Năm 1993 Dốc Cạn Gia Tài Thành Toàn Tỷ Tỷ Theo Đuổi Ước Mơ, 30 Năm Sau Cô Ấy Thân Gia Bạc Triệu, Tết Về Quê Cố Ý Trốn Tránh Ta – Chương 3

Truyện: Năm 1993 Dốc Cạn Gia Tài Thành Toàn Tỷ Tỷ Theo Đuổi Ước Mơ, 30 Năm Sau Cô Ấy Thân Gia Bạc Triệu, Tết Về Quê Cố Ý Trốn Tránh Ta

Tôi chưa bao giờ nảy ra ý định viết thư đòi tiền chị cả.

Một lần cũng không.

Không phải ta không khó khăn, mà là ta không muốn làm khó chị. Chị mới vừa đến Thâm Quyến, một mình bôn ba bên ngoài, mỗi một xu kiếm được đều là dùng mồ hôi nước mắt mà đổi lấy. Tôi ở quê nhà, dù sao cũng có cha có mẹ, có miếng cơm nóng. Chị thì sao? Đến ngụm nước nóng cũng phải canh giờ.

Niềm mong mỏi duy nhất của ta là mong chị tốt đẹp. Chị tốt rồi, sự áy náy trong lòng ta cũng giảm đi một phần.

Mùa thu năm đó, trong thư của chị cả có kẹp tiền.

Lần đầu tiên, ba trăm đồng.

Chị viết trong thư: "Tiểu Quân, mấy tháng nay chị tăng ca nhiều, tích cóp được một ít. Gửi về nhà ba trăm trước, đừng có tiết kiệm quá, mua chút đồ ngon cho cha mẹ, nộp học phí cho út. Em cũng phải chăm sóc bản thân cho tốt, đừng có suốt ngày mặc bộ đồ bảo hộ cũ đó."

Ba trăm đồng. Vào mùa thu năm 1993 ở cái huyện nhỏ này, bằng hơn ba tháng lương của ta.

Mẹ ta cầm tờ phiếu chuyển tiền, đứng ở gian chính, vái ba vái ra ngoài cửa, miệng lầm bầm khấn vái, cũng chẳng biết là khấn ai.

Tôi đạp xe ra bưu điện rút tiền, trên đường gặp bà Vương. Bà Vương cười nói: "Tiểu Quân, chị cả cháu gửi tiền về à? Ái chà, mới đi có mấy tháng? Đúng là đứa trẻ có lương tâm!"

Tôi cười cười, trong lòng lần đầu tiên cảm thấy, quyết định ban đầu đó không sai.

Lúc đó ta thực sự tưởng rằng, ngày tháng sau này sẽ mỗi năm một tốt lên. Chị cả đứng vững chân ở Thâm Quyến, kiếm được càng ngày càng nhiều; ta ở quê nhà trông nom cha mẹ, bình an ổn định. Đợi chị làm nên trò trống rồi, về thăm một chuyến, cả nhà chúng ta vui vẻ ngồi quây quần ăn bữa cơm, trò chuyện.

Tôi không mưu cầu chị cho ta bao nhiêu tiền, chỉ mong chị bình an vô sự, mong chị nhớ rằng, ở nhà vẫn có người đang đợi chị.

Tối hôm đó, ta viết một bức thư hồi âm. Viết đi viết lại mấy lần, xé đi mấy tờ giấy, cuối cùng chỉ còn lại vài dòng chữ:

"Chị, tiền nhận được rồi. Cha mẹ sức khỏe đều tốt, út học hành có tiến bộ, việc ở nhà máy của em cũng thuận lợi. Chị ở Thâm Quyến một mình, đừng có liều mạng quá, sức khỏe là quan trọng nhất. Chuyện tiền bạc không gấp, chị cứ chăm sóc bản thân trước đã."

Tôi vốn định nói "Em nhớ chị", nghĩ đi nghĩ lại thấy sến súa quá, nên gạch đi.

Bức thư đó, sáng sớm hôm sau ta đã ném vào hòm thư của bưu điện xã.

Trên đường về, ta đạp xe, ngẩng đầu nhìn trời. Nơi phương Nam xa xôi tít tắp, bầu trời xám xịt. Chị ta đang ở hướng đó. Chị đang ở trên dây chuyền sản xuất, một ngày làm mười hai tiếng, gót chân nứt nẻ, vẫn còn đang gửi tiền về cho ta.

Nghĩ đến đó, mũi ta lại hơi cay cay.

Ngàn dặm cách trở, một tờ thư mỏng nối lại tình thủ túc, chỉ là chẳng ai nhìn rõ tương lai vận mệnh sẽ được viết lại như thế nào.

Lúc đó ta còn chưa biết, chỉ vài năm sau đó, thư từ sẽ càng ngày càng ít đi. Chị cả ta cũng sẽ ở nơi Thâm Quyến đó, dần dần sống thành một dáng vẻ mà ta không còn nhận ra.

Thời gian là thứ không chịu nổi việc ngoảnh đầu nhìn lại nhất.

Ngày tháng cứ thế trôi qua từng ngày, chẳng mấy chốc đã qua ba bốn năm. Chị cả, người đã theo đoàn tàu hỏa xập xệ năm 1993 đi xa, cũng đã cắm rễ ở Thâm Quyến, chỉ là thư chị gửi về nhà dần dần thưa thớt hẳn.

Ban đầu là nửa tháng một bức, sau đó biến thành một tháng một bức, về sau nữa, hai ba tháng cũng chưa chắc có một bức. Nội dung cũng càng ngày càng ngắn, từ hơn nửa trang giấy thu lại còn vài dòng chữ. Chẳng qua là "công việc bận, sức khỏe tốt, đừng lo", hoặc giả là "dạo này đổi việc rồi, địa chỉ thay đổi, đợi ổn định rồi sẽ viết thư sau".

Cha ta miệng không nói nhưng trong lòng thực sự rất khó chịu. Mỗi dịp lễ Tết, nhân viên bưu điện đi ngang qua đầu làng, cha ta đều phải rướn cổ nhìn theo rất lâu. Có mấy lần, ông giả vờ quét sân trước cổng, thực chất là để đợi thư.

Mẹ ta thì khỏi phải nói, ngày nào cũng lầm bầm Tú Lan sao vẫn chưa có thư, có phải gặp chuyện gì rồi không, có phải mệt đến đổ bệnh rồi không.

Tôi ngoài miệng an ủi họ: "Thâm Quyến nơi đó, mỗi ngày một khác, bận rộn lắm, không có tin tức gì tức là tin tốt." Nhưng trong lòng cũng có chút trống trải.

Mùa đông năm chín mươi lăm, chị cả gọi cuộc điện thoại đầu tiên từ Thâm Quyến về.

Điện thoại gọi đến nhà bí thư chi bộ làng, bí thư dùng loa phát thanh gọi cha ta đến nghe. Cha ta khoác áo bông, giẫm lên tuyết, bước thấp bước cao chạy về phía đông làng. Trong điện thoại, giọng chị cả lúc đứt lúc nối, tín hiệu không tốt, còn lẫn tiếng rè rè. Cha ta chỉ nghe rõ được mấy câu: "Cha, con vẫn khỏe, đừng lo lắng."

Cha ta cầm ống nghe, há miệng, ngàn lời vạn chữ, cuối cùng chỉ nói được bốn chữ: "Ở nhà đều tốt."

Đợi cúp điện thoại, cha ta ngồi xổm trước cổng nhà bí thư, hút nửa điếu thuốc, hốc mắt đỏ hoe.

Tôi không hỏi tại sao ông khóc. Tôi biết, ông nhớ chị cả rồi.

Và lúc đó, ta cũng đã lập gia đình.

Vợ ta tên là Chu Tố Phân, là người làng bên, gia đình cũng là nông dân chất phác. Chúng ta quen nhau qua người mai mối, tìm hiểu hơn nửa năm, thấy hợp nhau nên tổ chức đám cưới vào mùa thu năm chín mươi lăm. Đám cưới tổ chức giản dị, ba bàn tiệc, mấy tràng pháo, đến cả bộ "tứ đại kiện" ra hồn cũng không sắm đủ.

Tố Phân là một người phụ nữ hiểu chuyện. Cô ấy biết gia cảnh nhà ta mỏng, biết chuyện năm đó ta dốc sạch tiền tiết kiệm tiễn chị cả đi Thâm Quyến, chưa bao giờ oán trách nửa lời. Sau khi kết hôn, cô ấy cùng ta quán xuyến việc nhà, chăm sóc cha mẹ ta, ngày tháng tuy thanh đạm nhưng ổn định.

Mùa xuân năm chín mươi sáu, út thi đỗ vào trường trung cấp, đi học ở tỉnh lỵ. Gánh nặng trong nhà lại tăng thêm một phần.

Sức khỏe mẹ ta ngày một kém, thuốc uống càng ngày càng nhiều. Huyết áp của cha ta lúc tốt lúc xấu, việc đồng áng việc nhà phần lớn đè lên vai ta và Tố Phân. Những năm đó, ta vẫn làm công việc tạm thời ở nhà máy nông cơ, lương tăng lên một trăm hai mươi đồng, nhưng vẫn không đủ lấp vào những lỗ hổng trong nhà.

Những ngày đó, ta thường nhớ về hồi chị cả mới đi Thâm Quyến, cách dăm ba bữa lại gửi tiền về. Ba trăm, năm trăm, có khi là bốn trăm. Số lần không nhiều, nhưng mỗi khoản đều rất thực tế. Tiền thuốc của cha, tiền học của út, tiền dầu muối trong nhà, một nửa là dựa vào tiền chị cả gửi về mới chống đỡ được.

Nhưng đến sau năm chín mươi bảy, tiền cũng dần dần đứt đoạn.

Không phải chị cả không đưa, mà là bản thân chị cũng không dễ dàng gì.

Trong thư chị có nhắc đến loáng thoáng một số việc: Nhà máy làm ăn không tốt, chị đã nhảy việc, đến một công ty thương mại làm nhân viên kinh doanh; sau đó công ty đó cũng sập, chị lại đi làm việc khác. Về sau nữa, chị nói mình đang học làm kinh doanh nhỏ, đi theo người ta buôn bán linh kiện điện tử, có lúc kiếm được chút ít, cũng có lúc lỗ vốn không ít.

Tôi có thể thấy được, chị cả ở Thâm Quyến chìm nổi không ít, chịu khổ không ít. Tính tình chị hiếu thắng như thế, ở một nơi như vậy vật lộn cầu sinh, nỗi khổ trong lòng chắc chắn không ít hơn chúng ta.

Tôi chỉ không ngờ rằng, mối liên hệ của chị với gia đình lại nhạt đi nhanh đến thế.

Mùa thu năm đó, ta ra bưu điện gửi sinh hoạt phí cho út, tiện thể viết cho chị cả một bức thư. Trong thư ta vẫn báo tin vui không báo tin buồn như cũ, nói ở nhà đều tốt, cha mẹ sức khỏe vẫn ổn, út học hành khá tốt, Tố Phân đang mang thai, nhà sắp thêm người rồi. Tôi còn nói: "Chị, chị cứ bận việc của chị, không cần lo lắng cho nhà đâu, có rảnh thì về thăm nhà một chuyến. Út cứ nhắc chị mãi."

Bức thư đó gửi đi xong, đợi một tháng rưỡi mới nhận được hồi âm.

Thư rất mỏng, chỉ có một tờ giấy. Chị cả nói: "Tiểu Quân, dạo này chị thực sự quá bận, chuyện làm ăn bù đầu bối rối. Đợi chị qua được đợt này, nhất định sẽ về thăm mọi người. Em dâu mang thai rồi, em phải chăm sóc cô ấy nhiều vào. Chuyện tiền bạc, bây giờ tay chị đang kẹt, thực sự không lấy ra được, đợi qua khỏi cửa ải này rồi tính sau."

Tôi cầm bức thư, lật đi lật lại xem mấy lần.

Nói thật lòng, nhìn thấy mấy chữ "chuyện tiền bạc", lòng ta có chút nghẹn lại. Bởi vì ta chưa bao giờ mở miệng đòi tiền chị, cũng chưa bao giờ lấy chuyện năm xưa ra làm cái cớ một lần nào. Vậy mà chị lại chủ động nhắc đến, giống như sợ ta mở miệng đòi vậy.

Nhưng nghĩ lại, lại thấy mình đa nghi. Chị cả lăn lộn ở Thâm Quyến không dễ dàng gì, tay kẹt là sự thật. Chị sợ liên lụy đến nhà, trong lòng áy náy nên mới viết như vậy.

Tôi cất bức thư vào ngăn kéo, không viết lại nữa.

Tối hôm đó, Tố Phân bụng mang dạ chửa ngồi dưới đèn khâu đế giày, thấy ta thẫn thờ, khẽ hỏi: "Chị cả lại gửi tiền về à?"

Tôi lắc đầu.

Tố Phân sững lại một chút, nói: "Không sao, mình tự mình cũng sống được."

Tôi ừ một tiếng, trong lòng ngổn ngang trăm mối.

Tháng Chạp năm chín mươi bảy, Tố Phân sinh một đứa con gái, tên mụ là Viên Viên. Cha mẹ ta mừng rỡ khôn xiết, bế cháu nội đi quanh sân. Tôi cũng vui, cảm thấy ngày tháng tuy túng quẫn nhưng dù sao cũng có hy vọng.

Sang năm mới, út tốt nghiệp trung cấp, làm việc ở một công ty nông cơ trên huyện, có thể tự lo cho bản thân rồi. Gánh nặng trong nhà nhẹ đi đôi chút, sức khỏe cha ta cũng dần ổn định. Tôi cứ tưởng ngày tháng sẽ từ từ tốt lên.

Nhưng phía chị cả, thư từ càng ít đi. Đến sau này, cả năm cũng chưa chắc có một bức. Thỉnh thoảng có một cuộc điện thoại, cũng chỉ dăm ba câu, nói chưa được mấy câu đã cúp. Trong điện thoại, giọng điệu của chị ngày càng khách sáo, ngày càng xa cách.

"Ở nhà đều tốt chứ? Ừm, tốt là được rồi. Bên này chị bận, hôm khác lại gọi."

Hôm khác, thường thường là nửa năm, một năm.

Hàng xóm thỉnh thoảng hỏi thăm: "Tiểu Quân, chị cả cháu ở Thâm Quyến thế nào rồi? Lâu lắm không nghe cháu nhắc đến."

Tôi cười nói: "Bận lắm ạ, việc làm ăn càng ngày càng lớn, không có thời gian về."

Miệng nói vậy, nhưng trong lòng hiểu rõ, chị cả đã lâu lắm rồi không nói chuyện tử tế với gia đình một lần nào. Tôi không biết chị ở Thâm Quyến rốt cuộc đang làm gì, sống có tốt không, có gặp khó khăn gì không. Chị không nói, ta cũng chẳng hỏi được.

Có đôi khi lễ Tết, mẹ ta sẽ gói thật nhiều sủi dảo, nói: "Tú Lan thích ăn nhất là nhân hẹ trứng gà, ở Thâm Quyến không được ăn đâu." Nói đoạn lại quẹt nước mắt.

Cha ta liền quát bà: "Thôi đi! Tết nhất khóc lóc cái gì! Nó ở ngoài kia ăn ngon mặc đẹp, cần gì bà phải lo?"

Nhưng cha ta quát xong, bản thân cũng im lặng hút thuốc nửa ngày.

Những năm đó, ta dần dần hiểu ra một đạo lý: Giữa người với người, cách trở ngàn non muôn nước, thời gian dài ra, tình nghĩa đậm sâu đến mấy cũng sẽ từ từ nhạt đi. Không phải ai cố ý muốn xa lánh, mà là ai cũng có ngày tháng của riêng mình phải sống, có khó khăn của riêng mình phải gánh.

Gió thổi từ phương Nam mỗi năm một ấm hơn, Thâm Quyến cũng mỗi năm một phồn hoa hơn. Chị ta ở nơi đó, đã sống thành một dáng vẻ mà ta không thể tưởng tượng nổi. Còn ta, vẫn cứ trông coi cái huyện nhỏ này của chúng ta, trông coi cha mẹ, trông coi Tố Phân và Viên Viên, trông coi đồng lương hơn một trăm đồng mỗi tháng.

Tôi không đợi thư nữa.

Cũng không còn cách dăm ba bữa lại ra bưu điện gửi đồ nữa.

Chỉ là thỉnh thoảng nhìn thấy đoàn tàu hỏa xập xệ đi về hướng Nam, lòng lại thắt lại một cái, như bị thứ gì đó châm nhẹ vào.