báo tin từ sân, tôi liền bước ra ngoài chặn trước khi bà kịp xông vào phòng của An An.
"Tôi đến thăm cháu," bà ấy nói.
"Lần sau bà báo trước cho tôi hoặc Thanh Cảnh nhé. Hôm nay con đang ngủ rồi."
Bà đặt hộp quà xuống bàn, giọng gay gắt: "Cháu gái tôi, chẳng lẽ tôi muốn đến thăm cũng phải xin phép sao?"
"Bà muốn đến thăm thì cần báo trước một tiếng. Con còn nhỏ, sinh hoạt không thể thay đổi theo khách khứa đến bất ngờ được."
Bà cười lạnh: "Cô giữ con bé ở đây để chúng tôi phải xin từng phút được gặp mặt, đúng không?"
Tôi nhìn chiếc hộp thêu chữ Trần rồi đáp: "Nếu bà muốn biết, Thanh Cảnh vẫn gặp con đều đặn theo lịch hẹn. Bà có thể hỏi trực tiếp anh ấy."
"Chính vì nó nuông chiều cô nên mọi chuyện mới thành ra thế này."
Tôi đang thiếu ngủ, tâm trạng rất dễ nổi nóng. Nhưng tiếng thở đều đặn của An An trong phòng khiến tôi cố kiềm chế. Tôi nói: "Mời bà về cho. Lần sau nếu muốn gặp con, xin hãy hẹn trước."
Bà Trần vẫn không nhúc nhích: "Cô có biết nhà họ Trần có thể cho con bé những gì không?"
"Tôi biết bà đã từng nói chuyện đó ngay cả trước khi con bé chào đời rồi."
"Vậy mà cô vẫn để nó mang họ Lâm."
"Tên con là Lâm An."
Người giúp việc đi cùng bà cúi gằm mặt. Dì Mẫn bước ra sân đứng cạnh tôi. Bà Trần nhìn cả hai chúng tôi rồi cuối cùng cũng cầm hộp quà bỏ đi. Tôi thở hắt ra, nhưng chưa đầy một tiếng sau, điện thoại đã vang lên: là Trần Thanh Cảnh gọi.
"Mẹ anh đến chỗ em à?"
"Vừa mới đi xong."
"Anh không biết chuyện này. Anh sẽ nói chuyện với bà."
"Em cần anh nói rõ với bà: lịch thăm con là do chúng ta tự sắp xếp. Ai muốn đến nhà cũng phải hỏi trước."
"Anh hiểu rồi."
"Còn chuyện họ của con, bà lại nhắc đến đấy."
Anh im lặng. Tôi nghe thấy tiếng anh đóng sầm một cánh cửa ở đầu dây bên kia, có lẽ để tránh người.
"Em có muốn anh nói với bà rằng anh đã biết và tôn trọng cái tên đó không?"
"Em muốn anh nói điều mà anh thực sự nghĩ."
"Anh nghĩ... trước kia anh từng muốn giữ mọi thứ dưới họ Trần, kể cả mẹ con em. Bây giờ nhìn lại, anh thấy An An có một cái tên rất đẹp. Anh không muốn con lớn lên rồi biết được vào ngày nó chào đời, bố nó đã làm mẹ nó phải khóc vì một chữ trên giấy tờ."
Tôi đứng dựa vào cửa, ngón tay mân mê vết sứt trên khung gỗ. Lời anh nói không xóa bỏ được quá khứ, nhưng tôi tin là anh đã suy nghĩ thấu đáo về nó.
"Vậy anh hãy nói với bà đi," tôi đáp.
Hai ngày sau, bà Trần nhắn tin cho tôi qua Gia Nghi, đề nghị một buổi thăm cháu có hẹn trước. Tôi đồng ý ngay khi An An khỏe. Buổi gặp tuy không mấy ấm cúng, nhưng không ai nhắc lại chuyện đổi họ nữa. Bà mang theo chiếc vòng bạc của gia đình, hỏi tôi có muốn giữ cho con không. Tôi nhận rồi cất vào hộp kỷ niệm, không đeo lên tay con. Một món đồ có thể đợi sau này con lớn tự quyết định. Người lớn thì không nên bắt một đứa trẻ phải đeo hộ những tranh chấp của họ.
Tối đó Hoài Cảnh ghé qua trả bản vẽ cuối cùng của hành lang thư viện. Anh thấy tôi đang xếp mấy chiếc bát men vào hộp, còn An An thì đang ngủ trong nôi. Anh hạ giọng, gần như thì thầm, hỏi tôi có cần giúp bọc giấy không.
"Anh biết bọc đồ gốm sao?"
"Tôi từng bọc cả hai trăm viên gạch cùng đội công trường rồi."
"Tôi quên mất. Anh đúng là có kinh nghiệm hơn tôi."
Chúng tôi ngồi hai đầu bàn, chuyền tay nhau những chiếc bát. Có lúc vô tình chạm vào tay nhau, anh hơi khựng lại. Tôi cũng vậy, rồi cả hai lại tiếp tục bọc đồ. Ngoài sân, dì Mẫn đang tưới hoa. Mùi đất ẩm, tiếng giấy gói sột soạt, nhịp thở của con trong nôi: mọi thứ bình yên đến mức khiến lòng tôi thấy mềm lại.
Lúc ra về, Hoài Cảnh đứng ở cửa xưởng hỏi: "Tôi có thể hỏi cô một chuyện riêng tư không?"
"Tùy xem đó là chuyện gì."
"Nếu một ngày nào đó, khi cô muốn đi xem một buổi triển lãm nào không liên quan đến gạch đá, liệu cô có muốn đi cùng tôi không?"
Tôi nhìn anh. Lời mời lần này khác hẳn lần trước, cả hai chúng tôi đều ngầm hiểu điều đó.
"Anh biết là tôi đang có con nhỏ mà."
"Tôi biết An An, và tôi cũng biết cô không chỉ đơn thuần là mẹ của con bé."
"Anh biết bố của con vẫn còn xuất hiện trong cuộc sống của chúng tôi chứ?"
"Tôi thấy anh ấy tới thăm. Tôi không có ý định đứng vào vị trí của ai cả."
"Vậy anh muốn đứng ở đâu?"
Hoài Cảnh nhìn tôi rất lâu: "Ở nơi nào mà cô muốn tôi đứng. Nếu cô chưa chắc chắn, tôi có thể chờ đến khi cô biết."
Tôi cảm thấy mắt mình nóng lên. Trần Thanh Cảnh ngày trước từng nói sẽ sắp đặt cả đời tôi. Còn người đàn ông trước mặt này chỉ xin một vị trí nếu như tôi thực sự muốn dành cho anh.
"Tôi cũng rất muốn đi xem triển lãm," tôi nói. "Nhưng để chờ An An lớn hơn một chút đã."
"Được."
"Và có thể trước đó, chúng ta có thể đi ăn tối cùng nhau. Chọn quán gần nhà thôi, để tôi còn tiện về nếu con cần."
Hoài Cảnh bật cười, ngập ngừng hỏi lại: "Đây có phải là một lời hẹn hò không?"
"Anh nghĩ sao?"
"Tôi nghĩ mình nên đặt bàn ngay bây giờ."
Anh đi rồi, tôi quay vào trong phòng. An An cựa quậy, bàn tay nhỏ bé mở ra rồi lại nắm lại. Tôi ngồi xuống bên cạnh con, nhìn ba cuốn sách cũ đặt trên kệ. Cuộc đời tôi vẫn chưa hề dễ dàng, nhưng ít nhất, tôi đã bắt đầu mong chờ ngày mai, và điều đó không còn bắt nguồn từ việc ai đó chọn tôi để thay thế cho một người khác.
16. Một bữa tối có thể về sớm
Cuộc hẹn đầu tiên giữa tôi và Hoài Cảnh diễn ra khi An An được sáu tháng tuổi. Quán ăn cách nhà chỉ mất tám phút lái xe. Tôi mặc chiếc váy xanh từng mua từ trước khi mang thai, phải sửa lại eo một chút. Anh đến sớm hơn giờ hẹn mười phút, đã chọn một chiếc bàn cạnh cửa sổ nhưng vẫn chu đáo hỏi tôi có muốn ngồi đó hay không.
"Tôi thích," tôi nói. "Ngồi đây nhìn được ra sông."
Chúng tôi gọi cá kho, rau luộc và một bát canh chua. Hoài Cảnh hào hứng kể về dự án thư viện sắp mở cửa trở lại. Tôi cũng kể cho anh nghe chuyện dì Mẫn dạy An An gõ thìa gỗ lên bàn rồi gọi đó là học đánh nhịp. Đến lúc tráng miệng, chúng tôi im lặng trong vài phút nhưng cảm giác lại rất dễ chịu.
Khi điện thoại tôi sáng lên, Hoài Cảnh lập tức nhìn sang hướng khác. Tin nhắn của Hạ Chi gửi đến: An An ngủ rồi. Ăn hết phần tráng miệng đi, mình lo được.
Tôi cho anh xem. Anh cười: "Tôi nghĩ cô ấy rất thích trêu chọc tôi đấy."
"Cô ấy thích trêu chọc cả hai chúng ta thì đúng hơn."
Chúng tôi về đến nơi đúng giờ đã hẹn với Hạ Chi. Trước cổng nhà, Hoài Cảnh hỏi tôi có thấy vui không.
"Có."
"Tôi cũng vậy."
Anh không hề cố xin thêm thời gian. Lại chính là tôi, khi dừng bước ở bậc cửa, đã gọi anh lại.
"Tuần sau thư viện mở cửa, tôi sẽ đến."
"Cô là người làm gạch, tất nhiên phải đến rồi."
"Ý tôi là sau buổi lễ, nếu anh rảnh, chúng ta cùng đi dạo dọc bờ sông nhé."
Hoài Cảnh nhìn tôi, nụ cười chậm rãi hiện lên trên môi: "Tôi rảnh."
Ngày khai trương thư viện, hành lang bừng sáng dưới lớp men xanh đã khô. Những viên gạch mới và cũ nằm đan xen, nhìn kỹ mới thấy sự khác biệt. Tôi đưa An An đi cùng và nhờ dì Mẫn bế hộ. Bà ngoại của Hoài Cảnh không còn nữa, nhưng trên bàn có đặt tấm ảnh bà ngồi khâu sách dưới cửa sổ. Tôi đặt cạnh đó một chiếc chặn sách hình con cá do xưởng mới làm, giống với mẫu mẹ từng tặng thư viện.
Hoài Cảnh đọc lời cảm ơn đội thợ. Anh nhắc tên dì Mẫn, những người tháo gạch, người sửa mái và cả tôi. Anh không gọi tôi bằng những mỹ từ như "cô gái truyền cảm hứng" hay kể lại hoàn cảnh để lấy lòng thương hại của khách. Tôi đứng dưới hành lang, nghe tên mình gắn liền với công việc thực tế, lòng trào dâng cảm xúc nghẹn ngào.
Sau buổi lễ, Trần Thanh Cảnh đến. Anh đã báo trước rằng muốn xem công trình của tôi; tôi đồng ý, với điều kiện không mang theo người chụp ảnh. Anh đứng trước dải gạch một hồi rồi nói: "Mẹ em chắc chắn sẽ rất tự hào."
"Bà ấy mà thấy chắc chắn sẽ soi xem có viên nào bị lệch màu không đấy."
Anh cười. Nụ cười lần này không còn vẻ níu kéo ký ức cũ. Anh chỉ gật đầu. Hoài Cảnh từ phía cuối hành lang đi tới, trên tay cầm sơ đồ cho khách tham quan. Ba người chúng tôi chào nhau. Sự ngượng ngập là không tránh khỏi, nhưng không ai cố giành lấy vị trí trung tâm quanh tôi cả.
Lúc ra về, Thanh Cảnh nhìn An An đang ngủ trong tay dì Mẫn, hỏi tôi cuối tuần có thể đến thăm con theo lịch được không. Tôi đáp được. Anh cảm ơn rồi bước qua cửa thư viện.
Hoài Cảnh đợi anh đi khuất mới hỏi: "Cô ổn chứ?"
"Tôi ổn."
"Bờ sông vẫn đang chờ chúng ta đấy."
Tôi bật cười: "Không ngờ anh cũng biết giục người ta đấy chứ."
"Tôi chỉ đang xác nhận lại kế hoạch thôi mà."
Chúng tôi tản bộ dưới những tán cây ven sông. Tôi kể cho anh về đêm đầu tiên trở lại Nam Thành, khi đứng trong xưởng cũ mà chẳng dám tin mình có thể bắt đầu lại từ đầu. Anh kể về ngày bà mất, anh đã tránh đi ngang qua thư viện suốt cả năm vì sợ nhìn thấy chiếc cửa sổ trống. Mãi đến khi mái dột, anh mới buộc phải bước vào. Anh bảo công việc sửa thư viện đã đưa anh trở lại một nơi mà anh từng nghĩ mình không thể nào đối diện nổi.
"Tôi cũng vậy," tôi nói. "Tôi về xưởng vì chẳng còn nơi nào khác để đi. Về sau mới nhận ra, mình vẫn muốn gắn bó với nơi này."
Hoài Cảnh nắm lấy tay tôi, rất nhẹ nhàng. Tôi nắm chặt lấy tay anh.
Không ai hứa hẹn sẽ chữa lành cho ai. Chúng tôi cứ thế đi hết con đường, rồi quay trở về đón An An.
17. Mùa xuân không phải để quay đầu
Một năm sau, triển lãm Trăng Sau Mưa khai mạc tại gian nhà cũ cạnh thư viện. Tôi đặt chiếc đĩa từng bị mất rồi được hoàn trả ở vị trí trung tâm, kèm theo tấm thẻ nhỏ ghi năm chế tác và tên của mẹ. Những bản vẽ phác thảo đầu tiên của bà, những mẫu men hỏng của tôi, cùng ảnh lò nung khi được khôi phục đều được trưng bày ở các góc. Tôi không chọn cách treo những câu chuyện kiện tụng lên tường. Khách tới thăm trước hết sẽ nhìn thấy đất, nước và lửa.
Bạch Xuân Vi xuất hiện vào buổi chiều cuối tuần.
Cô ta khoác chiếc áo choàng xám, đi một mình. Trong lúc tôi đang chỉnh lại nhãn dán cho một chiếc bát, cô chợt hỏi: "Đây có phải là chiếc đĩa năm đó không?"
"Phải."
Cô nhìn vết men đọng rồi nói: "Trong ảnh quảng bá, tôi đã bảo họ che chỗ đó đi. Nhưng bộ phận thiết kế nói rằng nếu che đi sẽ mất đi vẻ tự nhiên."
"Tôi thấy mừng vì họ đã không làm thế."
Cô quay sang nhìn tôi, ánh mắt không còn vẻ tự tin thái quá như lần đầu đến xưởng. "Tôi từng nghĩ rằng nếu mọi thứ được sắp xếp ổn thỏa, sẽ chẳng có ai phải chịu tổn thương. Tôi tự cho mình quyền quyết định rằng cô nên giữ im lặng, bởi vì tôi không chịu nổi việc Thanh Cảnh vẫn còn quan tâm đến cô."
Tôi đặt bút xuống, bình thản hỏi: "Cô đến đây để xin tôi tha thứ sao?"
"Không. Cô không nợ tôi điều đó. Tôi đến vì tập đoàn đã giải quyết xong xuôi các vấn đề với bên sản xuất. Họ sẽ gửi bản xác nhận cuối cùng cho luật sư của cô. Tôi chỉ muốn báo cho cô biết trực tiếp."
"Gia Nghi sẽ kiểm tra việc này."
Cô gật đầu. Trước khi rời đi, cô khẽ nói: "Tôi từng nói rằng tác phẩm của cô có thể không đủ nuôi con. Tôi đã sai rồi."
Tôi nhìn ra phía cửa. Hoài Cảnh đang bế An An, chỉ cho con xem những con cá làm bằng đất treo dưới hiên nhà. Con bé vừa tập gọi được những từ ngắn, thấy tôi nhìn liền giơ cả hai tay lên, reo lên một tiếng đầy thích thú.
"Đúng vậy," tôi đáp lời Bạch Xuân Vi. "Cô đã sai."
Cô không hề phản bác. Đây là lần đầu tiên tôi thấy cô bước ra ngoài mà không cố tỏ ra hình ảnh hoàn hảo như thường lệ. Tôi không biết sau này cô sẽ sống ra sao, nhưng chuyện đó không còn là việc của tôi nữa.
Buổi tối, Trần Thanh Cảnh đến đón An An đi chơi hai tiếng như đã hẹn. Sau nhiều lần trao đổi, anh đã nắm được sở thích của con: con thích chuối cắt nhỏ, sợ tiếng máy sấy và mỗi khi nhìn thấy đèn đường đều gọi là "sao". Mối quan hệ giữa chúng tôi dù không thể trở lại thân mật, nhưng đã đủ bình tĩnh để cùng bàn về chuyện con ốm, chuyện đổi lịch đón đưa và các dịp lễ tết.
Anh thấy Hoài Cảnh đang giúp tôi hạ những bức ảnh xuống khỏi móc treo. Lần đầu tiên, anh hỏi thẳng: "Hai người đang ở bên nhau sao?"
Tôi trả lời: "Ừ."
Anh cúi xuống cài khuy áo cho An An, một lúc sau mới nói: "Anh mong anh ấy sẽ đối xử tốt với em."
"Em cũng hy vọng như vậy."
"Anh từng nghĩ rằng chỉ cần anh quay lại, em vẫn sẽ ở đó đợi anh."
Tôi không phủ nhận điều đó. "Em đã từng chờ, thật đấy."
Anh gật đầu rồi đưa An An ra xe. Con bé ngoái nhìn, vẫy tay gọi "mẹ" thật to. Tôi vẫy tay chào lại. Hoài Cảnh đứng cạnh đỡ chồng khung ảnh, không hề xen vào khoảnh khắc riêng tư của bố con họ. Khi chiếc xe khuất bóng, anh hỏi tôi có muốn dùng bữa tối trước khi tiếp tục dọn dẹp không.
"Muốn chứ. Nhưng anh có thể ghé mua hoa giúp em nữa nhé."
"Mua cho ai?"
"Cho mẹ. Mai là ngày sinh nhật của bà."
Anh đặt khung ảnh xuống. "Để tôi đi cùng em."
Tôi gật đầu. Có những người bước vào đời ta một cách nhẹ nhàng, để rồi đến khi ngoảnh lại, họ đã thuộc lòng đường tới tiệm hoa, vị trí đặt những chiếc bình cũ trong nhà và cách mở cổng sao cho không đánh thức đứa trẻ đang ngủ.
18. Một câu hỏi dưới mái hiên
Mùa đông năm An An lên hai, xưởng Vân Trăng nhận đơn hàng lớn đầu tiên từ một bảo tàng ngoài tỉnh. Tôi phải đi xem hiện vật trong ba ngày, lần đầu tiên xa con lâu đến thế. Trước khi đi, tôi viết lịch sinh hoạt của con ra giấy, dù dì Mẫn và Hoài Cảnh còn thuộc lòng hơn cả tôi. An An níu lấy quai vali, hỏi tại sao mẹ lại mang theo cả đôi giày dính đầy đất.
"Mẹ phải đi làm," tôi giải thích. "Ba ngày nữa mẹ về."
Con bé trầm ngâm hồi lâu rồi hỏi: "Mẹ đi làm món gốm đẹp ạ?"
"Ừ. Mẹ đi xem mấy món đồ gốm cũ."
"Vậy mẹ mang trăng về cho con nhé."
Tôi hứa, dù chẳng biết tìm vầng trăng ở đâu giữa chuyến công tác. Hoài Cảnh lái xe đưa tôi ra ga. Trên đường đi, anh không hỏi tôi có chắc muốn đi không, chỉ nhắc bản ghi chú hiện vật để ở túi ngoài vali. Lúc tàu sắp chuyển bánh, anh bảo: "Ở nhà đã có chúng anh lo. Em cứ yên tâm làm việc."
Tôi nhìn anh qua cửa sổ, chợt thấy câu nói ấy thật đáng quý. Ngày trước, mỗi lần đi công tác hai ngày, tôi phải chuẩn bị sẵn bữa ăn cho Trần Thanh Cảnh, lo anh không tìm thấy chiếc áo đã ủi. Còn bây giờ, tôi có thể lên tàu với cuốn sổ và đôi tay rảnh rang để suy nghĩ về công việc, vì những người tôi yêu thương cũng biết cách chăm sóc lẫn nhau.
Chuyến đi thành công tốt đẹp. Tôi gặp được những người thợ giữ bí quyết làm men cũ, học thêm được cách gia cố miệng chum và mua cho An An chiếc đèn nhỏ hình mặt trăng. Ngày trở về, vừa bước vào cổng đã nghe tiếng con chạy từ sân ra gọi mẹ. Dì Mẫn bảo ba ngày qua con ăn rất ngoan, chỉ tối đầu tiên là đòi ôm áo khoác của tôi để ngủ. Hoài Cảnh đứng trong bếp, một tay lót khăn bưng nồi nóng, tay kia cầm muôi. Trông anh có chút luống cuống, nhưng bữa cơm đã sẵn sàng.
Đêm đó, sau khi An An đã ngủ, tôi và anh ngồi dưới mái hiên. Gió mát lùa qua giàn hoa giấy. Hoài Cảnh đưa tôi một chiếc hộp gỗ nhỏ, giản dị như hộp đựng khuôn của mẹ. Bên trong là một chiếc nhẫn mảnh mai, không đính đá cầu kỳ.
"Anh đã suy nghĩ rất nhiều về thời điểm," anh nói. "Nhưng rồi nhận ra lúc nào hỏi cũng sẽ có đơn hàng, có lịch trình của An An, hay công việc trong xưởng. Đời chúng ta vốn dĩ là như vậy."
Tôi cầm chiếc nhẫn, ngước nhìn anh: "Anh định cầu hôn em ngay lúc đang rửa nồi sao?"
"Anh rửa xong rồi mà."
Tôi bật cười. Anh cũng cười theo, nhưng giọng nói vẫn lộ rõ chút run rẩy.
"Anh muốn cùng em trải qua những ngày bận rộn như thế. Nếu em muốn, chúng ta hãy tổ chức đám cưới. Nếu em cần thêm thời gian, anh vẫn ở đây, và ngày mai vẫn sẽ đưa An An đi xem cá ở thư viện."
Tôi nhớ lại bầu trời rợp bóng drone năm nào, một lời cầu hôn tôi chưa bao giờ được nghe nhưng đã đủ làm cuộc đời mình tan nát. Bây giờ chỉ có đèn hiên, chiếc nồi vừa rửa và người đàn ông đang chân thành hỏi tôi mong muốn điều gì. Tôi không cần một màn trình diễn phô trương để hiểu rằng khoảnh khắc này thực sự thuộc về mình.
"Em đồng ý," tôi nói. "Nhưng ngày mai anh phải đưa cả em đi xem cá cùng nhé."
Hoài Cảnh thở phào, như vừa đặt được gánh nặng lớn xuống. Anh đeo nhẫn cho tôi rồi cúi xuống cười: "Được. Cả nhà chúng ta cùng đi."
Sáng hôm sau, chúng tôi kể cho An An nghe. Con bé chưa hiểu đám cưới là gì, chỉ hỏi có bánh ngọt không. Dì Mẫn đứng sau gật đầu đầy nghiêm túc: "Có bánh. Dì làm." An An lập tức vỗ tay, tuyên bố sẽ mời cả bố Thanh Cảnh cùng ăn bánh.
Tôi và Hoài Cảnh nhìn nhau. Tôi không hứa thay cho anh, cũng không bắt con phải quên đi người bố của mình trong ngày vui của mẹ. Tôi dịu dàng nói: "Mẹ sẽ nói với bố. Còn việc bố có đến được không, bố sẽ tự trả lời con."
Sau đó Trần Thanh Cảnh không dự lễ cưới. Anh nói muốn để ngày đó là ngày của chúng tôi, rồi chiều hôm sau mới đến đón An An như đã hẹn. Anh giúp con chọn tấm thiệp vẽ ông mặt trời để tặng tôi. Ở mặt sau, nét chữ của anh ghi: Chúc em hạnh phúc, Trân Trân. Tôi cất tấm thiệp vào hộp của An An. Tình yêu cũ đã khép lại đủ yên bình để một lời chúc có thể đặt ở đó, mà không hề kéo theo bất kỳ lời hẹn hò nào nữa.
19. Dưới đáy chiếc bát
Ba năm sau, An An đã biết lật ngược tất cả bát đĩa để tìm mặt trăng.
Con bé tìm thấy dấu khắc dưới chiếc bát ăn cơm của dì Mẫn, dưới chiếc cốc tôi dùng mỗi sáng, rồi quay sang trách bố Thanh Cảnh vì chiếc cốc anh mang tới lại không có. Anh đã đặt một nghệ nhân khác làm chiếc cốc đó, nhưng khi nghe con nói liền xin dì Mẫn cho mượn bút vẽ men. Dì bảo muốn có trăng thì phải đến xưởng học, không được vẽ bừa lên cốc đã nung. Cuối cùng anh dành cả chiều Chủ nhật để nặn đất cùng con. Dù hai chiếc cốc méo đến nỗi không xếp chồng lên nhau được, An An vẫn nâng niu chúng như báu vật.
Tôi và Hoài Cảnh làm lễ cưới vào một ngày nắng đẹp đầu hạ. Không tổ chức rầm rộ. Hạ Chi phụ trách hoa, dì Mẫn giành phần nấu ăn, còn Gia Nghi gửi một chiếc bình men xanh cùng lời nhắn hiếm hoi không hề nhắc đến hợp đồng. An An mặc váy vàng, chạy quanh sân, reo lên với mọi người rằng hôm nay mẹ là cô dâu còn con là người giữ nhẫn.
Trước buổi lễ, tôi đứng một mình trong xưởng. Hoài Cảnh bước vào, tay cầm chiếc bát cũ có vết nứt mà mẹ tôi để lại. Anh đã nhờ dì Mẫn giúp tôi gia cố từ lâu, giữ nguyên đường nứt mảnh trên mặt men.
"Anh định tặng quà cưới là một chiếc bát nứt sao?" tôi hỏi.
"Anh sợ nếu sửa nhiều quá sẽ mất đi dấu tay của mẹ em."
Tôi cầm chiếc bát lên. Dưới đáy, nét trăng khuyết vẫn hiện hữu. Đường nứt không biến mất, nhưng chiếc bát đã đủ vững chãi để đặt trên kệ, để chúng tôi chiêm ngưỡng thêm nhiều năm tháng nữa.
"Cảm ơn anh."
Hoài Cảnh nhìn tôi, nghiêm túc hỏi: "Em đã chắc chắn muốn đi cùng anh chưa?"
"Em đã chuẩn bị váy rồi đây."
"Anh đang hỏi em, chứ không hỏi chiếc váy."
Tôi đặt bát lên bàn, nắm lấy tay anh: "Em chắc chắn. Những lúc không chắc chắn về điều gì đó, em sẽ nói. Anh cũng thế mà."
Anh cúi xuống hôn nhẹ lên trán tôi. Ngoài sân, An An gọi lớn vì không tìm thấy hộp nhẫn mà con bé vừa giấu kỹ. Chúng tôi nhìn nhau, bật cười rồi cùng ra ngoài tìm kiếm.
Chiếc hộp nằm dưới giàn hoa giấy, cạnh đôi giày của dì Mẫn. An An ôm chặt lấy nó, khẳng định rằng con chỉ muốn nhẫn được "ngắm hoa trước". Chẳng ai trách con bé cả. Lễ cưới bắt đầu trễ mười phút, dưới nắng vàng xiên qua mái hiên.
Tôi từng nghĩ một mái nhà phải cần ai đó công nhận thì mình mới có quyền bước vào. Sau đó, tôi sống những năm tháng êm đềm cùng con trong căn nhà cũ, sửa lại lò nung, tự tay mở cửa mỗi sáng. Hoài Cảnh đến, rồi ở lại bằng những lời mời và câu trả lời của cả hai. Thanh Cảnh vẫn là bố của An An; chúng tôi học cách cùng nuôi dạy con mà không cần khơi lại tình yêu đã cũ. Mẹ vẫn hiện diện trong dấu trăng khuyết dưới đáy mỗi chiếc bát.
An An đặt hộp nhẫn vào tay tôi, vẻ mặt nghiêm trang như vừa hoàn thành việc hệ trọng nhất đời. Tôi cúi xuống sửa sợi ruy băng trên tóc con. Hoài Cảnh đứng bên cạnh, kiên nhẫn đợi tôi ngẩng lên.
Lần này, tôi sẽ không để ai chọn tương lai thay mình nữa.
Tôi đưa tay cho anh.
-Hết-