Tôi bóp tờ giấy thư, tay không ngừng run rẩy. Giấy rất mỏng, ta không dám dùng lực, sợ làm nó rách nát. Tôi ngồi xổm trước tủ quần áo, trải phẳng tờ giấy thư đặt lên đầu gối, lại đọc từ đầu một lượt, đọc từng chữ từng chữ một, cho đến khi những chữ đó in sâu vào trong óc.
Hóa ra bà nội luôn biết chuyện này. Năm đó bà không ngăn cản được, sau này cũng không gửi lá thư này đi. Bà đè nén sự áy náy và phẫn nộ tận đáy lòng, cho đến khi qua đời cũng không thực sự nói ra những lời này với cha. Chiếc hộp sắt và tờ giấy thư cũ kỹ ẩn giấu nỗi uất ức mà bà nội đã nuốt vào lòng suốt cả cuộc đời.
Tôi nhớ tới dì Tú Anh. Dì ấy là hàng xóm cũ của bà nội, trước đây ở sát vách nhà ta, chuyện cô gả đi, chắc dì ấy cũng biết đôi chút. Tôi lấy điện thoại ra, tìm đến WeChat con gái của dì Tú Anh, hỏi xem dì có ở nhà không. Chị ấy trả lời tin nhắn nói, mẹ chị ở nhà, em qua đi.
Dì Tú Anh đã hơn bảy mươi tuổi rồi, tai hơi nghễnh ngãng, ta ngồi trên ghế sô pha nhà dì, ghé sát lại một chút để nói chuyện. Dì nhìn thấy ta, đầu tiên cười nói "Hiểu Hiểu đã lớn thế này rồi", lại nhìn thần sắc của ta, nụ cười dần thu lại, hỏi ta có phải trong nhà có chuyện gì không.
Tôi nói: "Dì Tú Anh, chuyện năm đó của bà nội và cha cháu, dì biết được bao nhiêu?"
Dì Tú Anh tay đang bóc một quả quýt, vỏ quýt rất dày, dì bóc rất chậm. Nghe ta hỏi, tay dì khựng lại một chút, sau đó tiếp tục bóc, bóc xong đưa quả quýt cho ta, mới thở dài một tiếng: "Bà nội cháu trong lòng khổ lắm. Ngày cô cháu gả đi, bà ấy ngồi một mình trước cửa, khóc đến mức mắt sưng húp thành một đường chỉ. Hàng xóm láng giềng đến khuyên, bà ấy cũng không nói lời nào. Ngày hôm sau dì đến nhà cháu đưa trứng gà, nghe thấy bà nội cháu ở trong phòng nói với cha cháu —— 'Nếu anh còn có một chút lương tâm, thì đừng để em gái gánh khoản nợ này thay anh.' Cha cháu im lặng không nói một lời."
Dì ấy nhìn ta một cái, lại nói: "Sau đó cô cháu rốt cuộc vẫn gả đi. Bà nội cháu mỗi dịp lễ tết đều phải để lại một bộ bát đũa cho cô cháu, lẩm bẩm không biết cô ấy ở bên ngoài sống có tốt không. Cô cháu cũng biết vươn lên, chưa từng quay về than khổ, chỉ gọi điện thoại về nhà báo bình an. Hai năm trước khi bà nội cháu đi, luôn dặn dò cha cháu, nói Tuệ Tuệ không dễ dàng gì, phải đối tốt với em gái một chút. Cha cháu ngoài miệng thì vâng dạ, nhưng dì nghe bà nội cháu nói, ông ấy ngay cả điện thoại của cô cháu cũng không dám nghe."
Vỏ quýt dì Tú Anh bóc thừa chất đống trên bàn trà, ta cúi đầu nhìn mấy múi quýt kia, một múi cũng không ăn, trong cổ họng dâng lên vị chua xót.
Về đến nhà, trời đã tối mịt. Phòng khách không bật đèn, cuối hành lang từ trong phòng cha lọt ra một vệt ánh sáng vàng mờ ảo. Tôi đi qua cửa phòng ông, bước chân rất nhẹ, đang định đi về phòng mình thì cửa bỗng nhiên mở ra.
Cha đứng ở khung cửa, mặc một chiếc áo len cotton cũ, cả người gầy gò lọt thỏm trong bóng tối. Ông im lặng một lát, giọng rất thấp, giống như sợ làm kinh động điều gì: "Lá thư đó... bà nội con viết cái gì?"
Tôi quay đầu nhìn chăm chăm vào ông. Ánh sáng lọt ra từ khe cửa vừa vặn rơi trên mặt ông, ta nhìn thấy những nếp nhăn nơi khóe mắt và quầng thâm dưới mắt ông. Ông có lẽ luôn biết bà nội để lại đồ vật, có lẽ bao nhiêu năm qua ông đều đang đợi một người nói cho ông biết trong lá thư đó viết những gì.
Tôi nắm chặt lá thư trong tay, các đốt ngón tay trắng bệch. Tôi muốn chất vấn ông, muốn lớn tiếng mắng ông, nhưng nhìn đôi lông mày cụp xuống của ông, những lời kia lại nghẹn lại nơi cổ họng. Cuối cùng ta chỉ nói một câu: "Tự trong lòng cha rõ nhất."
Tôi đi vào phòng mình, đóng cửa lại. Khóa cửa cạch một tiếng, ngăn cách ta và ông. Tôi tựa vào cánh cửa, nghe thấy phòng khách yên tĩnh rất lâu rất lâu, mới truyền đến tiếng bước chân ông đi về phòng, hai bước đi kia rất lê thê, giống như trên chân buộc bao cát.
Tôi gấp gọn lá thư của bà nội, kẹp vào trong cuốn nhật ký, đặt dưới gối. Nhắm mắt lại, trước mắt toàn là mấy dòng chữ bị nước thấm nhòe ra trên giấy thư. Bà nội đến chết cũng không gửi lá thư này đi, cha cũng đến hôm nay vẫn chưa từng xem qua. Nhưng ta biết, lá thư này đè nặng lên người tất cả mọi người trong nhà chúng ta, đã quá lâu rồi.
(8)
Sáng ngày hôm sau, ta đang ở cơ quan đối diện với máy tính xử lý số liệu, điện thoại bỗng nhiên rung lên. Trên màn hình hiển thị "Cô". Tim ta lập tức thắt lại, cầm điện thoại đi đến phòng trà nước mới nhấn nút nghe.
"Hiểu Hiểu?" Giọng của cô truyền đến từ ống nghe, mang theo một sự vui vẻ, nhẹ nhàng không nén được, "Triệu Dương phẫu thuật xong rồi, đặc biệt thành công. Bác sĩ nói dưỡng thêm một thời gian nữa là có thể thử xuống đất đi bộ rồi."
Tôi ngẩn ra một thoáng, ngay sau đó cả người giống như trút bỏ được một tảng đá lớn, suýt chút nữa đứng không vững: "Thật sao? Cô, cô không lừa cháu chứ?"
"Lừa cháu làm gì? Đêm qua từ phòng phẫu thuật ra, cô luôn túc trực ở phòng bệnh, vừa mới nhớ ra là chưa báo tin cho cháu." Giọng cô có chút khàn khàn, nhưng tinh thần rất tốt, "Hiểu Hiểu, bảy mươi nghìn tệ cháu cho cô mượn, trong lòng cô luôn ghi nhớ. Cháu không cần lo lắng, tiền bồi thường bên phía tài xế gây tai nạn đã chuyển vào thẻ rồi, đủ dùng. Hai ngày này cô gom góp một chút, trả tiền cho cháu trước."
Tôi vội vàng nói: "Cô ơi, tiền không vội, cô cứ đưa cho Triệu Dương dùng trước đi, bên cháu không thiếu."
Cô lại cố chấp nói tiếp: "Mượn thì chính là mượn. Cháu là con gái, tích cóp được chút tiền đó không dễ dàng gì, cô tự biết rõ. Đợi cô xử lý xong việc bên này sẽ trả cho cháu."
Cô dừng lại một chút, giọng thấp xuống: "Còn một chuyện nữa, Hiểu Hiểu, cô nghĩ kỹ rồi, sau khi về sẽ ly hôn. Triệu Đại Hải những năm này chưa từng sống những ngày tháng tử tế được mấy ngày, cô cũng mệt mỏi rồi. Phẫu thuật của Triệu Dương làm xong rồi, cô không muốn nhẫn nhịn nữa. Sau này cô sẽ về quê, tìm việc gì đó làm, nuôi nấng Triệu Dương khôn lớn thành người."
Tôi nắm điện thoại, trong lòng không rõ là vui hay buồn. Cô cuối cùng cũng sắp rời xa người đàn ông đối xử tệ bạc với mình rồi, đáng lẽ cô phải đi từ sớm, vậy mà lại đợi nhiều năm như thế. Tôi sụt sịt mũi, nói: "Cô ơi, cô nghĩ kỹ là được rồi. Sau khi về, cháu sẽ giúp cô tìm nhà, dọn dẹp phòng ốc."
Cô "ừ" một tiếng, qua một lát sau, cô bỗng nhiên trầm giọng hỏi: "Hiểu Hiểu, có phải cháu muốn hỏi cô chuyện gì không?"
Tôi không ngờ cô lại chủ động khơi mào chuyện này. Lời đến cửa miệng xoay vài vòng, ta vẫn hỏi ra lời: "Cô ơi, cô gả cho dượng năm đó, có phải là vì cha cháu không?"
Đầu điện thoại bên kia yên lặng hẳn đi. Sự im lặng rất dài, lâu đến mức ta tưởng tín hiệu bị ngắt. Tôi áp sát ống nghe, trong tai toàn là tiếng rè rè của dòng điện. Ngay lúc ta chuẩn bị nói "Cô ơi, nếu cô không muốn nói thì đừng nói nữa" thì cô lên tiếng.
Giọng cô rất nhẹ, rất bình tĩnh, giống như đang kể một chuyện đã trôi qua rất lâu: "Cha cháu... nhát gan, cháu đừng trách ông ấy."
Nước mắt ta lập tức trào ra. Tôi bịt miệng lại, không muốn để cô nghe thấy giọng mũi của mình. Nhưng cô dường như vẫn nhận ra, cô cười một tiếng, mang theo chút giọng mũi khàn khàn, tiếp tục nói: "Hận cái gì chứ? Cô sớm đã không hận nữa rồi. Lúc đó trong nhà khó khăn, cha cháu cũng không dễ dàng gì. Cô là tự nguyện. Cô chỉ cảm thấy, những năm này ông ấy ngay cả gặp cũng không dám gặp cô, cô thấy khá buồn lòng thôi."
Cô nói xong câu này, lại dừng một chút, sau đó như sợ ta lo lắng liền bổ sung một câu: "Nhưng bây giờ tốt rồi. Bệnh của Triệu Dương đã khỏi, cô cũng sắp về nhà rồi. Đợi cô thu xếp ổn thỏa bên này sẽ về thăm cháu."
Tôi nghe thấy đầu điện thoại bên kia có tiếng y tá gọi cô, cô vội vàng nói một câu "Hiểu Hiểu, cô cúp máy trước nhé", rồi cúp điện thoại.
Tôi đứng trong phòng trà nước, màn hình điện thoại tối đi, ánh nắng buổi chiều ngoài cửa sổ chiếu vào, hắt lên gạch lát nền từng ô ánh sáng loang lổ. Tôi cúi đầu lau lau mặt, vừa quay người, bỗng nhiên nhìn thấy ở cửa phòng trà nước có một bóng người quen thuộc đang đứng.
Cha ta đứng ở đó, không biết đã đứng bao lâu rồi.
Trong tay ông bóp một lọ thuốc dạ dày, là nhãn hiệu lần trước ông mua cho cô. Giấy bao bì của lọ thuốc đó đã bị vò hơi nhăn, giống như bị nắm chặt rất nhiều lần. Ông đại khái là muốn đến hỏi ta thuốc của cô có cần gửi nữa không, gửi đi đâu, nhưng không ngờ lại vừa vặn nghe thấy những lời cô nói trong điện thoại.
Ông đứng ở cửa, không đi vào. Ánh nắng từ phía sau ông chiếu vào, kéo ra một cái bóng thật dài dưới chân ông. Tôi nhìn thấy môi ông khẽ mấp máy một chút, giống như muốn nói gì đó. Nhưng cuối cùng ông không nói gì cả, chỉ cúi đầu xuống, đặt lọ thuốc dạ dày trong tay lên cái bệ cạnh cửa, quay người bỏ đi.
Ông đi rất chậm, lưng hơi khom xuống. Khi đi đến cuối hành lang, ông dừng lại một chút, đưa tay vịn vào tường một cái, rồi lại tiếp tục đi về phía trước.
Tôi đứng trong phòng trà nước, cửa kính phản chiếu khuôn mặt ta, mắt đỏ hoe, chóp mũi cũng đỏ ửng. Tôi nắm chặt điện thoại trong tay, trong lòng vừa chua xót vừa nghẹn ngào. Cô nói cô sớm đã không hận nữa rồi. Nhưng cô càng nói như vậy, trong lòng cha có lẽ càng khó chịu. Ông thà rằng cô mắng ông, hận ông, còn tốt hơn là cô nói một câu nhẹ tênh "Tôi không hận nữa" —— trong câu "không hận" này, chứa đựng tất cả những ngày tháng mà cô đã trải qua suốt những năm qua.
Tôi đi qua, nhặt lọ thuốc dạ dày mà cha để lại. Trên lọ thuốc vẫn còn vương lại hơi ấm từ lòng bàn tay ông. Tôi nắm chặt nó trong tay, định bụng sau khi cô về sẽ đích thân giao cho cô.
Tôi lấy điện thoại ra, nhắn lại cho cô một tin nhắn: "Cô ơi, đợi cô về, cháu đưa thuốc dạ dày cho cô nhé. Cha cháu mua đấy."
Cô qua rất lâu mới trả lời một chữ: "Được."
Nhìn chữ đó, trong lòng ta bỗng nhiên nảy sinh một tia kỳ vọng. Có lẽ lần này, gia đình này rốt cuộc cũng có thể mở ra cánh cửa đã đóng chặt bấy lâu nay.
(9)
Chiều hôm cô cúp điện thoại đó, ta luôn ngồi trong phòng khách, tay nắm chặt lọ thuốc dạ dày kia, không biết nên cất lại chỗ nào. Ánh nắng ngoài cửa sổ từ phía tây chiếu vào, kéo ra một cái bóng thật dài trên mặt tường. Tôi nghe thấy cửa phòng cha mở ra, ông đi ra ngoài, không nhìn ta, đi thẳng vào bếp, vặn vòi nước, hứng một cốc nước rồi lại khóa lại. Ông bưng cốc nước đứng ở cửa bếp, giống như không biết nên đi về hướng nào.
Tôi hít sâu một hơi, đặt lọ thuốc dạ dày lên bàn trà, nhẹ giọng nói: "Cha, cha qua đây ngồi đi."
Ông im lặng một lát, bưng cốc nước đi qua, ngồi xuống ở đầu kia của ghế sô pha. Giữa chúng ta ngăn cách bởi một chiếc bàn trà, trên bàn trà đặt lọ thuốc dạ dày kia, còn có một chiếc điều khiển từ xa mà ông vô tình đụng đổ. Ông không đi dựng nó lên, chỉ chăm chăm nhìn vào nước trong cốc.
Tôi nói: "Cô nói phẫu thuật của Triệu Dương rất thành công, sau này còn có thể đi lại được. Tiền bồi thường cũng đã nhận được rồi, cô định trả lại cháu bảy mươi nghìn tệ, còn nói muốn ly hôn, về quê sinh sống."