Con rể, sổ tiết kiệm này cho con – Chương 12: Nơi chốn cuối cùng của sổ tiết kiệm, sự ấm áp gia đình ngoài tiền bạc

Truyện: Con rể, sổ tiết kiệm này cho con

Sau bữa cơm hôm ấy, Kiến Quốc tiễn hai anh vợ ra cửa, lúc quay vào trên tay có thêm hai túi đồ. Một túi là trà do con trai cả nhét cho anh, một túi là hai chai rượu con trai thứ hai chẳng biết đã đặt lên tủ giày từ lúc nào. Kiến Quốc cất đồ vào tủ bếp, cười bảo với con gái ta: "Các anh trong lòng vẫn hiểu chuyện lắm." Con gái hừ một tiếng, nói: "Hiểu chuyện hay không em chẳng thiết tha. Em chỉ thiết tha mẹ có thể an lòng thôi." Kiến Quốc gật đầu nói: "Mẹ bây giờ có thể an lòng rồi."

Tôi ngồi trong phòng khách nghe thấy lời của hai vợ chồng họ nhưng không lên tiếng. Trong lòng ta hiểu rõ, chuyện này vẫn chưa xong. Tiền vẫn nằm trong tay Kiến Quốc, tuy anh nói năng đâu ra đấy, nhưng ta biết mấy ngày nay anh chắc chắn ngủ không ngon giấc. Con người này, cho anh cả một núi vàng anh cũng chưa chắc đã vui mừng đến thế. Điều anh vui mừng là bà già này vẫn xem anh như người nhà mình. Nhưng tiền để trong tay anh, anh lại sợ họ hàng dị nghị, sợ hai người anh vợ trong lòng không thoải mái, càng sợ ngày nào đó ta đột nhiên cần dùng mà anh không lấy ra được. Con người anh cả đời này chuyện gì cũng muốn chu toàn cho người khác, duy chỉ có bản thân mình là không nghĩ tới.

Quả nhiên, tối hôm đó Kiến Quốc vào phòng ta, ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ cạnh giường, đem cách giải quyết mà anh và con gái ta đã bàn bạc nói lại từ đầu đến cuối cho ta nghe. Anh nói: "Mẹ, bốn trăm năm mươi nghìn này con định thu xếp thế này: Một trăm năm mươi nghìn gửi tiết kiệm có kỳ hạn cho mẹ, một năm quay vòng một lần, lập riêng một tài khoản chuyên dùng cho mẹ khám bệnh, uống thuốc sau này. Số tiền này chưa đến vạn bất đắc dĩ thì không động vào. Một trăm năm mươi nghìn con với Tú Lan giữ lại, nhưng tụi con sẽ không tiêu xài bậy bạ. Trong nhà nếu không có việc gấp thì cứ để yên đó. Còn lại một trăm năm mươi nghìn, con tính trích ra năm mươi nghìn đưa cho vợ chồng anh cả, năm mươi nghìn đưa cho vợ chồng anh hai, coi như là tấm lòng mẹ dành cho các anh ấy. Năm mươi nghìn cuối cùng chia cho hai đứa cháu, cháu ngoại trai và cháu ngoại gái mỗi đứa hai mươi lăm nghìn. Như vậy số tiền này được phân chia rõ ràng minh bạch, không ai nói ra nói vào được gì nữa."

Tôi nghe xong, nửa ngày không nói lời nào.

Kiến Quốc tưởng ta không đồng ý, vội nói thêm: "Mẹ, mẹ đừng nghĩ nhiều, con không phải không muốn nhận số tiền này. Con chỉ nghĩ tấm lòng của mẹ con xin nhận, nhưng nếu thật sự để hết trong tay con thì con ngủ cũng không yên. Phía anh cả anh hai cho họ một chút, không phải là thứ họ đáng được nhận, mà là con thay mẹ làm cho trọn vẹn cái tình. Sau này các anh ấy tới thăm mẹ trong lòng cũng thoải mái hơn. Mẹ thấy sao ạ?"

Tôi nhìn anh. Đôi mắt anh dưới ánh đèn bàn sáng ngời, nếp nhăn nơi khóe mắt xếp từng lớp từng lớp như những vòng tuổi của cây già. Quầng thâm mắt anh đậm rõ rệt, vừa nhìn là biết mấy ngày nay không được nghỉ ngơi đàng hoàng. Tôi bỗng thấy xót xa vô cùng. Anh lo toan cho cái nhà này, lo toan cho ta suốt hai mươi lăm năm, đến phút cuối cùng vẫn còn phải nhọc lòng suy nghĩ chia tiền thế nào để người khác không phải khó chịu. Lòng dạ con người này sao lại chu toàn đến mức ấy chứ.

Tôi thở dài một tiếng, nói: "Kiến Quốc à, số tiền này mẹ đã cho con thì là của con. Con muốn thu xếp thế nào thì thu xếp thế ấy, mẹ không có ý kiến. Nhưng có một điều, phần con và Tú Lan giữ lại không được cứ để đó mãi không tiêu. Các con cũng hơn sáu mươi tuổi cả rồi, cái gì nên ăn thì ăn, nên mặc thì mặc. Chiếc áo phao lông vũ của Tú Lan mặc cũng ngót nghét mười năm rồi nhỉ? Còn con nữa, cổ chiếc áo khoác xanh kia đã sờn rách cả rồi. Sắm cho mình hai bộ quần áo mới không mất mặt đâu."

Kiến Quốc cười, nụ cười làm nheo cả khóe mắt: "Mẹ, mẹ chỉ toàn để tâm mấy chuyện này. Tụi con có quần áo mặc mà. Số tiền này vẫn lấy mẹ làm trọng, tụi con không bị đói đâu."

Tôi lắc đầu: "Con ấy à, chỉ toàn quá thật thà. Tiền này cho con rồi thì là của con, con tiêu lên người con mẹ càng vui hơn. Đừng cứ nghĩ mãi cho mẹ, một bà già như mẹ còn tiêu được mấy đồng? Ăn được mấy miếng cơm? Các con đối tốt với mẹ còn hơn giữ cho mẹ bao nhiêu tiền bạc. Nhưng các con cũng phải đối tốt với bản thân mình một chút. Các con có tốt thì mẹ mới tốt được."

Kiến Quốc cúi đầu không nói gì thêm. Qua một hồi lâu, anh khẽ đáp một tiếng: "Vâng, con nghe lời mẹ."

Hôm sau, Kiến Quốc làm đúng theo những gì anh đã nói. Anh ra ngân hàng chia số tiền thành mấy phần, sổ tiết kiệm và giấy biên nhận được xếp ngay ngắn gọn gàng trong phong bì, mang về đưa cho ta xem. Tôi xem qua từng cái một, không nói gì, chỉ gật đầu. Sau đó, anh đích thân chạy một chuyến lên huyện mang phần của hai người anh vợ sang giao tận tay. Lại chuyển khoản cho cháu ngoại trai và cháu ngoại gái, lũ trẻ đều gọi điện về bảo không lấy, nhưng bị Kiến Quốc chặn lại bằng một câu: "Đây là tấm lòng của bà ngoại các cháu, còn từ chối là thành người ngoài đấy."

Con trai cả nhận được năm mươi nghìn tệ đó bèn gọi điện cho Kiến Quốc bảo: "Em rể, chú làm thế này là vỗ vào mặt anh đấy." Kiến Quốc nói: "Anh à, đây là ý của mẹ. Chúng ta là anh em ruột thịt, không nói mấy lời này. Sau này anh chịu khó về thăm mẹ nhiều hơn nhé." Con trai cả ở đầu dây bên kia im lặng hồi lâu rồi nói: "Mai anh về luôn." Hôm sau nó đến thật, mang theo một nồi canh gà mái già hầm sẵn, lại mua cho ta một đôi giày bông đế mềm. Con trai thứ hai cũng chuyển năm nghìn tệ cho con gái ta, bảo mua chút đồ bổ cho mẹ. Con gái không nhận, nói: "Anh hai, tiền anh cầm về đi. Anh bớt chút thời gian về ăn bữa cơm với mẹ còn hơn mua bất cứ thứ gì."

Thứ Bảy tuần đó con trai thứ hai về thật. Nó đi một mình, cũng chẳng mua gì nhiều, chỉ xách hai hộp điểm tâm. Vào cửa ngồi trò chuyện với ta suốt cả buổi chiều, từ công việc của nó đến con trai nó, rồi lại kể ngày xưa ta nuôi dạy nó ra sao. Lúc sắp về, nó đứng ở cửa nói: "Mẹ, trước đây là con sai. Con cứ nghĩ ngày tháng còn dài, nghĩ mẹ còn khỏe mạnh nên không vội. Lần này chuyện tiền bạc đó làm con hiểu ra một đạo lý: Con người ta không thể cứ chờ đợi sau này. Chờ qua chờ lại, có những chuyện sẽ thực sự bị bỏ lỡ mất."

Tôi vỗ vỗ tay nó, nói: "Con nghĩ thông suốt được là mẹ vui rồi. Sau này thường xuyên ghé chơi, đừng mua đồ đạc gì, vác mồm về ăn cơm là được." Nó cười bảo: "Vâng ạ."

Tờ sổ tiết kiệm bốn trăm năm mươi nghìn đó cứ như vậy từ một món tiền nguyên vẹn phân tán đến từng ngóc ngách trong gia đình. Nhưng nói ra cũng lạ, tiền chia đi rồi, trong nhà ngược lại càng thêm ấm áp. Số lần hai người con trai đến nhà con gái ta còn nhiều hơn cả ba bốn năm trước cộng lại. Chị dâu cả từng ghé qua một lần, mang theo rất nhiều thức ăn, ở trong bếp cùng con gái ta nấu nướng, hai chị em dâu lần đầu tiên không cãi cọ mặt đỏ tía tai. Con dâu thứ hai trong điện thoại giọng điệu cũng mềm mỏng hơn, còn nói muốn đón ta lên tỉnh ở mấy hôm. Tôi cười đáp lời, đi hay không tính sau, có câu nói này là ta mãn nguyện rồi.

Cháu ngoại trai và cháu ngoại gái nhận được hai mươi lăm nghìn đó, đứa thì bảo muốn đưa ta đi Hải Nam tránh rét, đứa thì bảo muốn đổi cho ta một chiếc ghế mát-xa. Tôi vội xua tay nói: "Đừng có tiêu tiền bậy bạ, có lòng thì về thăm bà một cái còn hơn bất cứ thứ gì." Cháu ngoại trai bật cười: "Bà ngoại cứ đợi đấy, tết con đưa bà đi ăn món ngon." Cháu ngoại gái cũng hùa theo, bảo nó muốn học nấu ăn để về nấu một bữa đồ Tây cho ta. Miệng ta mắng quậy phá, nhưng trong lòng lại ngọt ngào như rót mật.

Những thay đổi này con gái ta đều nhìn thấy hết. Có một buổi tối, nó ngồi bên mép giường vừa cắt móng chân cho ta vừa nói: "Mẹ, thật không ngờ tờ sổ tiết kiệm đó lại làm được bao nhiêu là việc. Con trước đây cứ lo lắng sợ mẹ chịu tủi thân." Tôi dựa vào gối nói: "Mẹ không tủi thân. Tiền là thứ tốt, nhưng cũng chẳng phải thứ tốt. Dùng đúng chỗ thì có thể sưởi ấm lòng cả nhà, dùng sai chỗ thì có thể phá nát một mái ấm. Tiền này của mẹ là dùng đúng chỗ rồi."

Con gái ngẩng đầu nhìn ta, ánh mắt long lanh. Nó nói: "Mẹ, mẹ sống thấu đáo hơn bất kỳ ai trong chúng con." Tôi cười bảo: "Thấu đáo gì chứ, chẳng qua là sống lâu năm rồi nên nhìn thấu thôi." Con gái lắc đầu, tiếp tục cúi xuống cắt móng chân. Động tác của nó rất nhẹ nhàng, từng chút một, vô cùng kiên nhẫn. Tôi nằm đó ngửi thấy mùi dầu gội thoang thoảng trên tóc nó, trong lòng cảm thấy an yên vô cùng.

Ngoài cửa sổ màn đêm tĩnh lặng, ánh đèn đường dưới lầu rọi bóng cây lên rèm cửa, đung đưa nhè nhẹ. Tôi nhắm mắt lại, trong đầu lướt qua từng bữa cơm, từng đợt nóng lạnh suốt hai mươi lăm năm qua như đang chiếu một thước phim. Có đắng cay, có ngọt bùi, có gian nan, có niềm vui. Nhưng đến ngày hôm nay, thứ đọng lại trong lòng chỉ còn hơi ấm.

Món tiền ấy cuối cùng cũng đã đâu vào đấy. Nó không mua được tình thân, nhưng lại xâu chuỗi cả gia đình lại với nhau một lần nữa. Nó không mua được ân tình hai mươi lăm năm, nhưng lại khiến giữa ta và Kiến Quốc, giữa ta và gia đình này có thêm một tầng gắn kết sâu sắc hơn. Nói ra cũng lạ, tiền tài thứ này đôi khi thực sự có thể tác thành cho những điều mà tiền bạc không mua nổi. Quan trọng là xem bạn dùng thế nào, dùng cho ai, và vì sao lại dùng.

Nơi chốn của tờ sổ tiết kiệm đã an bài thỏa đáng, ta cuối cùng cũng hiểu được, tiền bạc không mua nổi tình thân, nhưng có thể đền đáp một tấm chân tình.