Năm 1993 Dốc Cạn Gia Tài Thành Toàn Tỷ Tỷ Theo Đuổi Ước Mơ, 30 Năm Sau Cô Ấy Thân Gia Bạc Triệu, Tết Về Quê Cố Ý Trốn Tránh Ta – Chương 2

Truyện: Năm 1993 Dốc Cạn Gia Tài Thành Toàn Tỷ Tỷ Theo Đuổi Ước Mơ, 30 Năm Sau Cô Ấy Thân Gia Bạc Triệu, Tết Về Quê Cố Ý Trốn Tránh Ta

Cha ta cười lạnh một tiếng, môi run rẩy hồi lâu, buông lại một câu: "Anh cho mượn? Anh lấy cái gì mà cho mượn? Bản thân anh một tháng kiếm được mấy đồng anh không rõ sao? Đó là tiền dưỡng già của ta, ta còn trông cậy vào nó để sống nốt đời đấy!"

Lời thô nhưng thật.

Số tiền đó đúng là tiền mồ hôi nước mắt cha ta tích cóp hơn nửa đời người. Chút lương chết ở hợp tác xã cung tiêu, cộng thêm những đồng tiền lẻ tiết kiệm được bình thường, từng tờ từng tờ, tích cóp mãi mới được hơn ba ngàn. Ở thời đại đó, hơn ba ngàn đồng đủ cho một gia đình ở huyện nhỏ sống cả năm.

Tôi biết mình làm vậy là ngang ngược. Nhưng ta cũng biết, nếu lần này không giúp chị cả, cả đời này chị có lẽ thực sự không đi nổi nữa.

Tôi ngồi xổm dưới gốc hòe già trong sân, im lặng hồi lâu rồi nói: "Cha, số tiền này coi như con mượn của cha. Sau này con sẽ trả dần."

Cha ta không đáp lời, vào nhà đóng sầm cửa lại.

Mẹ ta đứng ở cửa bếp, nhìn ta, rồi lại nhìn căn phòng của cha ta, nước mắt chực trào. "Tiểu Quân, con để mẹ nghĩ thêm chút nữa, được không? Nghĩ thêm chút nữa."

Tôi nói: "Mẹ, đừng nghĩ nữa. Không đợi được đâu."

Những ngày đó, không khí trong nhà đè nén đến mức người ta không thở nổi. Cha ta không nói chuyện với ta, lúc ăn cơm thì bưng bát ngồi thật xa, cách ta một cái bàn mà như cách một con sông. Mẹ ta khuyên hết lời này đến lời khác cũng không lay chuyển được.

Chị cả ban đầu nhất quyết không chịu nhận.

"Chị không thể lấy hết vốn liếng của nhà mình mà đi được." Chị đỏ hoe mắt nói với ta, "Tiểu Quân, tâm ý của em chị nhận rồi. Chuyện tiền bạc chị tự nghĩ cách, cùng lắm là đi vay nặng lãi."

Tôi chặn đứng lời chị ngay lập tức: "Vay nặng lãi mà chị cũng dám đụng vào? Đến Thâm Quyến còn chưa kiếm được tiền, thứ đó có thể nuốt chửng chị đấy. Nghe em, rút tiền tiết kiệm trong nhà ra, chị dùng trước. Đợi chị đứng vững chân ở bên đó rồi thì gửi về từng chút một."

Chị cả lắc đầu, nước mắt lã chã rơi. "Vậy còn cha mẹ thì sao? Út còn phải đi học, trong nhà sao có thể không còn một xu dính túi?"

Tôi nói: "Em có lương mà. Không chết đói được đâu."

Chị cả nhìn ta, bỗng nhiên bật khóc thành tiếng.

Nói thật lòng, ta cũng có tư tâm. Tôi luôn cảm thấy, chị cả đời này không nên chôn vùi trong nhà máy dệt. Chị là người hiếu thắng như thế, tay nghề lại tốt, đầu óc lại linh hoạt, đến nơi như Thâm Quyến, chưa biết chừng có thể làm nên trò trống gì. Số tiền này để ở nhà cũng chỉ là tiền chết; nhưng đưa cho chị cả, có lẽ chính là một cơ hội để đổi đời.

Mấy ngày đó, ta cầm sổ tiết kiệm trong tay, lật đi lật lại xem. Ba ngàn hai trăm sáu mươi đồng.

Ngày đi rút tiền, ta đặc biệt xin nghỉ nửa buổi, đạp xe đến quỹ tiết kiệm của huyện. Nhân viên thu ngân ở quầy quen mặt ta, vừa thấy ta rút toàn bộ, mắt tròn mắt dẹt: "Lâm Tiểu Quân, anh định làm gì thế? Không sống nữa à?"

Tôi cười cười: "Có việc gấp."

Thu ngân nhỏ giọng hỏi: "Cha anh có biết không?"

"Biết ạ."

Anh ta không nói nữa, cúi đầu làm thủ tục cho ta. Ba xấp tiền "Đại Đoàn Kết", còn có một nắm tiền lẻ, được xếp ngay ngắn trên quầy. Tôi dùng báo cũ bọc ba lớp, nhét vào trong ngực, trên đường đạp xe về nhà, vị trí trước ngực đó nặng trịch.

Tin tức trong làng truyền đi rất nhanh. Chưa đầy hai ngày, chuyện ta "dốc sạch gia tài tiễn chị cả đi Thâm Quyến" đã lan truyền khắp nửa cái làng.

Nhất thời, lời ra tiếng vào đủ kiểu.

Bà vương hàng xóm sang chơi, nắm tay mẹ ta, vẻ mặt đau xót: "Nhà bà đúng là hồ đồ mà! Con gái con lứa chạy ra ngoài, liệu có ổn không? Thâm Quyến là nơi nào chứ? Thế giới phồn hoa, người đi rồi lòng dạ cũng đổi thay, kiếm được tiền rồi còn nhận ra các người là ai không? Tiền cũng chẳng mang về đâu!"

Bác Trần ở đầu đông làng vác cuốc từ ngoài đồng về, chuyên môn rẽ qua cửa nhà ta, đưa cho ta điếu thuốc, nói: "Tiểu Quân, cháu là người hậu đạo. Không phải bác nói cháu đâu, tiền này ấy mà, phải có đi có lại. Chỉ dựa vào một lời hứa, thì đáng giá bao nhiêu?"

Tôi cười cười, không tiếp lời.

Thật ra những đạo lý họ nói ta đều hiểu. Tôi cũng biết chuyện này có rủi ro, có lẽ đúng như họ nói, tiền vung ra không nghe thấy tiếng vang.

Nhưng tối hôm đó, ta đi ngang qua khu tập thể nhà máy dệt, thấy cổng nhà máy tối om, mấy con chó hoang đang bới rác tìm ăn bên đống rác. Mấy nữ công nhân ngồi xổm bên cạnh những chiếc máy đã ngừng hoạt động, vừa thu dọn đồ đạc vừa quẹt nước mắt. Tôi nhớ đến chị cả cũng từng ngồi ở trong đó, một ngày đứng tám tiếng đồng hồ, tay đầy vết chai.

Tôi tự nhủ thầm trong lòng: Đánh cược một lần này.

Không cược chị cả sau này mang được bao nhiêu tiền về, mà cược vào cái tính không cam chịu, chịu thương chịu khó của chị.

Tối hôm rút tiền về, ta trải ba ngàn hai trăm sáu mươi đồng lên giường, chia làm ba phần. Hai ngàn năm đưa cho chị cả làm lộ phí và phí sinh hoạt ban đầu, năm trăm để lại cho gia đình ứng phó lúc cấp bách, hai trăm sáu còn lại, ta mua cho chị cả những thứ ăn dùng trên đường.

Cha ta cứ mãi không lộ diện. Đến nửa đêm, ông đẩy cửa phòng ta, đứng ở cửa, giọng khàn khàn: "Thực sự muốn đi?"

Tôi ngẩng đầu: "Đi ạ."

Cha ta im lặng rất lâu, cuối cùng thở dài một tiếng: "Được. Tự anh quyết định, sau này đừng hối hận là được."

Cha ta xưa nay cứng miệng, nhưng ta biết, ông đã nới lỏng rồi.

Sáng sớm hôm sau, ta đạp xe chở chị cả lên huyện, mua khăn mặt mới, bàn chải đánh răng, một đôi giày giải phóng bền chắc, lại cắt mấy thước vải pô-pơ-lin, bảo mẹ ta gấp rút may cho hai bộ quần áo thay đổi. Hành lý xếp vào một chiếc túi vải bạt màu xám xịt, căng phồng.

Trên đường về, chị cả ngồi ở yên sau xe đạp của ta, suốt quãng đường không nói lời nào. Gió thổi tóc chị bay loạn xạ, có mấy sợi quét vào sau gáy ta, ngứa ngáy.

Đến đầu làng, chị bỗng nhảy xuống khỏi yên sau, đứng đó, đỏ hoe mắt nói: "Tiểu Quân, chị đi chuyến này, trong nhà trông cậy cả vào em."

Tôi quay đầu nhìn chị, nói: "Chị cứ yên tâm mà đi."

Tối đó, cha mẹ ta đều đi ngủ sớm. Tôi nghe thấy trong phòng bên cạnh có tiếng sột soạt, giống như mẹ ta đang quẹt nước mắt. Chị cả tự mình ngồi ở gian chính khâu túi áo trong, bọc tiền từng lớp từng lớp, mặc sát người.

Tôi đứng trong sân, ngẩng đầu nhìn trời. Mùa xuân năm 1993, bầu trời đêm rất trong, những ngôi sao thấp đến mức tưởng như đưa tay ra là chạm tới.

Tôi không biết Thâm Quyến ở đâu, không biết nơi đó trông như thế nào. Tôi chỉ biết, từ ngày mai, chị cả ta sẽ rời khỏi cái huyện nhỏ nơi chị đã sống hai mươi bốn năm này, để đến một thế giới hoàn toàn xa lạ.

Mà thứ ta có thể cho chị, ngoài chút tiền ít ỏi đến đáng thương kia, chính là một câu "chị cứ yên tâm mà đi".

Đêm khuya hôm đó, ta nằm trên giường, nhìn trần nhà, nghe tiếng chị cả trở mình ở phòng bên, trong lòng bỗng nảy ra một ý nghĩ kỳ lạ.

Lần biệt ly này, chẳng lẽ là cả đời sao?

Ngay sau đó ta mắng thầm bản thân một câu, nghĩ gì thế không biết, chị cả không phải hạng người vong ơn bội nghĩa.

Tôi dốc hết gia tài trong nhà tiễn chị bôn ba tiền đồ, chẳng ai ngờ được ba mươi năm sau, lại là kết cục như thế này.

Bức thư đầu tiên của chị cả gửi từ Thâm Quyến về là nửa tháng sau mới tới.

Chiều hôm đó, nhân viên bưu điện đạp xe ngang qua đầu làng, để lại một bức thư, đóng dấu bưu điện Thâm Quyến. Mẹ ta đang cho gà ăn trong sân, vừa nghe nói có thư, cái gáo trong tay rơi bộp xuống đất, gào to gọi cha ta. Cha ta từ trong nhà chạy ra, tay chân không còn linh hoạt nữa, tay bóc thư run bần bật.

Thư không dài, hơn nửa trang giấy, chữ hơi nhỏ nhưng ngay ngắn. Chị cả nói, chị đã đến Thâm Quyến, sư phụ đã đón chị, sắp xếp chị vào nhà máy điện tử ở Long Cương đó rồi, làm công nhân lắp ráp trên dây chuyền, một ngày làm mười hai tiếng, một tháng lương cơ bản cộng tiền tăng ca có thể nhận được hơn bốn trăm đồng. Ở trong ký túc xá tập thể của nhà máy, mười mấy người một phòng kê giường tầng gỗ, điều kiện bình thường nhưng có thể tạm bợ được.

"Con không sợ khổ, có thể tăng ca bao nhiêu thì tăng ca bấy nhiêu, kiếm thêm được đồng nào hay đồng nấy. Đợi tích cóp được tiền, con sẽ gửi về nhà." Chị viết như vậy trong thư.

Cuối thư còn thêm một câu: "Tiểu Quân, em chăm sóc cha mẹ cho tốt, đừng để chị lo lắng."

Mẹ ta nghe xong, ngồi bệt xuống bậc cửa quẹt nước mắt. Cha ta gấp bức thư lại, nhét vào túi áo ngực, cả ngày không lấy ra.

Sau đó, thư từ trở thành thứ được mong đợi nhất trong nhà chúng ta.

Chị cả khoảng nửa tháng lại gửi một bức thư. Nội dung các bức thư đại đồng tiểu dị, nhưng lần nào cũng khiến mẹ ta cầm lấy lật đi lật lại xem, xem một lần khóc một lần. Bà nói, nơi xa xôi như thế, ngày tháng khổ cực như thế, Tú Lan là con gái, làm sao mà chịu đựng nổi.

Thật ra trong thư chị cả chưa bao giờ kể khổ. Chị chỉ kể chuyện ở nhà máy, kể nhà ăn ăn món gì, kể công nhân trong ký túc xá đến từ khắp mọi miền đất nước, kể chị đã tăng ca mấy đêm, tháng này kiếm thêm được bao nhiêu tiền. Thỉnh thoảng cũng hỏi thăm ở nhà, hỏi sức khỏe cha mẹ, hỏi thành tích của út, hỏi công việc của ta có thuận lợi không.

Nhưng chị càng không kể khổ, ta càng biết chị khổ.

Có một lần, chị vô tình nhắc đến trong thư rằng ký túc xá không có nước nóng, đi làm ca đêm về, rửa mặt rửa chân đều phải dùng nước lạnh. Mùa đông là khó khăn nhất, gót chân nứt nẻ, phải dán băng dính rồi tiếp tục đi làm.

Mẹ ta vừa nghe thấy, lập tức khóc không kìm được. Cha ta cúi đầu, dụi tắt mẩu thuốc rồi lại châm lên.

Tôi không nói gì, hôm sau lên huyện, bỏ ra mấy đồng mua hai túi lớn thuốc mỡ trị nứt nẻ, lại mua mấy đôi tất dày, gửi theo địa chỉ trong thư. Cước bưu điện không rẻ, nhưng ta nghĩ, có thể giúp chị dễ chịu hơn chút nào hay chút nấy.

Ngày tháng ở nhà đúng là túng quẫn thật rồi.

Tôi một tháng tám mươi bảy đồng năm hào, cộng thêm chút tiền hưu của cha ta, tiền học phí của út, tiền thuốc Bắc của mẹ ta, chi tiêu hàng ngày, khoản nào cũng không bớt được. Trước đây trong nhà có hơn ba ngàn tiền tích cóp đó chống đỡ, ngày tháng tuy thanh đạm nhưng không đến mức phải bấm ngón tay mà sống. Giờ đây thực sự là một xu cũng phải tính toán.

Nửa năm đó, ta học hút thuốc, hút loại rẻ nhất hiệu "Phong Thu", một hào năm một bao. Trên bàn ăn bữa nào cũng là bắp cải, khoai tây, thịt thì cả tháng không thấy một lần. Út đang tuổi lớn, thỉnh thoảng nửa đêm kêu đói, mẹ ta lại pha cho nó bát nước đường đỏ, dỗ dành cho qua chuyện.

Huyết áp của cha ta không ổn định, có một ngày đang phơi lương thực trong sân, mắt tối sầm lại, suýt nữa ngã nhào. Tôi và mẹ sợ khiếp vía, mượn chiếc xe ba bánh của bà Vương hàng xóm, đưa ông đến trạm xá xã. Bác sĩ nói, phải tĩnh dưỡng, không được làm việc nặng, không được tức giận.

Cha ta nằm trên giường bệnh, môi trắng bệch, nhìn ta một cái, nhỏ giọng nói: "Tiểu Quân, số tiền đó, coi như cha cho Tú Lan rồi. Con đừng có ôm hết vào mình nữa."

Sống mũi ta cay cay, quay mặt đi chỗ khác.

Nói thật, quãng thời gian đó mỗi ngày nằm trên giường, đầu óc ta đều quay cuồng không ngừng. Sáng mở mắt ra, nghĩ đến hôm nay trong nhà phải tiêu bao nhiêu tiền; tối nhắm mắt lại, nghĩ đến ngày tháng của chị cả ở Thâm Quyến có khá khẩm hơn chút nào không.