Tôi đã không nghe lời cậu họ, cũng không nghe lời Tố Phân.
Không phải cảm thấy họ nói không đúng, mà là ta không làm nổi loại chuyện đó. Đời này ta sống không tính là cứng cỏi, nhưng có một điểm vẫn giữ được: Không làm chuyện gì khiến bản thân nửa đêm tỉnh giấc phải đỏ mặt.
Sau Tết, ngày tháng vẫn như cũ. Tôi trông kho ở điểm logistics, mỗi ngày bốc vác hàng, ghi chép sổ sách, bận rộn từ sáng đến tối. Viên Viên về tỉnh đi làm rồi, út cũng về trấn mở tiệm tạp hóa. Trong nhà lại chỉ còn hai người ta và Tố Phân, quạnh quẽ vô cùng.
Có một buổi tối, Tố Phân ngồi dưới đèn vá quần áo, bỗng nhiên hỏi ta: "Tiểu Quân, anh có hận chị cả không?"
Tôi ngồi bên bàn bóc lạc, bóc hồi lâu mới nói: "Hận không nổi. Chỉ là thấy lạnh lòng thôi."
Tố Phân im lặng một lát rồi gật đầu: "Em cũng không phải bảo anh hận chị ta. Em chỉ cảm thấy, anh dù sao cũng phải tìm chị ta nói chuyện. Không phải đòi tiền, mà là đòi một câu nói. Chị ta cứ trốn tránh anh như vậy, cái nút thắt trong lòng anh mãi mãi không gỡ ra được."
Tôi cười cười: "Gỡ không được thì không gỡ. Đều cái tuổi này rồi, còn trông chờ vào một câu trả lời mà sống sao?"
Tố Phân thở dài, không nói thêm gì nữa.
Thật ra ta lừa được Tố Phân chứ không lừa được chính mình.
Làm sao ta có thể không muốn hỏi? Những chuyện ta muốn hỏi quá nhiều. Muốn hỏi chị còn nhớ cảnh tượng ở sân ga đó không, muốn hỏi chị còn nhớ những lời đã nói lúc đó không, muốn hỏi chị trong ba mươi năm ở Thâm Quyến này, có khoảnh khắc nào từng nhớ đến người em trai ở quê cũ này không.
Nhưng ta không dám hỏi. Bởi vì ta sợ câu trả lời còn làm lòng người lạnh lẽo hơn cả sự im lặng.
Sau khi vào xuân, đêm nào cũng mưa. Tiếng mưa rơi trên tấm lợp xi măng trong sân kêu tí tách tí tách, phiền phức vô cùng. Cái bệnh mất ngủ của ta lại tái phát, thường xuyên nửa đêm thức dậy, đứng ở cửa gian chính hút thuốc, nhìn nước mưa từ hiên nhà chảy xuống như chuỗi hạt đứt dây.
Những đêm đó, ta luôn không tự chủ được mà nhớ về ngày xưa.
Nhớ về lúc còn rất nhỏ, chị cả dẫn ta và út ra bờ sông sau làng chơi. Chị xắn ống quần xuống nước mò ốc, bảo ta đứng trên bờ trông chừng út. Út nhỏ, đứng bên mép nước với tay hái hoa dại, chân trượt một cái suýt ngã xuống sông. Chị cả lao tới, một tay túm lấy út, bản thân lại hụt chân ngã xuống nước, đầu gối va vào đá chảy bao nhiêu máu. Chị đau đến mức môi trắng bệch, vậy mà còn quay lại an ủi chúng ta: "Không đau không đau, chị không đau đâu."
Nhớ về năm ta học tiểu học, đứa bạn cùng bàn cướp hộp bút của ta, dùng đầu bút chì đâm vào mu bàn tay ta. Tôi đánh không lại nó, về nhà mu bàn tay đầy những nốt máu. Chị cả nhìn thấy, trưa hôm sau chạy đến trường chặn đường đứa bé đó, ép nó phải xin lỗi ta. Lúc đó chị dáng người không cao, gầy gầy nhỏ nhỏ, vậy mà đứng đó một cái, mắt trợn lên, đứa bé đó sợ đến phát khóc.
Nhớ về năm ta bỏ học cấp hai, một mình trốn trong chăn khóc. Chị cả ngồi bên mép giường ta, nhét chiếc cặp sách cũ của chị vào tay ta, nói: "Tiểu Quân, em thông minh hơn chị, em học cho tốt vào, chị nuôi em." Tôi cũng chẳng học thành tài, nhưng tấm lòng đó của chị, ta vẫn luôn ghi nhớ.
Nhớ về mùa xuân năm 1993 đó, ta rút toàn bộ tiền tiết kiệm trong nhà ở quỹ tiết kiệm ra, dùng báo cũ bọc ba lớp, nhét trong ngực. Số tiền đó mang theo hơi ấm của ta, nóng hầm hập. Tôi đạp xe về nhà, lòng vừa hoang mang vừa kiên định. Lúc đó ta tưởng rằng, số tiền này có thể đổi lấy một tương lai cho chị cả.
Sau đó thì sao?
Sau đó chị thực sự có tương lai. Chỉ là trong tương lai đó không có ta.
Nghĩ đến đây, ta rít mạnh một hơi thuốc, khói thuốc tan trong đêm mưa, nhanh chóng biến mất.
Tôi cũng từng nghĩ, giả sử năm đó ta không cho chị mượn tiền thì sao? Chị bây giờ sẽ ở đâu? Có lẽ vẫn ở huyện, có lẽ gả cho một công nhân bình thường, sống những ngày tháng tương tự như ta. Có lẽ quan hệ của chúng ta sẽ không biến thành như bây giờ, còn có thể lễ Tết đi lại thăm hỏi, nói chuyện gia đình.
Nhưng nếu vậy thì Lâm Tú Lan đã không phải là Lâm Tú Lan rồi. Cái tính hiếu thắng trong cốt tủy chị đã định sẵn chị sẽ không cam chịu bình phàm. Dù ta không giúp, chị cũng sẽ nghĩ cách khác, cũng sẽ bôn ba ra ngoài.
Cho nên ta không hối hận. Tôi thực sự không hối hận.
Tôi chỉ hối hận bản thân đã coi trọng cái tình nghĩa chị em này quá rồi. Trọng đến mức ba mươi năm sau, biết rõ đối phương đã không còn coi là chuyện gì to tát, bản thân vẫn cứ không buông bỏ được.
Có đêm nọ, ta lục ra chiếc rương gỗ cũ trong nhà. Rương gỗ là cha để lại, bên trong đặt một số đồ cũ. Tôi lật ở tầng dưới cùng thấy một chiếc hộp sắt, trong hộp dùng giấy dầu bọc một mẩu giấy nhỏ. Đó là mẩu giấy nhỏ kẹp trong thư khi chị cả lần đầu tiên gửi tiền từ Thâm Quyến về.
Trên đó viết: "Tiểu Quân, số tiền này em cứ tiêu trước đi, đợi chị sau này phát đạt rồi sẽ bù đắp lại cho em."
Mẩu giấy đã ngả vàng, nét chữ cũng hơi nhòe đi. Nhưng dòng chữ đó ta nhìn thấy rõ mồn một.
Tôi nhìn chằm chằm vào mẩu giấy đó rất lâu, sau đó gấp nó lại, đặt lại vào trong hộp.
Chị nói sẽ bù đắp lại. Nhưng trên đời này có những thứ không thể bù đắp được.
Những năm đó ta ở nhà hầu hạ cha mẹ, kéo cối xay, gánh nước, kiếm tiền mua thuốc, ta không thấy khổ. Lúc cha đi, ta túc trực ba ngày ba đêm, cũng không thấy ấm ức. Út đi học ta nuôi, mẹ ốm đau ta gánh, là vì ta là đứa con trai duy nhất trong nhà, những việc này vốn dĩ ta nên làm.
Nhưng trong lòng ta luôn có một niềm mong mỏi, chính là đợi chị cả ngày nào đó về rồi, có thể ngồi xuống nghe ta kể về những vất vả trong những năm qua. Không kể tiền bạc, không kể công lao, chỉ kể về việc những ngày tháng đó đã được vượt qua từng ngày như thế nào.
Nhưng chị đến cả cơ hội này cũng không cho.
Tháng Ba, Đức Thắng lại đến tìm ta. Anh ta nói công ty của chị cả ở Thâm Quyến gặp chút rắc rối, hình như là kiện tụng với người ta, vốn liếng xoay không kịp. Người trong làng đều đang đồn đại, nói Lâm Tú Lan lần này có lẽ thực sự không xong rồi.
Tôi nghe xong, lòng thắt lại một cái.
Đức Thắng nói: "Tiểu Quân, nếu cậu bây giờ đi Thâm Quyến, chưa biết chừng còn giúp được chút gì đó. Dù sao năm đó tình cảm chị em các người sâu đậm, chị ấy bây giờ gặp nạn, nói không chừng lại bằng lòng gặp mặt cậu."
Tôi lắc đầu: "Chị ấy không tìm ta, ta không đi."
Đức Thắng cuống lên: "Cái cậu này sao mà bướng thế! Chị ấy đã thế rồi, cậu còn không chịu xuống nước?"
Tôi rót cho anh ta chén trà, nói: "Đức Thắng, ta không phải hận chị ấy. Tôi là đã nghĩ thông suốt một chuyện. Năm đó chị ấy đi, ta giúp chị ấy là vì chị ấy là chị ta. Bây giờ chị ấy tránh ta, ta cũng chấp nhận, vì lòng người sẽ thay đổi. Nhưng ta không thể vì chị ấy gặp nạn mà chạy đến giả vờ đại lượng. Như vậy vừa có lỗi với những ấm ức ta chịu những năm qua, cũng vừa có lỗi với chút khí tiết của chính chị ấy."
Đức Thắng nghe mà ngẩn người, hồi lâu không nói gì.
Buổi tối ta ngồi trong sân, nhìn mây trên trời bị gió thổi chạy băng băng. Tố Phân bưng bát mì nóng ra, đặt bên tay ta.
"Hôm nay út gọi điện đến, nói phía chị cả xảy ra chuyện, anh nghe nói chưa?" Tố Phân hỏi.
"Nghe nói rồi."
"Anh... thực sự không đi xem sao?"
Tôi lắc đầu, bưng bát ăn mì.
Tố Phân nhìn ta một lát rồi nói: "Anh trong lòng có tính toán là được."
Tôi cúi đầu ăn mì, hơi nóng phả vào mặt, mắt hơi ướt.
Không cãi không náo không có nghĩa là không lạnh lòng; không đi đòi hỏi không có nghĩa là những hy sinh trong quá khứ nên bị phớt lờ hoàn toàn.
Có những chuyện ta không làm không có nghĩa là ta không nhớ. Chỉ là đến cái tuổi này của ta, nhiều ấm ức đã không còn muốn lật lại nữa rồi.
Gió đêm lạnh buốt, đằng xa có mấy tiếng chó sủa. Tôi ăn xong bát mì, ngồi trên bậc cửa lại châm một điếu thuốc. Thuốc hút được một nửa, ta bỗng nhớ lại một câu chị cả từng nói với ta trước đây.
"Tiểu Quân, con người ta sống trên đời, lúc nào cũng phải hướng tới những ngày tháng tươi sáng."
Giờ đây chị đã hướng tới được rồi. Tôi cũng nên hướng tới ngày tháng của chính mình thôi.
Gió tháng Tư trở nên ấm áp, cây hòe già ở góc sân đâm chồi mới, xanh mơn mởn, nhìn vào thấy lòng nhẹ nhõm hẳn đi.
Quãng thời gian này, ta đã nghĩ thông suốt được không ít.
Không phải kiểu đột nhiên nghĩ thông suốt trong một đêm, mà giống như mài dao vậy, mỗi ngày một chút, từng chút một mài phẳng cái gai trong lòng. Đau thì thực sự đã từng đau, nhưng đau mãi rồi cũng thành quen.
Tố Phân cũng nhìn ra rồi. Cô ấy nói dạo này ta nói nhiều hơn một chút, thỉnh thoảng còn chủ động đi dạo quanh làng, tìm Đức Thắng đánh hai ván cờ, không còn giống như dạo trước cả đêm cả đêm không ngủ được, ngồi ở gian chính hút thuốc đến sáng.
"Nghĩ thông rồi à?" Có buổi tối nọ, cô ấy ướm hỏi ta.
Tôi đang xem tin tức, nghe cô ấy hỏi vậy liền cười: "Nghĩ thông thì không hẳn, chỉ là không nghĩ đến nữa thôi."
Tố Phân gật đầu: "Không nghĩ đến là đúng rồi. Ngày tháng này là do chúng ta tự mình sống ra, không phải do người khác cho hay không cho."
Tôi nhìn cô ấy, lòng thấy ấm áp. Tố Phân theo ta hai mươi mấy năm, không có bản lĩnh gì lớn, nhưng chính là chắc chắn. Trước đây ta luôn cảm thấy chuyện giữa ta và chị cả không thể để Tố Phân chịu ấm ức. Nhưng sau đó ta hiểu ra, người không nên chịu ấm ức nhất trên đời này chính là người luôn ở bên cạnh ta như cô ấy.
Từ ngày đó, ta đặt ra cho mình ba điều.
Thứ nhất, không còn nghe ngóng tin tức của chị cả nữa. Đức Thắng chạy hàng ở Thâm Quyến, mỗi lần về luôn thích nhắc vài câu, sau này ta không tiếp lời nữa. Út thẳng tính, nhắc đến chị cả cũng đầy bụng oán khí, ta khuyên nó cũng đừng luôn để tâm.
Thứ hai, không còn giải thích gì với người trong làng nữa. Họ thích bàn tán thì cứ bàn tán, ta không quản được miệng họ, cũng không muốn quản nữa. Những năm này ta bị chỉ trỏ nhiều rồi, da mặt cũng dày lên rồi. Chỉ cần bản thân ta sống tốt ngày tháng của mình, người ngoài nói gì cũng chỉ là một trận gió thoảng qua.
Thứ ba, đối xử tốt với những người trước mắt. Tố Phân, Viên Viên, út, chồng út, còn có Đức Thắng và những người thân bạn bè luôn để tâm đến ta. Họ mới là những người ta nên trân trọng trong nửa đời sau.
Ba điều này nói thì dễ, làm thực ra cũng không khó. Khó là ở cái ngưỡng trong lòng. Nhưng một khi bạn quyết định bước qua, con đường phía sau trái lại bằng phẳng hẳn.
Đầu tháng Năm, điểm logistics có lô hàng lớn, ta bốc vác liên tục ba ngày, mệt đến mức lưng không đứng thẳng nổi. Buổi tối về nhà, Tố Phân hâm rượu vàng cho ta, dùng khăn nóng chườm lưng cho ta. Tôi nằm trong chăn, cô ấy ngồi bên mép giường, từng nhát từng nhát xoa bóp cho ta, miệng lầm bầm: "Hơn năm mươi tuổi rồi mà còn như thanh niên cậy mạnh, mai xin ông chủ nghỉ một ngày đi."
Tôi hừ hừ: "Nghỉ gì chứ, cũng chẳng có chuyện gì to tát."
Tố Phân ấn mạnh một cái vào gân cốt đang mỏi trên lưng ta: "Anh chỉ được cái cứng miệng."
Tôi đau đến mức hít một hơi lạnh, nhưng lại mỉm cười.
Khoảnh khắc đó ta bỗng cảm thấy ngày tháng của mình dường như cũng không tệ. Tuy không có tiền lớn, tuy không vẻ vang, nhưng trước giường có người hỏi han ân cần, trong bát có ngụm canh nóng cơm dẻo. Cha mẹ ta đi rồi, nhưng ta vẫn còn Tố Phân, có Viên Viên, có út. Họ là của ta."